افزایش چشمگیر قیمت تخممرغ بار دیگر مشکلات جدی و زیرپوستی صنعت مرغداری را آشکار کرده است؛ بحرانی که از یک سو با جهش چندبرابری قیمت نهادههای دامی، کمبود نقدینگی و وامهای سنگین تشدید شده و از سوی دیگر با اختلاف شدید قیمت از مرغداری تا خردهفروشی، هم تولیدکننده و هم مصرفکننده را تحت فشار قرار داده است.
بر اساس گفتوگوی «تابناک» با ناصر نبیپور، رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغ تخمگذار تهران، گرانی اخیر تخممرغ فقط نتیجه افزایش هزینه تولید نیست، بلکه ضعف در شبکه توزیع و ناتوانی در مهار دلالها نقش مهمی در آن دارد.
جهش نهادهها و حذف میلیونها مرغ جوان
نبیپور با اشاره به افزایش شدید قیمت خوراک طی سال گذشته گفت:
قیمت نهادهها از ۴۲۰ هزار تومان به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده؛ جهشی نزدیک به چهار برابر. این وضعیت باعث شده ۲۵ میلیون قطعه مرغ ۵۰ هفتهای—در اوج دوره تولید—به دلیل نبود توان تأمین خوراک، راهی کشتارگاه شوند.
بنبست نقدینگی و وامهایی با بهره عجیب
او درباره تسهیلات وعدهدادهشده نیز توضیح داد:
قرار بود پس از آزادسازی نرخ ارز، تسهیلاتی به مرغداران داده شود، اما هنوز عملی نشده است. برخی بانکها با طرحهایی مانند «پالیز»، ماهی ۸ درصد سود دریافت میکنند؛ رقمی که با سایر هزینهها، بهره سالانه را به حدود ۱۱۰ درصد میرساند. به گفته او «هیچ صنعتی در دنیا با چنین بهرهای دوام نمیآورد.»
فاصله سهبرابری قیمت از مرغداری تا خردهفروشی
نبیپور در پاسخ به چرایی اختلاف شدید قیمت توضیح داد:
هزینه تمامشده تولید حدود ۲۲۰ هزار تومان است و مرغدار تخممرغ را با قیمت ۲۳۴ هزار تومان میفروشد؛ یعنی کمتر از ۱۰ درصد سود. اما همین کالا در بازار خردهفروشی گاه تا ۶۵۰ هزار تومان هم قیمتگذاری میشود.
او افزود:
«دولت قدرت مقابله با واسطههای بزرگ را ندارد، اما از تولیدکننده حسابکشی میکند. اگر مرغدار زیر قیمت ۲۲۰ هزار تومان بفروشد، مجبور است واحد تولیدی را تعطیل کند.»
کمبود سویا و تأخیرهای آزاردهنده
نبیپور بحران نقدینگی را عامل کاهش شدید توان خرید مرغداران دانست:
واحدهایی که پیشتر ۵۰۰ تن سویا یکجا تهیه میکردند، امروز تنها میتوانند ۱۰ تا ۱۵ تن خرید کنند. علاوه بر این، در ماههای پایانی سال گذشته در سامانه بازارگاه سویا برای خرید وجود نداشت و محمولههای جدید با ماهها تأخیر تحویل داده میشود.
او گفت:
«مرغ گرسنه معطل بروکراسی نمیماند؛ مجبوریم سویا را بهجای ۱۰۵ هزار تومان بازارگاه، از بازار آزاد با قیمت ۱۳۵ هزار تومان بخریم تا تلفات ندهیم.»
مسابقه بیپایان افزایش قیمتها
به گفته رئیس اتحادیه، حقوق کارگران ۶۰ درصد بالا رفته و هزینههایی مانند حملونقل و فسفات سه برابر شده است. نبیپور هشدار داد: «نمیدانیم این روند افزایش قیمتها تا کجا ادامه پیدا میکند.»
صنعت در معرض سقوط
مجموع اظهارات او نشان میدهد صنعت مرغداری میان فشار سنگین هزینههای تولید و بهرههای بانکی غیرقابلتحمل گرفتار شده است.
اگر دولت برای تأمین نقدینگی و حذف واسطههایی که تخممرغ ۲۳۴ هزار تومانی را ۶۵۰ هزار تومان میفروشند اقدامی نکند، سال ۱۴۰۵ میتواند سال تعطیلی گسترده واحدهای تولیدی و حذف این محصول از سفره بسیاری از خانوادهها باشد.
