پس از تأیید اصابت پهپاد به خط لوله نفت شرق-غرب عربستان از خاک عراق، مقامات بغداد گذرگاههای مرزی شلمچه و چذابه را تا اطلاع ثانوی بستند و فرمانده عملیات نظامی استان میسان برکنار شد.
ولیالله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، اعلام کرد که بنا بر اعلام مقامات عراق، مرزهای شلمچه و چذابه از بامداد امروز تا اطلاع ثانوی بسته شدهاند. حیاتی در جمع خبرنگاران گفت: «بر اساس اعلام مقامات کشور عراق از بامداد امروز مرزهای شلمچه و چذابه در استان خوزستان تا اطلاع ثانوی بسته شدهاند و در حال حاضر هیچگونه تردد کالا و مسافر از این مرزها انجام نمیشود. از همه تجار، رانندگان و مسافران تقاضا میشود تا اطلاع بعدی از مراجعه به مرزهای شلمچه و چذابه خودداری کنند.»
در پی این تصمیم، تردد مسافران و خودروها از این مرزها متوقف شده و شماری از شهروندان در اطراف پایانه مرزی شلمچه بلاتکلیف ماندهاند. برخی منابع محلی میگویند این تصمیم با هدف پیشگیری از هرگونه حمله احتمالی اتخاذ شده است.
این تصمیم پس از آن گرفته شد که مقامهای عربستان سعودی اصابت یک پهپاد به خط لوله نفت شرق-غرب این کشور و وقوع آتشسوزی در آن را تأیید کردند. خط لولهای که صبح پنجشنبه هدف حمله قرار گرفت و فعالیتش متوقف شد. مقامات سعودی همچنین اعلام کردند این حمله با استفاده از یک پهپاد و از خاک عراق انجام شده است. مقامهای عراقی نیز ضمن تأیید این موضوع، دستور بررسی ابعاد این حمله را صادر کردند. بنا به گفته مقامات عراقی، این حمله از استان میسان عراق انجام شده است. در همین چارچوب، فرمانده عملیات نظامی در استان میسان عراق نیز با حکم علی الزیدی، نخستوزیر، از سمت خود برکنار شد.
یک منبع امنیتی عراقی در گفتوگو با شفق نیوز اعلام کرد که گذرگاه مرزی شلمچه به دستور فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، بهطور موقت بسته شده است. شب گذشته، نخستوزیر عراق و فرمانده کل نیروهای مسلح این کشور دستور دادند تحقیقات فوری درباره حملاتی که عربستان سعودی ادعا کرده علیه زیرساخت نفتی این کشور از خاک عراق انجام شده، آغاز شود.
علی فالح الزیدی خواستار بررسی فوری ابعاد و جزئیات این حملات و شناسایی طرفهای دخیل در آن شد. او همچنین دستور داد در صورت اثبات دخالت هر طرف در این حملات، اقدامات قانونی لازم علیه آن انجام شود. الزیدی همچنین در پی حمله به خط لوله نفت عربستان، دستور تشکیل یک کمیته تحقیقاتی را صادر کرد تا ابعاد این حادثه مورد بررسی قرار گیرد. دولت عراق نیز شامگاه جمعه حملهای را که به ادعای عربستان سعودی خط لوله انتقال نفت این کشور را هدف قرار داده بود، محکوم کرد. بغداد تأکید داشت هرگونه اقدامی که امنیت، ثبات یا «روابط برادرانه» میان دو کشور را خدشهدار کند، مردود است.
شلمچه و چذابه از گذرگاههای رسمی و مهم میان ایران و عراق در استان خوزستان به شمار میروند. مرز شلمچه حدود ۱۴۵ کیلومتر با اهواز فاصله دارد و فاصله مرز چذابه تا اهواز نیز در کوتاهترین مسیر حدود ۱۴۲ کیلومتر است.
از سوی دیگر طبق برخی گزارشها، فرودگاههای ترکیه پذیرش برخی محمولهها و بارهایی را که ایران بهعنوان مقصد نهایی آنها ثبت شده، متوقف کردهاند. در صورت تأیید این موضوع، این محدودیتها میتواند روند انتقال هوایی کالا به ایران را با اختلال مواجه کند.
در همین حال، صف کامیونهای ایرانی در مرز افغانستان به بیش از ۱۵ روز رسیده و صدها دستگاه کامیون همچنان در انتظار خروج از این کشور هستند. فعالان اقتصادی هشدار دادهاند تداوم این وضعیت میتواند هزینههای حملونقل را افزایش دهد و موجب شود بخشی از سهم ایران در بازار افغانستان به رقبایی مانند ازبکستان منتقل گردد. همچنین برخی گزارشها مدعی هستند محدودیتهای ایجادشده در افغانستان و ترکیه به روابط این کشورها با ایالات متحده ارتباط دارد. در این گزارشها همچنین ادعا شده که چند صد تن کالا توقیف شده است.
شایان ذکر است که طی چند ساعت اخیر انتشار یک ویدیو در شبکههای اجتماعی درباره بسته شدن مرز بازرگان از سوی ترکیه در فضای مجازی مورد توجه کاربران قرار گرفت که البته شهلا تاجفر، فرماندار ماکو، آن را تکذیب کرد. فرماندار ماکو شایعات را تکذیب کرده و میگوید مرز بازرگان تعطیل نشده است: «نه تنها مرز تعطیل نشده بلکه تردد تجار و بازرگانان در این نقطه به نحو قابل توجهی افزایش یافته و سبب ترافیک شده است. افزایش سطح رونق تجاری و مرزی در مرز بازرگان، موجب شده است که به دلیل محدودیتهای ظرفیت پذیرش در سمت ترکیه، گاهی کندیهایی در روند تردد مشاهده شود. امروز نیز ساعاتی حجم تردد تجار، بازرگانان و مرز نشینان در این منطقه به شدت افزایش یافت و برخی اخبار کذب مبنی بر تعطیلی مرز از سوی ترکیه مطرح شد که تکذیب میشود.»
مرز بازرگان در شهرستان ماکو، یکی از مهمترین و پرترددترین گذرگاههای مرزی ایران با ترکیه به شمار میرود و از مسیر آن، ارتباط زمینی ایران با کشورهای اروپایی نیز برقرار میشود. این گذرگاه از نظر جابهجایی کالا، تردد مسافران بینالمللی و فعالیتهای اقتصادی، اهمیت زیادی برای منطقه دارد و نقش مهمی در مبادلات تجاری و اقتصاد منطقه ایفا میکند.
