خبرگزاری فارس از راهاندازی سامانهای با عنوان «علاج» خبر داده که هدف آن، شناسایی و پیگیری افرادی عنوان شده است که از نگاه این سامانه، خارج از کشور علیه منافع ایران فعالیت میکنند.
در معرفی «علاج»، از این افراد با عنوان «خائنان خارجنشین» یاد شده و ادعا شده است که برخی از آنها از تحریم، حمله نظامی، تجزیهطلبی یا جریانهایی که این سامانه آنها را «ضدوطن» میداند حمایت میکنند.
بر اساس توضیحات منتشرشده درباره این سامانه، هدف اصلی «علاج» پاسداری از امنیت ملی و منافع مردم ایران اعلام شده است. در این معرفی همچنین تأکید شده که فعالیتهایی که از نظر قوانین جمهوری اسلامی علیه منافع کشور تلقی شوند، میتوانند پیامدهای حقوقی داشته باشند.
یکی از بخشهای مورد توجه در معرفی سامانه، نحوه برخورد احتمالی با افرادی است که در فهرست آن قرار میگیرند. در توضیحات «علاج» به اقداماتی مانند محدود شدن برخی دسترسیهای مالی و رسانهای و حتی سلب برخی امتیازات شهروندی اشاره شده است.
این سامانه همچنین از بهکارگیری «پایش هوشمند و مستمر» برای شناسایی افراد موردنظر خود سخن گفته است؛ با این حال، جزئیات فنی این سازوکار و نحوه تشخیص و بررسی افراد در توضیحات منتشرشده به طور کامل مشخص نشده است.
«علاج» از کاربران نیز خواسته است اطلاعات و هویت افرادی را که به تشخیص آنها مشمول معیارهای اعلامشده هستند، از طریق وبسایت سامانه یا حسابهای معرفیشده در پیامرسانها گزارش کنند. در مقابل، مسئولان سامانه مدعی شدهاند اطلاعات مربوط به گزارشدهندگان و منابع مردمی محرمانه باقی خواهد ماند.
راهاندازی این سامانه در شرایطی خبرساز شده که پیشتر غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه، درباره برخورد قضایی با افرادی که با دشمن همکاری داشته باشند صحبت کرده بود.
اژهای پیشتر گفته بود افرادی که در داخل یا خارج از کشور مشمول قوانین مربوط به همکاری با دشمن شوند، میتوانند تحت پیگرد قضایی قرار بگیرند. او همچنین درباره امکان توقیف یا مصادره اموال این افراد در صورت وجود شرایط قانونی سخن گفته بود.
با توجه به ماهیت این موضوع، جزئیات مربوط به نحوه فعالیت سامانه «علاج»، مبنای حقوقی اقدامات احتمالی و چگونگی راستیآزمایی گزارشهای ثبتشده، از جمله موضوعاتی است که میتواند در ارزیابی عملکرد این سامانه اهمیت داشته باشد.