بیوگرافی سودابه بیضایی؛ از حضور در جشنواره کن تا مستندسازی

آخرین مطالب سایت

سلاح دیسکامبوبولاتور ایالات متحده چیست و چگونه کار می‌کند؟

حکم افراد بازداشت‌شده در اعتراضات اخیر اعلام شد

امکان لغو شیوه دوم کالابرگ فعال شده است

بیوگرافی هدی کتان؛ امپراطوری هدی بیوتی چرا و چطور از هم پاشید؟

پایان رابطه عاشقانه بلا حدید با سوارکار مشهور تگزاسی

سودابه بیضایی در سال‌های اخیر به عنوان یکی از چهره‌های فعال و چندوجهی عرصه هنر ایران شناخته می‌شود. او تنها به بازیگری بسنده نکرده و توانسته حضور خود را در حوزه‌های دیگری همچون نویسندگی و مستندسازی نیز تثبیت کند. این ویژگی چندبعدی بودن، جایگاه او را در میان هنرمندان نسل جدید متفاوت کرده است.

بیضایی در سینما با نقش‌آفرینی در فیلم‌هایی که نگاه اجتماعی و انتقادی دارند، توانسته توجه مخاطبان و منتقدان را جلب کند. از میان آثار سینمایی او، فیلم‌هایی چون «روز روشن»، «لرد» ساخته محمد رسول‌اف و «میرو» بیش از دیگر کارهایش شناخته شده‌اند. این آثار نه تنها به دلیل حضور او، بلکه به خاطر موضوعات جدی و روایت‌های خاصشان در حافظه سینمای ایران باقی مانده‌اند.

در کنار فعالیت‌های سینمایی، حضور او در تلویزیون نیز قابل توجه است. او در مجموعه‌های پرمخاطبی مانند «ارمغان تاریکی»، «هوش سیاه» و «طوبی» نقش‌آفرینی کرده و توانسته طیف گسترده‌ای از مخاطبان را با بازی‌های متفاوت خود همراه کند. این حضور در قاب تلویزیون باعث شده نام او برای بسیاری از خانواده‌های ایرانی آشنا باشد.

بیضایی علاوه بر بازیگری، به مستندسازی و نویسندگی نیز پرداخته است؛ حوزه‌هایی که نشان می‌دهد او تنها به دیده شدن جلوی دوربین فکر نمی‌کند، بلکه دغدغه روایت و ثبت واقعیت‌ها را دارد. این فعالیت‌ها ارزش افزوده‌ای به کارنامه هنری او بخشیده و تصویر کامل‌تری از یک هنرمند متعهد و جستجوگر ارائه می‌دهد.

امروز سودابه بیضایی را می‌توان نمونه‌ای از هنرمندی دانست که مسیر خود را فراتر از بازیگری تعریف کرده و با ترکیب تجربه‌های گوناگون، جایگاهی ویژه در هنر معاصر ایران یافته است.

تولد، خانواده و تحصیلات

سودابه بیضایی در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۶۰ در شهر شیراز به دنیا آمد. او فرزند اول خانواده‌ای پنج نفره است و دو خواهر کوچک‌تر به نام‌های فرزانه و سپیده دارد که به ترتیب در حوزه گریم و معماری فعالیت دارند. پدرش دبیر بازنشسته درس شیمی و مادرش سهیلا کوشکی مدیر یک مؤسسه پوست در شیراز است.

دوره کارشناسی را در رشته زبان و ادبیات فارسی گذراند و علاقه او به ادبیات زمینه فعالیت بعدی‌اش در حوزه نویسندگی را فراهم کرد. در سن بیست و یک سالگی در کلاس‌های بازیگری استاد حمید سمندریان شرکت کرد و سپس دوره فیلمنامه‌نویسی را نزد ناصر تقوایی گذراند.

سودابه بیضایی نسبتی با بهرام بیضایی، نمایشنامه‌نویس و سینماگر سرشناس ندارد.

شروع بازیگری و نخستین آثار

نخستین حضور سودابه بیضایی در سینما با فیلم گیس بریده (۱۳۸۳) رقم خورد. این اثر به کارگردانی جمشید حیدری ساخته شد و او در کنار بازیگرانی چون گلشیفته فراهانی و محمدرضا شریفی‌نیا جلوی دوربین رفت. پس از آن در فیلم‌های غیرمنتظره (۱۳۸۵) به کارگردانی محمدهادی کریمی، محافظ (۱۳۸۶) به کارگردانی محمدجواد کاسه‌ساز و کودک و فرشته (۱۳۸۷) ساخته مسعود نقاش‌زاده حضور یافت.

بیضایی با سریال وفا (۱۳۸۴) به کارگردانی محمدحسین لطیفی وارد تلویزیون شد. نقطه عطف کارنامه او اما بازی در سریال پلیسی هوش سیاه (۱۳۸۸) و دنباله آن هوش سیاه ۲ (۱۳۹۲) بود که در نقش سرگرد «نگار عزیزی» ایفای نقش کرد.

شهرت و نقش‌های شناخته‌شده

شهرت سودابه بیضایی زمانی رخ داد که در سریال تاریخی ارمغان تاریکی (۱۳۸۹) به کارگردانی جلیل سامان نقش «مهری»، یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق، را ایفا کرد. او برای بازی در این نقش در سومین جشنواره بین‌المللی جام جم، جایزه «سرو زرین» بهترین بازیگر نقش مکمل زن را دریافت کرد. همان سال بیضایی در سریال ستاره‌های سربی به کارگردانی محمدرضا آهنج نیز حضور یافت.

او در سال‌های بعد در مجموعه‌های تلویزیونی متعددی به ایفای نقش پرداخت؛ بال‌های خیس (۱۳۹۱)، آسمان من (۱۳۹۳) و کیمیا (۱۳۹۴) به کارگردانی جواد افشار که در آن نقش نسبتاً کوتاهی را بازی کرد و پس از آن سریال آمین (۱۳۹۴) به کارگردانی بهرنگ توفیقی و نفس دیگر ساخته جلیل سامان، ازجمله سریال‌های تلویزیونی سودابه بیضایی هستند.

در دهه ۱۴۰۰، بیضایی در سریال تاریخی طوبی (۱۴۰۳) به کارگردانی سعید سلطانی، نقش «آنیه»، زنی عراقی، را ایفا کرد و در کنار بازیگرانی چون شبنم قربانی، امین زندگانی و فرهاد آئیش در قاب تلویزیون ظاهر شد.

نقش‌های سینمایی سودابه بیضایی

در سینما، نقش‌آفرینی در فیلم لِرد (۲۰۱۶) به کارگردانی محمد رسول‌اف از شاخص‌ترین آثار سودابه بیضایی محسوب می‌شود؛ فیلمی که در بخش نوعی نگاه جشنواره کن برنده جایزه شد و حضور بیضایی کنار بازیگرانی مثل رضا اخلاقی‌راد و نسیم اخلاقی توجه بین‌المللی را به همراه داشت.

یکی از مهم‌ترین نقش‌های او در سال‌های اخیر بازی در فیلم میرو (۱۴۰۲) است. این فیلم که در بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر نمایش داده شد، داستان پسری نوجوان از قوم بلوچ را روایت می‌کند. بیضایی در این فیلم نقش مادر این نوجوان، را ایفا کرده است.

مستندسازی و نویسندگی

بیضایی علاوه بر بازیگری، در عرصه مستندسازی فعالیت می‌کند. او از سال ۱۳۹۶ به ساخت فیلم‌های مستند و نوشتن فیلمنامه رو آورد. نخستین مستندش با عنوان مثل اسمم پگاه زندگی دختری به نام «پگاه» را به تصویر کشید که در جشنواره مستقل مستند خانه سینما جایزه بهترین فیلم مستند را به دست آورد و در جشنواره‌های داخلی و خارجی متعددی به نمایش درآمد.

دومین مستند او آواز باد (۱۴۰۳)، روایتگر آشنایی دختری تهرانی با طاهر یارویسی، استاد تنبور، در شهرستان گهواره کرمانشاه است. بیضایی در این فیلم علاوه بر کارگردانی، پژوهش، فیلم‌برداری و صدابرداری را هم خود برعهده داشته و تدوین فیلم توسط بهمن کیارستمی و پویا پارسامغ انجام شده است. این مستند در جشنواره کودکان هند (CMS) و جشنواره فیلم زنان بیروت نمایش داده شد.

در حوزه ادبیات، بیضایی مجموعه داستان کوتاهی با عنوان نقطه اتصال نوشته است که شامل هفت داستان با محوریت زندگی زنان از طبقات مختلف جامعه است. بیضایی در مصاحبه‌ای اشاره کرده که این داستان‌ها را در طول ۱۰ سال نوشته و سعی کرده واقعیت و تخیل را در هم بیامیزد. او در این گفت‌وگو تأکید کرد که نویسندگی به او کمک کرده است تا شخصیت‌های بازیگری را بهتر بشناسد.

بیضایی خردادماه ۱۴۰۳ در گفت‌وگو با خبرگزاری آنا همچنین از آماده بودن یک رمان و دو فیلمنامه خود خبر داد و از ساخت مستندی جدید درباره مشکلات زیست‌محیطی منطقه دیلمان در استان گیلان سخن گفت.