گزارشهای منتشرشده نشان میدهد اعضای اتاق بازرگانی برای دسترسی محدود و کوتاهمدت به اینترنت جهانی با شرایط سختگیرانهای مواجه شدهاند؛ بهطوری که برخی تجار برای تنها ۲۰ دقیقه استفاده روزانه از اینترنت، ناچار به ارائه کارت عضویت، کارت ملی و امضای یک تعهدنامه کتبی هستند. این فرآیند که با نظارت مستقیم انجام میشود، واکنشهای زیادی را در میان فعالان اقتصادی و کسبوکارها به دنبال داشته است.
بر اساس این گزارش، اعضای اتاق بازرگانی در برخی شهرها، بهویژه تهران و مراکز استانها، باید در صف منتظر بمانند تا نوبت استفاده از چند سیستم مشخص به آنها برسد. دسترسی به اینترنت تنها در بازهای کوتاه و تحت نظارت یک مسئول انجام میشود؛ موضوعی که به گفته فعالان اقتصادی، پاسخگوی نیازهای واقعی تجارت بینالملل و ارتباطات حرفهای نیست.
مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، در گفتوگو با دیجیاتو با اشاره به این وضعیت توضیح داده است که در حال حاضر تنها تعداد محدودی از سیستمها در برخی اتاقهای بازرگانی به اینترنت جهانی متصل هستند. به گفته او، تجار ابتدا باید ثبتنام کنند و سپس با حضور ناظر، در حد ۲۰ دقیقه امکان استفاده از اینترنت را خواهند داشت؛ زمانی که در بهترین حالت فقط برای بررسی چند ایمیل یا پیام فوری کفایت میکند و عملاً پاسخگوی نیازهای گسترده تجاری نیست.
او تأکید کرده که چنین راهکاری نمیتواند جایگزین مناسبی برای دسترسی پایدار و امن به اینترنت باشد. از نگاه فعالان اقتصادی، تجارت مدرن بدون ارتباط مستمر با بازارهای جهانی، پلتفرمهای بینالمللی، سرویسهای بانکی آنلاین و ابزارهای ارتباطی عملاً غیرممکن است. محدود شدن این دسترسی، نهتنها سرعت فعالیتهای تجاری را کاهش میدهد، بلکه میتواند باعث از دست رفتن فرصتهای اقتصادی و آسیب به اعتبار تجار ایرانی در تعامل با شرکای خارجی شود.
حریری در ادامه به نقش حیاتی پیامرسانها و ابزارهای ارتباطی در تعاملات بینالمللی اشاره کرده و گفته است بخش قابل توجهی از ارتباطات تجاری با طرفهای خارجی از طریق این بسترها انجام میشود. او افزود که در روزهای اخیر تنها پیامرسان ویچت بهصورت مقطعی برای ارتباط با چین در دسترس بوده، در حالی که سایر پیامرسانها و بسیاری از وبسایتهای تخصصی همچنان با محدودیت مواجه هستند. این مسئله حتی فرآیند سادهای مانند منبعیابی کالا، بررسی قیمتها و مذاکره با تأمینکنندگان خارجی را نیز با اختلال روبهرو کرده است.
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین همچنین یادآور شد که تنها اعضای اتاق بازرگانی تحت تأثیر این محدودیتها نیستند. بسیاری از کسبوکارهای کوچک و متوسط که بهطور مستقیم وابسته به اینترنت هستند اما عضو اتاق بازرگانی محسوب نمیشوند، با مشکلات جدیتری مواجه شدهاند؛ زیرا هیچ دسترسی جایگزینی برای آنها در نظر گرفته نشده است.
در عین حال، او به توضیحات برخی مسئولان درباره نگرانیهای امنیتی و احتمال حملات سایبری اشاره کرده و گفته است که اگرچه این دغدغهها قابل درک است، اما راهحل اصلی باید تقویت زیرساختهای امنیتی و محافظت از شبکههای ارتباطی کشور باشد، نه محدود کردن دسترسی فعالان اقتصادی. به باور کارشناسان، ایجاد بستر امن و پایدار میتواند هم امنیت ملی را حفظ کند و هم اجازه دهد کسبوکارها بدون اختلال به فعالیت خود ادامه دهند.
در همین راستا، تصویری از متن تعهدنامهای که تجار برای استفاده چند دقیقهای از اینترنت باید امضا کنند نیز منتشر شده است؛ تعهدنامهای که به گفته بسیاری از فعالان اقتصادی، نماد شرایط غیرعادی و موقتی است که بر فضای کسبوکار دیجیتال کشور سایه انداخته است.
کارشناسان معتقدند ادامه این روند میتواند پیامدهای منفی گستردهای برای اقتصاد دیجیتال، صادرات غیرنفتی و تعاملات بینالمللی ایران داشته باشد. آنها تأکید میکنند که دسترسی پایدار به اینترنت دیگر یک گزینه لوکس نیست، بلکه زیرساختی حیاتی برای تجارت، تولید و رقابت در بازار جهانی محسوب میشود.
