یک نقاشی دیواری مرمت شده در کلیسایی تاریخی در رم، به دلیل شباهت قابل توجه یکی از فرشتگان تصویرشده به جورجیا ملونی، نخستوزیر کنونی ایتالیا، به موضوعی خبرساز و بحثبرانگیز در این کشور تبدیل شده است.
این اثر هنری که در کلیسای سان لورنزو این لوتسینا واقع شده است، به عنوان یادبودی برای اومبرتو دوم، آخرین پادشاه ایتالیا خلق شده و صحنهای را به تصویر میکشد که در آن دو فرشته بالدار بر فراز پادشاه ایستادهاند. نکته جالب توجه این است که یکی از این فرشتهها طوماری در دست دارد که نقشه کشور ایتالیا بر روی آن نقش بسته است و چهره این فرشته به گونهای بازسازی شده که شبیهی عجیب به نخستوزیر فعلی این کشور پیدا کرده است.
روزنامه معتبر لا رپوبلیکا نخستین رسانهای بود که این شباهت را گزارش کرد و پس از آن، این خبر به سرعت در دیگر رسانههای ملی و شبکههای اجتماعی ایتالیا منتشر شد و با واکنشهای گستردهای مواجه گردید. در پاسخ به این جنجال رسانهای، جورجیا ملونی با انتشار پستی در شبکههای اجتماعی با لحنی طنزآمیز نسبت به این مقایسه واکنش نشان داد و نوشت که خود را شبیه به یک فرشته نمیداند.
برونو والنتینتی، مرمتگری که مسئولیت بازسازی این نقاشی را بر عهده داشته و در واقع خالق اصلی این اثر در بیست و پنج سال پیش نیز محسوب میشود، هرگونه اتهام مبنی بر ایجاد عمدی این شباهت را به شدت رد کرده است. او تأکید نموده که تنها به بازسازی وفادارانه اثر اصلی پرداخته و هیچ قصدی برای ایجاد پیوند میان اثر هنری و چهرههای سیاسی معاصر نداشته است.
از سوی دیگر، دانیله میکلهتی، کشیش کلیسای سان لورنزو، نیز در اظهارنظری ضمن تأیید وجود شباهت، توضیح بیشتر در این مورد را به عهده مرمتگر اثر گذاشته و اشاره کرده است که این نقاشی به دلیل قدمت نسبتاً کم آن مشمول قوانین سختگیرانه حفاظت از میراث فرهنگی نمیشده است.
این ماجرا گرچه در نگاه اول طنزآمیز به نظر میرسد، اما واکنشهای جدیتری را نیز در پی داشته است؛ به ویژه آنکه برخی از جریانهای سیاسی مخالف، از جمله جنبش پنج ستاره، نسبت به احتمال سیاسی شدن عمدی هنر و استفاده از آن به عنوان ابزاری برای تبلیغات حزبی ابراز نگرانی کردهاند. آنها بر این باورند که حتی در صورت تصادفی بودن این شباهت، باید مرزهای هنر و سیاست به دقت حفظ شود تا از هرگونه تفسیر جهتدار جلوگیری به عمل آید.
در پی افزایش توجهات و حساسیتهای ایجادشده حول این موضوع، آلساندرو جولی، وزیر فرهنگ ایتالیا، دستور انجام یک بازرسی رسمی و کارشناسی را صادر کرده است. بر اساس این دستور، یک کارشناس مستقل مأمور بررسی دقیق تغییرات اعمالشده روی نقاشی خواهد شد تا مشخص گردد آیا تغییرات فراتر از بازسازی صرف بوده است یا خیر و در صورت نیاز، تصمیمات لازم درباره سرنوشت اثر اتخاذ خواهد شد.
این رویداد بار دیگر نشان میدهد که در عصر حاضر، هنر میتواند به سرعت با دنیای سیاست درهم بیامیزد و بحثهای گستردهای را درباره مرزهای بیان هنری، نیت هنرمند و تفسیر عمومی از آثار برانگیزد.
