روزنامه اعتماد در یک گزارش تحلیلی مبسوط، با بررسی عملکرد رسانههای داخلی به ویژه صداوسیما در مواجهه با اعتراضات و بحرانهای اجتماعی سالهای اخیر، به این نتیجه رسیده است که پوشش ضعیف، غیرواقعی و اغلب انکاری رسانه ملی از وقایع میدانی، منجر به سوق یافتن گسترده مخاطبان ایرانی به سمت رسانههای فارسیزبان خارج از کشور شده است.
این گزارش با اشاره ویژه به نحوه پوشش اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ تأکید میکند که رویکرد صداوسیما در این دوره حتی از عملکردهای ضعیف گذشته نیز ناموفقتر بوده و به فراری دادن بیش از پیش مخاطبان انجامیده است.
بر اساس این تحلیل، در روزهای ابتدایی بروز هر بحران اجتماعی، برنامههای صداوسیما طوری رفتار میکند که گویی در کشور هیچ رویداد غیرعادی در جریان نیست و همه امور به شکل عادی پیش میروند. این انفعال و عدم انعکاس واقعیتهای آشکار، خلأ اطلاعاتی بزرگی ایجاد میکند که رسانههای رقیب خارجی بلافاصله آن را پر میکنند. رسانههای ماهوارهای فارسیزبان با بهرهگیری حرفهای از این فرصت، با پوشش گزینشی و جهتدار اخبار، توانستهاند اذهان عمومی بخش قابل توجهی از جامعه را تحت تأثیر قرار دهند و هزینههای مدیریت بحران را برای نظام افزایش دهند.
این گزارش میان مفهوم «اعتراض» مشروع و مسالمتآمیز و مفهوم «آشوب» و «تخریب» اموال عمومی تمایز قائل میشود و اقدامات افراطی مانند آتش زدن درمانگاه، آمبولانس یا اتوبوس را خارج از چارچوب هرگونه اعتراض قابل قبول میداند. در عین حال، روزنامه اعتماد ریشه اصلی نارضایتیهای گسترده را مسائل ملموس و انکارناپذیر معیشتی و اجتماعی میداند و مینویسد: «اعتراض به تورم شدید، کاهش ارزش پول ملی، بیکاری فزاینده، فساد گسترده، کمبود دارو، مدیریت نادرست منابع آبی، چالشهای تأمین برق و گاز، معضل روزمره ترافیک، آلودگی هوا، تعطیلیهای مکرر و حتی موضوعاتی مانند منع موتورسواری بانوان طی سالهای متمادی، همگی مصادیق واقعی اعتراضات اجتماعی هستند.»
گزارش با انتقاد از رویکرد دفاعی و انکاری مدیران دولتی در گذشته میگوید که عدم پذیرش نقاط ضعف و اشتباهات در اداره کشور، تنها به تعمیق شکاف میان حاکمیت و مردم انجامیده است. در بخش پایانی این تحلیل با اشاره به تهدیدات خارجی و شرایط بحرانی منطقه، راه حل اصلی را نه در سرکوب صدای معترضان، بلکه در «بازسازی اعتماد از دست رفته» از طریق «صداقت» و «تصمیمگیری عقلانی» مدیران میداند. این گزارش خاطرنشان میسازد که اگر مسئولان بتوانند این صداقت و خردمندی را در عمل به مردم، حتی به معترضان گذشته، نشان دهند، همان مردم در مواجهه با دشمن خارجی همچون دوران دفاع مقدس از سرزمین خود دفاع خواهند کرد. در نهایت، این تحلیل بر این امر پافشاری میکند که ادامه رویه انکار و پوشش غیرواقعی بحرانها توسط رسانه ملی، نه تنها به اعتبار این نهاد خدشه وارد میکند، بلکه امنیت ملی را در برابر جنگ روایی دشمنان آسیبپذیرتر خواهد ساخت.
