آیا خودارضایی روزه را باطل می‌کند؟

استمنا یا خودارضایی از گناهان کبیره به شمار می‌رود و ترک آن در همه اوقات لازم است. با این حال، اگر این عمل در ماه رمضان و در ساعات روزه‌داری انجام شود، تبعات شرعی ویژه‌ای به دنبال دارد که در ادامه به تفصیل بیان شده است.

مبطلات روزه؛ جایی که خودارضایی در کنار دیگر موارد قرار می‌گیرد

روزه‌دار باید از موارد زیر پرهیز کند؛ چرا که هر یک از اینها روزه را باطل می‌کند:
– خوردن و آشامیدن
– نزدیکی (جماع)
– استمنا (خودارضایی)
– نسبت دادن دروغ به خدا، پیامبر (ص) و امامان (ع)
– فرو بردن گرد و غبار غلیظ به حلق
– فرو بردن کامل سر در آب
– باقی ماندن بر جنابت، حیض یا نفاس تا اذان صبح
– اماله با مایعات روان
– استفراغ عمدی

استمنا یکی از مواردی است که روزه را باطل کرده و علاوه بر قضا، کفاره نیز بر عهده فرد می‌گذارد. مقصود از خودارضایی آن است که فرد به صورت ارادی کاری انجام دهد که منی از او خارج شود.

در مورد تعامل با همسر، باید گفت ملاعبه و بازی با همسر فی‌نفسه حرام نیست، اما اگر این کار در ماه رمضان و در حال روزه به قصد خروج منی انجام شود و منی هم خارج گردد، روزه باطل می‌شود و کفاره واجب می‌گردد.

کفاره سنگین در صورت شکستن عمدی روزه با عمل حرام

اگر فرد روزه خود را با عملی حرام مانند زنا، نزدیکی با همسر در زمان حیض، یا استمنا باطل کند، کفاره جمع بر او واجب می‌شود؛ یعنی باید یک برده آزاد کند، دو ماه پیاپی روزه بگیرد و شصت فقیر را سیر نماید (یا به هر یک به اندازه تقریباً ده سیر گندم، جو، نان یا مانند آن بدهد). اگر انجام هر سه برایش ممکن نباشد، باید هر کدام را که ممکن است انجام دهد.

بر اساس احتیاط واجب، اگر کسی نسبت به حکم مسئله جاهل باشد ولی در نادانی خود معذور نباشد و اطمینان هم نداشته باشد (یعنی احتمال بدهد که روزه‌اش باطل می‌شود) و خودارضایی کند، روزه‌اش باطل است و کفاره نیز بر او واجب می‌شود.

کفاره روزه ماه رمضان به این صورت است که به شصت فقیر (به هر یک ۷۵۰ گرم گندم، آرد یا نان) غذا داده شود و قضای آن روز نیز گرفته شود. اگر فرد تا رمضان سال بعد قضای آن روز را نگرفت، علاوه بر قضا، باید برای هر روز معادل همان مقدار غذا به یک فقیر بپردازد. در صورت تأخیر بیش از یک سال، کفاره تکرار نمی‌شود.

آیا استمنا همیشه کفاره جمع دارد؟

اگر فرد بداند که خودارضایی روزه را باطل می‌کند و عمداً آن را انجام دهد و منی هم خارج شود، کفاره جمع بر او واجب نیست، ولی مستحب است احتیاط کند و کفاره جمع بپردازد.

خروج منی در خواب و مسائل مربوط به آن

اگر فرد در خواب محتلم شود (منی از او خارج شود)، روزه‌اش باطل نمی‌شود. حتی اگر بداند که با خوابیدن در روز، محتلم خواهد شد، لازم نیست از خواب خود جلوگیری کند. همچنین اگر در حال خروج منی از خواب بیدار شود، واداشتن به جلوگیری از آن بر او واجب نیست.

آرای مراجع عظام تقلید

نظر آیت‌الله مکارم شیرازی

اگر کسی روزه قضا بگیرد و بعد از ظهر فراموش کند که روزه است و خودارضایی کند، روزه‌اش صحیح است، اما مرتکب گناه کبیره شده است.
اگر فرد بعد از اذان صبح محتلم شود و پیش از غسل، مجدداً با خود بازی کند و منی از او خارج شود، روزه‌اش باطل است و افزون بر قضا، کفاره جمع نیز بر عهده دارد.
کسی که از کفاره اطلاع نداشته و روزه خود را با جنابت حرام باطل کرده، باید بنا بر احتیاط واجب، علاوه بر قضا، کفاره جمع را نیز بپردازد؛ زیرا علم به بطلان روزه داشته هر چند از کفاره آگاه نبوده است.

نظر آیت‌الله سیستانی

اگر فرد خودارضایی کند و نداند که روزه را باطل می‌کند، چنانچه در نادانی خود معذور باشد، روزه‌اش صحیح است.
همچنین اگر کاری انجام دهد که اطمینان داشته منی خارج نمی‌شود، ولی اتفاقاً و بدون قصد منی بیرون آید، روزه صحیح است.
در غیر این صورت، اگر بداند آن کار روزه را باطل می‌کند، علاوه بر قضا، کفاره نیز بر او واجب است. همین حکم بنا بر احتیاط واجب در مورد کسی که جاهل به حکم است ولی در جهل خود معذور نیست و احتمال می‌دهد مبطل باشد نیز جاری است. کفاره در این موارد، اطعام ۶۰ فقیر با ۷۵۰ گرم گندم، آرد یا نان به هر یک و نیز توبه و استغفار است.
اگر خودارضایی به قصد انزال نباشد ولی منی خارج شود، روزه صحیح است و فقط توبه و استغفار لازم است.

نظر آیت‌الله گلپایگانی

کسی که می‌داند خروج عمدی منی روزه را باطل می‌کند، اگر به قصد انزال با کسی شوخی یا بازی کند، روزه‌اش باطل می‌شود و باید قضای آن را بگیرد، حتی اگر منی خارج نشود. در صورت خروج منی، علاوه بر قضا، کفاره نیز بر او واجب می‌گردد و باید در بقیه روز نیز از مبطلات خودداری کند.

نظر آیت‌الله خامنه‌ای

اگر کسی اصلاً نمی‌دانسته که استمنا هم حرام است و هم روزه را باطل می‌کند و در حال روزه مرتکب آن شده، باید بداند که استمنا مطلقاً حرام و از گناهان کبیره است و توبه واقعی از آن لازم است.
اگر می‌دانسته که روزه را باطل می‌کند، قضا و کفاره بر او واجب است.
اگر نمی‌دانسته که مبطل روزه است ولی می‌دانسته که حرام است، بنا بر احتیاط واجب باید علاوه بر قضا، کفاره نیز بدهد.
در صورتی که فرد نمی‌دانسته استمنا مبطل روزه است و نمی‌دانسته که موجب جنابت می‌شود، اگر در حال روزه این کار را کرده، فقط قضا بر او واجب است و کفاره ندارد. همچنین اگر بعد از آن بدون آگاهی از جنابت، روزه گرفته، روزه‌ها صحیح است. ولی اگر جنابت را می‌دانسته و جاهل به وجوب غسل بوده، قضای روزه بر او لازم است و کفاره ندارد.

مواردی که خودارضایی روزه را باطل نمی‌کند

– اگر فرد خودارضایی کند و نداند که این کار روزه را باطل می‌کند و در نادانی خود معذور باشد، روزه‌اش صحیح است.
– اگر کاری کند که اطمینان داشته منی خارج نمی‌شود، ولی اتفاقی و بدون قصد، منی بیرون آید، روزه صحیح است.
در سایر موارد، اگر بداند که خودارضایی روزه را باطل می‌کند، علاوه بر قضا، کفاره نیز بر عهده او خواهد بود.