برای بسیاری از مردم، رانندگی کاری روزمره و پیش پا افتاده است که بدون فکر کردن انجامش میدهند. اما نتایج یک نظرسنجی جدید نشان میدهد که این تجربه برای شمار قابل توجهی از جوانان نسل زد با ترس و اضطراب شدید همراه است. کارشناسان شرکت بیمه Tempcover با انجام پژوهشی، مهمترین عوامل وحشتآفرین رانندگی را از زبان این گروه سنی ثبت کردهاند.
بزرگترین ترسها؛ از لاستیک پنچر تا بزرگراه
در صدر فهرست موارد ترسناک برای رانندگان جوان، مواجهه با لاستیک پنچر قرار دارد. پس از آن، پارک دوبل، حرکت در سربالایی و وارد شدن به بزرگراه، دیگر موقعیتهای استرسزایی هستند که صدها جوان را دچار وحشت میکنند. این یافتهها برای کسانی که تحرکات نسل زد را در شبکههای اجتماعی دنبال میکنند، چندان غیرمنتظره نیست. گفتگوهای متعدد در پلتفرمهایی مانند تیکتاک، تصویر روشنی از دلهره این نسل هنگام رانندگی ارائه میدهد.
یکی از کاربران در این باره مینویسد: «هر وقت مجبور باشم به جایی جدید بروم و از وضعیت پارکینگ آن خبر نداشته باشم، اضطراب تمام وجودم را میگیرد.» کاربر دیگری با انتشار ویدئویی از داخل خودرویش میگوید: «همیشه فکر میکنند دارم اغراق میکنم، اما این واقعاً وحشتناک است. از آن متنفرم، متنفرم، متنفرم.» نفر سوم هم وضعیت خود را اینطور توصیف میکند: «تا حالا حتی نزدیک بزرگراه هم نشدهام. اگر در یک میدان باشم و یکی از خروجیها به بزرگراه وصل باشد، دچار وحشت میشوم.»
نظرسنجی انجام شده روی دو هزار جوان، تعویض لاستیک را به عنوان بزرگترین عامل ترس معرفی کرده است. اتصال باتری به باتری و پارک دوبل در ردههای بعدی این فهرست قرار میگیرند.
شدت این ترس به اندازهای است که ۴۵ درصد از شرکتکنندگان اعلام کردهاند ترجیح میدهند مسافت بیشتری را پیاده طی کنند یا رانندگی طولانیتری داشته باشند، فقط به این شرط که مجبور نباشند یک بار پارک دوبل را امتحان کنند. دیگر فعالیتهای ترسناک از نگاه نسل زد شامل باد زدن لاستیکها، چک کردن سطح روغن و حتی استفاده از کارواش میشود که ۱۲ درصد از پاسخدهندگان را دچار وحشت میکند.
از دست دادن فرصتهای شغلی به خاطر ترس از رانندگی
این اضطراب دامنهای فراتر از تجربه رانندگی دارد و زندگی حرفهای جوانان را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بیش از ده درصد از افراد شرکتکننده در نظرسنجی گفتهاند که به دلیل ترس از رانندگی، شغل رویایی خود را از دست دادهاند. همچنین ۱۰ درصد دیگر عنوان کردهاند که پیشنهاد ارتقای شغلی را به خاطر نیاز به رانندگی بیشتر رد کردهاند.
جیک لامبرت، کارشناس Tempcover، در این باره میگوید: «این پژوهش بحرانی پنهان را در جادهها آشکار میکند. نسلی از رانندگان که از نظر قانونی گواهینامه دارند، اما واقعیت رانندگی برایشان آنقدر دشوار است که محدودیتهای جدی در زندگیشان ایجاد میکند. وقتی افراد به خاطر اضطراب شدید، از فرصتهای شغلی یا مصاحبهها صرفنظر میکنند، این موضوع از مرز یک مسئله رانندگی فراتر رفته و به معضلی اجتماعی تبدیل میشود.»
او تأکید میکند: «اعتماد به نفس پشت فرمان با تجربه به دست میآید. اگر رانندگان از رانندگی در جادهها فرار کنند، هرگز نمیتوانند اعتماد به نفس و مهارت لازم را کسب کنند.»
فوبیای رانندگی؛ از عصبی بودن تا حملات پانیک
به گفته موسسه Anxiety Care UK، ترس از رانندگی یکی از رایجترین فوبیاها محسوب میشود. دامنه این اختلال از احساس نگرانی ساده تا حملات پانیک کامل هنگام رانندگی متغیر است. بسیاری از مبتلایان در نهایت به دلیل شدت ترس، رانندگی را به کلی کنار میگذارند. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که راههایی برای مقابله با این ترس وجود دارد.
افرادی که به فوبیای رانندگی مبتلا هستند، واکنشهای ترس خود را حتی در موقعیتهای بیخطر نیز نشان میدهند. روش مؤثر برای درمان، تکنیک «از بین بردن شرطیشدن» است؛ یعنی آموزش تدریجی مغز برای واکنش درست. فرآیند پیشنهادی شامل مراحل زیر است:
ابتدا در خودرو بنشینید و موتور را روشن کنید. سپس گام به گام پیش بروید: چند متر رانندگی کنید، پارک کنید و بازگردید. وقتی این مرحله برایتان آسان شد، میتوانید یک دور کوتاه در محله بزنید. بعد از آن، مسافتی طولانیتر را با یک همراه که پشتیبان شماست تجربه کنید. پس از احساس راحتی در حضور دیگری، همان مسیر را به تنهایی برانید و در نهایت، به تدریج رانندگی در بزرگراه را شروع کنید.
موسسه Anxiety Care UK تأکید میکند که اندازه این مراحل کاملاً شخصی است و هر فرد میتواند گامهای بزرگ را به بخشهای کوچکتری تقسیم کند. نکته کلیدی این است که هر مرحله جدید باید کمی بیشتر از مرحله قبل، فرد را به چالش بکشد.
