گزارش روزنامه اطلاعات از افزایش تا ۳۰۰ درصدی قبضها حکایت دارد؛ شهروندان خواستار شفافسازی فوری وزارت نیرو و دولت درباره نحوه محاسبه و دلایل این جهش قیمتی شدند.
روزنامه اطلاعات در گزارشی تکاندهنده از افزایش بیسابقه هزینه آب و برق در قبضهای تیرماه خبر داده است. مقایسه صورتحسابهای خرداد و تیر برخی مشترکان نشان میدهد که مبلغ قبضها تا ۳۰۰ درصد و حتی فراتر از آن افزایش یافته است. این افزایش تنها دامن مشترکان پرمصرف را نگرفته؛ بلکه بسیاری از خانوارهای عادی که پیشتر در رده خوشمصرفها قرار داشتند، با قبضهایی چند برابر ماه قبل مواجه شدهاند. برای نمونه، قبض برقی که در خردادماه حدود ۳۰۰ هزار تومان بوده، در تیرماه به ۸۰۰ هزار تا یک میلیون تومان رسیده است که این رقم، شوک بزرگی به بودجه خانوارها وارد کرده است.
روزنامه اطلاعات با اشاره به اینکه بخشی از افزایش مصرف در تابستان به دلیل گرمای هوا و استفاده بیشتر از کولر طبیعی است، تأکید کرده که میزان افزایش صورتحسابها به اندازهای بوده که این توضیح را برای شهروندان کافی و قانعکننده نمیکند. این روزنامه خواستار آن شده که شرکت توانیر، شرکتهای آب و فاضلاب، وزارت نیرو و دولت، بدون استفاده از توضیحات پیچیده و گیجکننده، علت افزایش غیرمتعارف قبضهای آب و برق را به زبان ساده و قابل فهم برای مردم توضیح دهند و در صورت وجود خطا، نسبت به اصلاح آن اقدام کنند.
یکی از پرسشهای اساسی که باید به آن پاسخ داده شود، احتمال تغییر یا کاهش الگوی مصرف آب و برق است. این روزنامه پرسیده است که آیا دولت با کاهش الگوی مصرف، زمینه خروج بخش بزرگی از مصرفکنندگان از محدوده الگو را فراهم کرده و در نتیجه، قبض آب و برق آنها افزایش یافته است؟ همچنین باید روشن شود که الگوی مصرف برق تا چه حد مصرف متعارف یک واحد مسکونی ۸۰ متری را پوشش میدهد و آیا ممکن است با کارکرد معمولی وسایلی مانند یخچال، تلویزیون و چند لامپ، به محض روشن شدن کولر، مشترک از الگو خارج شود و در رده پرمصرفها قرار بگیرد.
روزنامه اطلاعات تأکید کرده است که پاسخ شفاف به این پرسشها میتواند دولت را از این ظن دور کند که با هدف جبران بخشی از کسری بودجه یا اهداف مالی دیگر، عمداً قیمت آب و برق را بالا برده و فشار مالی بیشتری به مردم وارد کرده است. همچنین خواستار توضیح درباره درصد افزایش قیمت آب و برق و نحوه محاسبه آن شده است؛ چراکه تاکنون جز برخی توضیحات پراکنده بودجهای، وزارت نیرو توضیحی شفاف و همهفهم درباره این موضوع ارائه نکرده و مردم نمیدانند در هر استان و اقلیم، افزایش هزینه آب و برق چگونه محاسبه میشود.
در این گزارش پیشنهاد شده است که شعبات استانی توانیر و شرکتهای آب و فاضلاب با برگزاری جلسات توضیحی برای نمایندگان رسانهها، افکار عمومی در استانها را درباره نحوه محاسبه قبضها و دلایل افزایش آنها اقناع کنند. همچنین از توانیر و شرکتهای آب منطقهای خواسته شده است درباره میزان سودآوری خود در سال مالی گذشته و تکلیف بودجه ۱۴۰۵ برای تحقق میزان سودآوری، شفاف توضیح دهند. این روزنامه نوشته است که مردم حق دارند بدانند پولی که از آنها دریافت میشود و سود احتمالی شرکتهای دولتی حوزه آب و برق، دقیقاً صرف چه اموری میشود و چرا هزینههای دریافتی به شکلی هزینه نشده که مردم نشانههای ملموسی از رشد کمی و کیفی تأمین آب و برق را در زندگی روزمره خود ببینند.
اطلاعات در پایان به دولت، وزارت نیرو و شرکتهای دولتی زیرمجموعه آن هشدار داده است که در شرایط سخت کنونی، بار تبعات جنگ و محاصره اقتصادی بیش از همه بر دوش مردم عادی، اقشار آسیبپذیر و طبقات فرودست افتاده است. فشار معیشتی مردم بیش از گذشته سنگین شده و دریافت پول بیشتر از آنان با هر ترفند و بهانهای، میتواند موجب کاهش سرمایه اجتماعی، افزایش نارضایتی عمومی و تشدید بیاعتمادی شود.