ویدیوی قدیمی از یک تحلیلگر نزدیک به کرملین، بحثها درباره سهم ایران از دریای خزر را داغ کرده است؛ اما بررسی سوابق او نشان میدهد که حضورش در مذاکرات دهه ۱۹۹۰ قابل تأیید نیست.
ارسال لایحه الحاق ایران به کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر به مجلس، بار دیگر بحثها درباره سهم ایران از این پهنه آبی را در رسانهها و شبکههای اجتماعی داغ کرده است. همزمان با این مباحث، یک ویدیوی قدیمی از رجب صفروف، کارشناس مسائل سیاسی نزدیک به روسیه، در فضای مجازی دستبهدست میشود که در آن ادعا میکند سهم ایران از دریای خزر در گذشته ۵۰ درصد بوده، اما در سال ۱۹۹۶ ایران با کاهش این سهم به ۲۰ درصد موافقت کرده است. این ادعا که با واکنشهای گستردهای همراه شده، حالا سوالات زیادی درباره هویت و جایگاه این کارشناس روسی مطرح کرده است.
رجب صفروف کیست؟
رجب صفروف اصالتاً یک کارشناس تاجیک است که در سال ۱۹۵۹ در دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، متولد شده و به همین دلیل به زبان فارسی تسلط کامل دارد. او تحصیلات خود را در سال ۱۹۸۳ از دانشگاه دولتی مسکو به پایان رساند و در سال ۱۹۹۱ از رساله دکتری خود در رشته علوم سیاسی دفاع کرد. صفروف از سال ۱۹۹۴ تا امروز به عنوان کارشناس دومای کشوری فدراسیون روسیه فعالیت میکند و در سالهای ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹ عضو شورای سیاسی وابسته به ریاستجمهوری روسیه بوده است. او از سال ۱۹۹۷ تاکنون مدیرکل مرکز مطالعات ایران معاصر در روسیه است و از سال ۲۰۰۱ نیز مدیرکل وبسایت خبری روسی IRAN NEWS را بر عهده دارد. صفروف همچنین سردبیری مجلات «ایران معاصر» و «تجارت با ایران» را در کارنامه خود دارد و بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۸ ریاست شورای بازرگانی روسیه و ایران را بر عهده داشته است.
بر اساس سوابق موجود، صفروف تنها در سالهای ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۹ به عنوان پژوهشگر در آکادمی دیپلماتیک وابسته به وزارت امور خارجه روسیه فعالیت داشته و در سالهای ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۹ در دانشکده سیاست خارجی و روابط بینالملل جنب آکادمی دیپلماتیک تحصیل کرده است. بنابراین در سال ۱۹۹۶ که به ادعای خودش مذاکرات کارشناسی مربوط به رژیم حقوقی دریای خزر در جریان بوده، هیچ سمتی در وزارت امور خارجه روسیه نداشته و شواهد موجود، حضور او را در هیأت کارشناسی روسیه در آن مذاکرات تأیید نمیکند.
آشنایی گسترده با ایران؛ از زبان فارسی تا شماره تلفن تهران
صفروف آشنایی گستردهای با ایران دارد و به دلیل تسلط کامل به زبان فارسی، در سالهای اخیر به عنوان یکی از چهرههای نزدیک به کرملین در رسانههای فارسیزبان حضور فعالی داشته است. میزان آشنایی او با ایران به اندازهای است که در وبسایت شخصیاش حتی شماره تلفن همراهی با پیششماره ۰۹۱۲ و متعلق به تهران درج شده است. او در سالهای گذشته بارها در مناظرههای تلویزیونی درباره مسائل مختلف سیاسی، از جمله جنگ روسیه و اوکراین، شرکت کرده و از مواضع رسمی مسکو دفاع کرده است. با این حال، ادعای او درباره نقشآفرینی در مذاکرات رژیم حقوقی دریای خزر، با توجه به سوابق حرفهایاش، با تردید جدی مواجه شده است.
