این منطقه کوهستانی در استان نبطیه با ارتفاع ۶۰۰ متر، به دلیل موقعیت مشرف بر مسیرهای ارتباطی جنوب به شرق لبنان، اهمیت نظامی بالایی دارد و اسرائیل مدعی کنترل عملیاتی آن شده، در حالی که حزبالله حضور خود در منطقه را رد نکرده است.
ارتش اسرائیل شامگاه پنجشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد که پس از چند هفته عملیات در جنوب لبنان، «کنترل عملیاتی» ارتفاعات استراتژیک علیالطاهر را به دست آورده و نیروهای حزبالله را از دو مسیر زیرزمینی در این منطقه بیرون رانده است. با این حال، یک روز بعد حزبالله این ادعا را رد کرد و در بیانیهای اعلام کرد که نیروهای اسرائیلی در خود ارتفاعات حضور ندارند و نیروهای حزبالله همچنان در منطقه مستقر هستند.
موقعیت جغرافیایی و اهمیت راهبردی
ارتفاعات علیالطاهر در استان نبطیه در جنوب لبنان قرار دارد. این مجموعه از ارتفاعات بههمپیوسته، تقریباً ۱۲ تا ۱۵ کیلومتر با مرز اسرائیل فاصله دارند و ارتفاع آن حدود ۶۰۰ متر از سطح دریا گزارش شده است. این منطقه شامل سه ارتفاع عمده با نامهای علیالطاهر، دبشه و طهرا است. از این ارتفاعات میتوان نبطیه، بخشهایی از اقلیم التفاح و شماری از مسیرهای ارتباطی مهم را زیر نظر داشت که مناطق جنوبی را به شرق لبنان، جزین و بخشهایی از بقاع متصل میکنند.
اهمیت نظامی علیالطاهر پدیده تازهای نیست. منابع لبنانی میگویند پیش از خروج اسرائیل از جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰، این ارتفاعات از مواضعی بودند که نیروهای اسرائیلی و ارتش جنوب لبنان از آنها استفاده میکردند و علیالطاهر از جمله آخرین مواضعی بود که هنگام عقبنشینی اسرائیل تخلیه شد.
تأسیسات زیرزمینی حزبالله
گزارشهای مختلف لبنانی و بینالمللی از احتمال وجود یک مجموعه زیرزمینی گسترده در این ارتفاعات سخن گفتهاند. برخی کارشناسان نظامی لبنانی احتمال دادهاند این منطقه یکی از مراکز مهم فرماندهی حزبالله در جنوب لبنان باشد. ارتش اسرائیل در اطلاعیه خود مدعی شد که نیروهای لشکر ۳۶ پس از عملیات چند هفتهای، دو مسیر زیرزمینی متعلق به حزبالله را پاکسازی کردهاند و در این مجموعه بخشهایی شامل اتاقهای فرماندهی، محل نگهداری تجهیزات و تسلیحات، ژنراتورها و فضاهای مناسب برای اقامت طولانیمدت نیروها وجود داشته است.
از سوی دیگر، حزبالله در اوت ۲۰۲۴ بدون اشاره به محل جغرافیایی دقیق، ویدئویی از یک تأسیسات زیرزمینی بزرگ با نام «عماد ۴» منتشر کرد که در آن مسیرهای تونلی و تجهیزات نظامی دیده میشد. بعدها برخی رسانهها و منابع اسرائیلی احتمال دادند بخشی از شبکه زیرزمینی علیالطاهر همان مجموعه یا بخشی از مجموعهای مشابه «عماد ۴» باشد.
منیر شحاده، از افسران بازنشسته ارتش لبنان، در گفتوگو با عربنیوز توضیح داده است که باید میان کنترل آتش، کنترل قلهها و کنترل کامل عمق یک منطقه کوهستانی تفاوت قائل شد و حتی تسلط نیروهای اسرائیلی بر تعدادی از قلهها الزاماً به معنای کنترل تمام شبکه کوهستانی و تأسیسات احتمالی زیر آن نیست. با توجه به اهمیت استراتژیک این منطقه و ادعاهای متناقض دو طرف، به نظر میرسد وضعیت ارتفاعات علیالطاهر همچنان یکی از نقاط کانونی تنش در جنوب لبنان باقی بماند. به نظر شما آیا این منطقه میتواند به یکی از محورهای اصلی درگیریهای آینده تبدیل شود؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
