ترکیش ایرلاینز از اول ژوئن ۲۰۲۷ به شریک اصلی اسپانسرینگ باشگاه فوتبال لیورپول تبدیل میشود و لوگوی این شرکت از آغاز فصل ۲۰۲۷/۲۸ روی بخش جلویی پیراهن تیمهای مردان، زنان و آکادمی این باشگاه قرار خواهد گرفت. هیچیک از دو طرف جزئیات مالی این قرارداد را اعلام نکردهاند، اما رویترز گزارش داده ارزش این توافق پنجساله بیش از ۳۰۰ میلیون پوند، معادل ۴۰۶ میلیون دلار، است؛ رقمی که سالانه بیش از ۸۰ میلیون دلار میشود.
این قرارداد به ترکیش ایرلاینز یکی از شناختهشدهترین فضاهای تبلیغاتی در ورزش جهان را میدهد و به دورهای طولانی از اسپانسرینگ در آنفیلد پایان میبخشد. استاندارد چارترد از سال ۲۰۱۰ شریک اصلی پیراهن لیورپول بوده و در طول فصل ۲۰۲۶/۲۷ نیز همچنان این جایگاه را حفظ خواهد کرد. با این حال، جایگزینی این شرکت یک نکته جالب در حوزه هوانوردی هم دارد: ترکیش ایرلاینز شبکه پروازی گستردهای در بریتانیا دارد، اما در حال حاضر به فرودگاه جان لنون لیورپول پرواز نمیکند.
ترکیش ایرلاینز پس از ۱۷ سال جای اسپانسر پیراهن لیورپول را میگیرد. لیورپول میگوید ترکیش ایرلاینز تنها ششمین اسپانسری خواهد بود که در تاریخ کوتاه فهرست برندهای حاضر روی بخش جلویی پیراهن معروف قرمز این باشگاه قرار میگیرد. استاندارد چارترد در سال ۲۰۱۰ جایگزین کارلسبرگ شد و در دوره حضورش شاهد موفقیتهای لیورپول در لیگ برتر انگلیس، لیگ قهرمانان اروپا، جام حذفی و جام اتحادیه بود. بنابراین تغییر در سال ۲۰۲۷ نخستین تغییر شریک اصلی پیراهن لیورپول پس از ۱۷ سال خواهد بود.
اسپانسرهای اصلی پیراهن لیورپول در طول تاریخ عبارت بودهاند از: هیتاچی از ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۲، کراون پینتس از ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۸، کندی از ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۲، کارلسبرگ از ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۰، استاندارد چارترد از ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۷ و ترکیش ایرلاینز از ۲۰۲۷ تاکنون.
ارزش قرارداد جدید نشان میدهد این جایگاه تا چه اندازه گران شده است. گزارشها ارزش قرارداد فعلی استاندارد چارترد را حدود ۵۰ میلیون پوند، معادل ۶۸ میلیون دلار، در سال اعلام کردهاند، در حالی که ترکیش ایرلاینز طبق گزارشها بیش از ۶۰ میلیون پوند، معادل ۸۱ میلیون دلار، سالانه پرداخت خواهد کرد. این یعنی ارزش قرارداد پنجساله از ۴۰۰ میلیون دلار عبور میکند و به ثروتمندترین قرارداد مستقل اسپانسرینگ جلوی پیراهن در تاریخ لیگ برتر انگلیس تبدیل خواهد شد.
تأکید روی واژه مستقل اهمیت دارد. برای مثال، رابطه امارات با آرسنال که اخیراً تمدید شده، علاوه بر جلوی پیراهن و لباس تمرینی، شامل حق نامگذاری ورزشگاه امارات تا سال ۲۰۳۳ نیز میشود. رابطه منچسترسیتی با اتحاد ایرویز نیز بسیار گستردهتر از حضور یک لوگو روی پیراهن است. بنابراین قرارداد جدید لیورپول یک نمونه شفافتر برای نشان دادن ارزش واقعی خود پیراهن محسوب میشود.
بن لتی، مدیر ارشد تجاری لیورپول، همچنین به ارتباط احساسی میان شریک جدید و باشگاه اشاره کرد و از خاطرات ویژه سال ۲۰۰۵ گفت. آن سال، لیورپول یکی از تاریخیترین بازگشتهای تاریخ فوتبال را مقابل آث میلان در استانبول رقم زد و قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شد. این مسابقه اکنون با عنوان معجزه استانبول شناخته میشود و داستانی طبیعی برای ترکیش ایرلاینز ایجاد میکند تا از آن برای ساختن روایت این همکاری استفاده کند. لتی گفت: جلوی پیراهن لیورپول جایگاه ویژهای در تاریخ باشگاه ما دارد. ترکیش ایرلاینز یک سازمان شناختهشده جهانی با شبکه بینالمللی گسترده است و ما مشتاق آغاز این همکاری و ساختن رابطهای قدرتمند با آنها هستیم؛ رابطهای که پایههای محکمی از خاطرات ویژه سال ۲۰۰۵ دارد.
ترکیش ایرلاینز حتی به لیورپول پرواز هم ندارد. با وجود این ارتباط، شهر لیورپول به شکل قابل توجهی در شبکه پروازی ترکیش ایرلاینز در بریتانیا حضور ندارد. شبکه تابستانی این شرکت در سال ۲۰۲۶ از فرودگاه استانبول شامل شش فرودگاه بریتانیایی بود که پس از اضافه شدن دوباره فرودگاه لندن استنستد در بهار، سه مقصد مختلف در لندن را نیز شامل میشد. در بیشترین تعداد پروازهای برنامهریزیشده تابستانی، ترکیش ایرلاینز نزدیک به ۱۵۰ پرواز هفتگی از ترکیه به بریتانیا ارائه میدهد؛ موضوعی که نشان میدهد این قرارداد توسط شرکتی با حضور محدود در این کشور امضا نشده است.
مسیرهای تابستانی ترکیش ایرلاینز از استانبول به بریتانیا به این ترتیب بودهاند: لندن هیترو با ۴۱ پرواز هفتگی و هواپیماهای A321neo، A330-200/-300، A350-900، 777-300ER و 787-9؛ لندن گتویک با ۲۸ پرواز هفتگی و A321neo؛ لندن استنستد با ۱۵ پرواز هفتگی و A321/A321neo، 737-800/-900 و 737 MAX 8/9؛ منچستر با ۲۸ پرواز هفتگی و A321/A321neo، A330-200/-300، خانواده 737 و 787-9؛ بیرمنگام با ۲۱ پرواز هفتگی و A321neo، 737-800/-900 و 737 MAX 8/9؛ و ادینبرو با ۱۴ پرواز هفتگی و A321/A321neo، 737-800/-900 و 737 MAX 8/9.
نبودن لیورپول در این شبکه نشان میدهد ترکیش ایرلاینز در واقع چه چیزی را خریداری میکند. برای هواداری که نام این شرکت را در سئول، سانفرانسیسکو، سائوپائولو یا سنگاپور میبیند، ارزش تجاری این تبلیغ درست به اندازه حضور آن در آنفیلد است. هاب استانبول ترکیش ایرلاینز بر اتصال مسافران میان مناطق مختلف جهان بنا شده و شبکه این شرکت اکنون بیش از ۳۵۰ مقصد را پوشش میدهد. گسترش اخیر این شبکه شامل اضافه شدن فرودگاه بینالمللی کومودورو آرتورو مرینو بنیتز در سانتیاگو نیز بوده است؛ زیرا این شرکت همچنان در حال افزایش حضور خود در قاره آمریکا است.
این موضوع باعث میشود لیورپول برای ترکیش ایرلاینز گزینهای بسیار جذاب باشد. این شرکت به جای تبلیغ جداگانه در صدها بازار مختلف، میتواند خود را به باشگاهی متصل کند که هوادارانش در تمام قارههای جهان حضور دارند. لیورپول بهطور رسمی پایگاه هواداری خود را جهانی توصیف کرده و ترکیش ایرلاینز نیز میگوید به بیش از هر ایرلاین دیگری در جهان کشور مقصد پرواز دارد؛ بنابراین میزان همپوشانی این دو برند اهمیت بسیار بیشتری از وجود یا نبود یک مسیر پروازی مستقیم میان استانبول و لیورپول دارد. احمد اولموشتر، مدیرعامل ترکیش ایرلاینز، نیز این موضوع را تأیید کرد و گفت: باشگاه فوتبال لیورپول یکی از شناختهشدهترین و معتبرترین باشگاههای فوتبال جهان است که میراثی فوقالعاده و جامعهای واقعاً جهانی از هواداران دارد. بسیار خوشحالیم که ترکیش ایرلاینز به شریک اصلی باشگاه تبدیل میشود و نام ما روی یکی از نمادینترین پیراهنهای ورزشی جهان قرار خواهد گرفت.
چرا ایرلاینها میلیونها دلار برای فوتبال هزینه میکنند؟ ترکیش ایرلاینز وارد حوزهای از اسپانسرینگ شده که مدتها در اختیار شرکتهای هواپیمایی خلیج فارس، یعنی رقبای سرسخت این شرکت، بوده است. امارات مجموعهای از همکاریها با باشگاههایی مانند رئال مادرید، آرسنال، آث میلان، بنفیکا و لیون ایجاد کرده است. قطر ایرویز روی پیراهن پاری سن ژرمن حضور دارد و اتحاد ایرویز نیز سالهاست با منچسترسیتی شناخته میشود.
بر اساس گزارشها، ارزش سالانه قرارداد برخی از این همکاریها به این شرح است: اتحاد ایرویز با منچسترسیتی ۱۳۹ میلیون دلار برای پیراهن و همکاری گستردهتر؛ امارات با رئال مادرید ۸۶ میلیون دلار برای پیراهن و همکاری گستردهتر؛ ترکیش ایرلاینز با لیورپول ۸۱ میلیون دلار برای جلوی پیراهن؛ قطر ایرویز با پاری سن ژرمن ۷۰ میلیون دلار برای جلوی پیراهن؛ امارات با آرسنال ۶۸ میلیون دلار برای پیراهن، لباس تمرینی و ورزشگاه؛ ریاض ایر با اتلتیکو مادرید ۴۶ میلیون دلار برای پیراهن و ورزشگاه؛ امارات با آث میلان ۴۱ میلیون دلار برای جلوی پیراهن؛ امارات با لیون ۲۳ میلیون دلار برای جلوی پیراهن؛ امارات با بنفیکا ۹ میلیون دلار برای جلوی پیراهن؛ و یونایتد ایرلاینز با رکسهام ۸ میلیون دلار برای جلوی پیراهن.
ریاض ایر نشان میدهد شرکتهای هواپیمایی تا چه اندازه میتوانند از فوتبال برای ساختن شناخت برند استفاده کنند. این شرکت پیش از آغاز فعالیت تجاری خود به اسپانسر پیراهن اتلتیکو مادرید تبدیل شد و سپس حق نام ورزشگاه ریاض ایر متروپولیتانو را تا سال ۲۰۳۳ به دست آورد. با حرکت این ایرلاین از مرحله ساخت برند به سمت توسعه شبکه پروازی، اتلتیکو مادرید عملاً باعث شد میلیونها مصرفکننده سالها پیش از آغاز فعالیت گسترده این شرکت، با نام ریاض ایر آشنا شوند.
قرارداد اخیر یونایتد ایرلاینز با رکسهام که اکنون پایان یافته نیز نشان میدهد یک ایرلاین الزاماً به باشگاهی مانند رئال مادرید یا لیورپول نیاز ندارد تا توجه جهانی جلب کند. گزارشها میگویند یونایتد سالانه حدود ۶ میلیون پوند، معادل ۸ میلیون دلار، برای اسپانسر شدن رکسهام پرداخت میکرد؛ باشگاهی که هنگام آغاز این همکاری در دستههای پایینتر فوتبال انگلیس حضور داشت. اما مجموعه مستند Welcome to Wrexham، مالکان مشهور این باشگاه و فعالیت گسترده در شبکههای اجتماعی، رکسهام را به یک برند سرگرمی بینالمللی تبدیل کردند و نام یونایتد را در مسیری غیرمنتظره به مخاطبانی جهانی رساندند.
اعداد نشان میدهند چرا چنین استراتژی اسپانسری جواب میدهد. رکسهام نزدیک به ۶۰ درصد درآمد خود را از خارج از بریتانیا، بهخصوص آمریکای شمالی، به دست میآورد. مستند Welcome to Wrexham اکنون برای فصل هشتم تمدید شده است؛ اتفاقی مشابه با تأثیری که مجموعه Drive to Survive روی محبوبیت فرمول یک در میان مخاطبانی فراتر از طرفداران سنتی این ورزش گذاشت. بنابراین ایرلاینها میتوانند مبالغ هنگفتی برای باشگاههای بزرگ و تثبیتشدهای مانند لیورپول پرداخت کنند، یا به دنبال باشگاهی باشند که بزرگترین داراییاش نه تعداد جامها، بلکه تعداد چشمهایی باشد که آن را دنبال میکنند.
