کشف بخشی از فسیل مدفوع یک دایناسور، اطلاعات تازهای درباره یکی از بزرگترین رویدادهای تاریخ زمین در اختیار دانشمندان قرار داده است. درون این فسیل که «کوپرولیت» نام دارد، پر یک پرنده متعلق به حدود ۶۶ میلیون سال پیش پیدا شده است.
این پر باستانی میتواند به پژوهشگران کمک کند تا بهتر بفهمند چرا برخی از پرندگان در پی برخورد سیارک بزرگ با زمین زنده ماندند، اما بیشتر دایناسورها و بسیاری از گونههای پرندگان از بین رفتند.
حدود ۶۶ میلیون سال پیش، برخورد یک سیارک به زمین باعث تغییرات گسترده در محیط زیست و انقراض بسیاری از گونههای جانوری شد. دایناسورها از مهمترین قربانیان این رویداد بودند. با این حال، گروهی از پرندگان موسوم به Neornithes توانستند از این فاجعه جان سالم به در ببرند و تمام پرندگان امروزی از نسل آنها هستند.
فسیل کشفشده احتمالاً متعلق به یک دایناسور گوشتخوار با جثه متوسط بوده است. این جانور در منطقهای زندگی میکرده که امروزه بخشی از ایالت مونتانا در آمریکا محسوب میشود.
پژوهشگران موزه فیلد شیکاگو در بررسی این فسیل، علاوه بر پر، بقایای استخوان را نیز پیدا کردند. بررسیها نشان میدهد این بقایا به گروهی از پرندگان باستانی به نام Hesperornithiformes تعلق دارند.
این پرندگان توانایی پرواز نداشتند و بدون دندان بودند. آنها در آب شنا میکردند و از موجودات دریایی تغذیه میکردند. وجود بقایای فلس ماهی در فسیل نیز با همین موضوع مطابقت دارد و نشان میدهد ماهی ابتدا توسط این پرنده خورده شده و سپس خود پرنده طعمه دایناسور شده است.
بقایای این گروه از پرندگان در سال ۲۰۱۶ کشف شد و اکنون میتواند سرنخ مهمی درباره سرنوشت پرندگان در زمان انقراض بزرگ پایان دوره کرتاسه ارائه کند. Hesperornithiformes و Neornithes ارتباط نزدیکی با یکدیگر داشتند و به همین دلیل مقایسه ویژگیهای آنها برای دانشمندان اهمیت زیادی دارد.
جینگمای اوکانر، نویسنده اصلی پژوهش، این کشف را غیرمنتظره توصیف کرده است. به گفته او، پر موجود در کوپرولیت به شکل قابلتوجهی سالم باقی مانده و همین موضوع امکان بررسی ویژگیهای آن را فراهم کرده است.
او همچنین اشاره کرده که بررسی پرهای موجود در فسیل مدفوع دایناسورها تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته بود. به گفته او، ویژگیهای پر و نحوه ریختن آنها ممکن است یکی از عواملی بوده باشد که بر بقای برخی پرندگان در جریان انقراض پایان کرتاسه تأثیر گذاشته است.
پژوهشگران معتقدند برخی از این پرندگان غواص، پرهایی شبیه پرندگان امروزی داشتهاند که خاصیت ضدآب داشته است. در کنار این پرها، پوششی از پرهای کوچکتر و کرکمانند نیز روی بدن آنها وجود داشته که شباهت بیشتری به پرهای دایناسورها و انانتیورنیسها داشته است.
این یافته بهتنهایی پاسخ قطعی برای علت بقای برخی پرندگان در برابر برخورد سیارک ارائه نمیکند، اما میتواند سرنخ ارزشمندی برای بررسی تفاوت میان پرندگانی باشد که از این رویداد جان سالم به در بردند و گونههایی که منقرض شدند.
