مسعود پزشکیان در گفتوگویی با شبکه سیبیاس از وجود جمعی ششنفره خبر داده که در تصمیمهای مهم کشور، از جمله مسائل سیاست خارجی، نقش مشورتی و تصمیمگیری دارند؛ حالا گزارشهایی درباره ترکیب احتمالی این گروه منتشر شده است.
رئیسجمهور در این مصاحبه نام اعضای تیم را اعلام نکرد، اما خبرآنلاین با پیگیری از منابع مختلف، ترکیبی احتمالی را برای این جمع معرفی کرده است. بر اساس این گزارش، اعضای این گروه با ترکیب رسمی شورای عالی امنیت ملی یکسان نیستند.
پزشکیان در جریان سفر اخیر خود به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل، در گفتوگو با برنامه «فیس دِ نیشن» شبکه سیبیاس درباره سازوکار تصمیمگیری در سیاست خارجی توضیح داد که گروهی متشکل از شش نفر از نهادهای مختلف در این زمینه با یکدیگر گفتوگو و مشورت میکنند.
او گفت این افراد از بخشهای مختلف، نیروهای امنیتی، مجلس و دستگاههای دولتی هستند و تصمیمها با هماهنگی میان آنها گرفته میشود. پزشکیان در این گفتوگو اسامی افراد، زمان تشکیل این گروه یا حدود دقیق اختیارات آن را اعلام نکرد.
بر اساس گزارشی که خبرآنلاین منتشر کرده، ترکیب احتمالی این گروه شامل مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، و سردار احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه، است.
نام علی باقری، معاون سیاست خارجی و امنیت بینالملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، نیز در برخی گزارشها مطرح شده، اما حضور او در تیم ششنفره تأیید نشده است. بنابراین اسامی منتشرشده درباره این گروه را باید ترکیبی احتمالی دانست و نه فهرستی که از سوی ریاستجمهوری بهطور رسمی اعلام شده باشد.
نکته مهم دیگر این است که جمع معرفیشده با ساختار شورای عالی امنیت ملی تفاوت دارد. شورای عالی امنیت ملی یکی از نهادهای اصلی تصمیمساز در حوزه امنیت، سیاست خارجی و مسائل راهبردی کشور است و ریاست آن بر عهده رئیسجمهور قرار دارد. اصل ۱۷۶ قانون اساسی نیز تشکیل این شورا را برای تأمین منافع ملی، پاسداری از انقلاب اسلامی، تمامیت ارضی و حاکمیت ملی پیشبینی کرده است.
بر اساس ساختار قانونی شورا، علاوه بر رئیسجمهور، رئیس مجلس، رئیس قوه قضائیه، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، رئیس سازمان برنامه و بودجه، دو نماینده رهبری، وزیران امور خارجه، کشور و اطلاعات و عالیترین مقام ارتش و سپاه در آن حضور دارند. بسته به موضوع جلسه نیز وزیر مرتبط میتواند در نشست شرکت کند. دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز با حکم رئیسجمهور منصوب میشود و مسئولیت اداره دبیرخانه، پیگیری مصوبات و هماهنگی میان دستگاهها را بر عهده دارد.
در ترکیب فعلی که در گزارش مورد اشاره قرار گرفته، مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف، غلامحسین محسنی اژهای، اسکندر مؤمنی، وزیر کشور، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، سردار احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه، سعید جلیلی و محسن رضایی بهعنوان نمایندگان رهبری در شورای عالی امنیت ملی حضور دارند. رئیس سازمان صداوسیما نیز برای هماهنگی در برخی جلسات حضور پیدا میکند، اما عضو اصلی شورا محسوب نمیشود.
دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی نیز طی دوره مورد اشاره تغییراتی داشته است. ابتدا علیاکبر احمدیان این مسئولیت را بر عهده داشت. پس از آن، علی لاریجانی با حکم پزشکیان به این سمت رسید و بعد از جنگ ۱۲ روزه، محمدباقر ذوالقدر مسئولیت دبیرخانه را بر عهده گرفت. دوره حضور ذوالقدر نیز کوتاه بود و در نهایت محسن رضایی بهعنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شد.
با مقایسه ترکیب رسمی شورای عالی امنیت ملی با اسامی احتمالی مطرحشده برای تیم ششنفره، مشخص میشود که این دو گروه از نظر اعضا یکسان نیستند. در گزارش خبرآنلاین، این تفاوت بهعنوان نشانهای از جدا بودن تیم مورد اشاره پزشکیان از ساختار رسمی شورای عالی امنیت ملی تفسیر شده است.
با این حال، پزشکیان درباره جایگاه حقوقی این گروه، نحوه تشکیل آن و محدوده اختیارات اعضا توضیح عمومی بیشتری ارائه نکرده است. بنابراین در حال حاضر نمیتوان با قطعیت درباره ساختار رسمی این جمع یا حدود صلاحیت آن اظهار نظر کرد. آنچه رئیسجمهور بهطور مستقیم گفته، وجود یک تیم ششنفره متشکل از افراد و نمایندگانی از بخشهای مختلف است که درباره تصمیمهای مهم مشورت میکنند و تصمیمات با هماهنگی آنها پیش میرود.
