انتشار ویدیوهایی از استعفای شماری از معلمان در شبکههای اجتماعی طی روزهای اخیر، بار دیگر وضعیت معیشتی و کاری فرهنگیان را به یکی از موضوعات مورد بحث تبدیل کرده است. برخی از این معلمان در ویدیوهای خود گفتهاند به دلیل فشارهای اقتصادی، شرایط کاری و آنچه فضای غیرحرفهای در آموزش و پرورش توصیف میکنند، تصمیم گرفتهاند برای همیشه از این شغل خارج شوند.
این اتفاق همزمان با انتشار ویدیوهایی از استعفا یا اعتراض برخی کارکنان حوزه درمان رخ داده است؛ موضوعی که باعث شده بحث درباره وضعیت نیروی انسانی در بخشهای آموزش و بهداشت نیز دوباره مطرح شود.
واکنش شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان به استعفای معلمان
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان روز دوشنبه ۶ مهر در بیانیهای به موج انتشار ویدیوهای استعفا واکنش نشان داد.
این تشکل صنفی، وضعیت ایجادشده را نتیجه مجموعهای از مشکلات معیشتی و ساختاری در آموزش و پرورش دانست و نوشت برخی معلمان در مواجهه با فشارهای اقتصادی و کاری به این نتیجه رسیدهاند که ادامه حضور در کلاس برایشان ممکن نیست.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان تصریح میکند که برخلاف ادعاهای برخی مسئولان مبنی بر «تحریک دشمن»، بحران موجود برآمده از عواملی همچون «حقوق و دستمزدهای زیر خط فقر و معیشت خفهکننده»، «بیتوجهی کامل به کیفیت آموزش، کالاییسازی و تبعیض آموزشی»، «غرق کردن معلمان در بروکراسیهای بیحاصل و فرمبازیهای اداری به جای تمرکز بر پرورش» و «برخورد امنیتی، پروندهسازی، اخراج، تعلیق و بازداشت فعالان صنفی و معلمان معترض» است.
آیا استعفای معلمان یک حرکت سازمانیافته است؟
همزمان با بازتاب گسترده ویدیوهای استعفای معلمان در شبکههای اجتماعی، برخی رسانهها تلاش کردهاند انتشار این ویدیوها را نوعی موجسازی رسانهای جلوه دهند. در همین زمینه، خبرگزاری دانشجو مدعی شده است که شماری از افرادی که ویدیوهای استعفا را منتشر کردهاند، اساساً معلم نیستند و عمدتاً در زمره بلاگرها یا تولیدکنندگان محتوا قرار میگیرند.
محمدتقی فلاحی، سخنگوی کانون صنفی معلمان تهران، در گفتوگو با رویداد۲۴ گفته است که به برداشت او، میان استعفاهای اخیر هماهنگی سازمانیافتهای وجود ندارد.
فلاحی در عین حال معتقد است انتشار ویدیوهای استعفا در شبکههای اجتماعی میتواند بر تصمیم سایر معلمانی که پیشتر به ترک شغل فکر میکردند، تأثیر بگذارد.
به گفته او، دیدهشدن تجربه دیگران ممکن است باعث شود افرادی که تاکنون برای ماندن یا رفتن مردد بودهاند نیز تصمیم به استعفا بگیرند.
محمدرضا نیکنژاد، عضو شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان، نیز در گفتوگو با رویداد۲۴ این موج را «خودجوش» توصیف کرده است.
او گفته است اعضای تشکلهای صنفی نیز مانند دیگران از طریق ویدیوهای منتشرشده در فضای مجازی متوجه این اتفاق شدهاند و این استعفاها از سوی تشکلها سازماندهی نشدهاند.
نیکنژاد درباره تعداد دقیق استعفاها گفته است آماری جامع در اختیار تشکلهای صنفی نیست، اما دستکم پنج یا شش مورد استعفا همراه با انتشار ویدیو مشاهده شده است.
او در عین حال مسئله مهمتر را تعداد معلمانی میداند که هنوز استعفا ندادهاند اما به گفته او به دلیل شرایط موجود، به ترک آموزش و پرورش فکر میکنند.
میانگین حقوق یک معلم با ۱۵ سال سابقه چقدر است؟
یکی از مهمترین دلایلی که فعالان صنفی برای افزایش نارضایتی معلمان مطرح میکنند، مسئله معیشت است. محمدرضا نیکنژاد گفته است که اعتراض به پایین بودن حقوق فرهنگیان موضوع تازهای نیست و فعالان صنفی از اوایل دهه ۱۳۸۰ درباره تأثیر وضعیت اقتصادی معلمان بر کیفیت آموزش هشدار دادهاند.
او میانگین حقوق یک معلم رسمی با حدود ۱۵ سال سابقه را نزدیک به ۲۵ میلیون تومان عنوان کرده و گفته است که دریافتی برخی معلمان از این رقم نیز کمتر است. این وضعیت در حالی است که خط فقر در شهرهای مختلف بین ۷۵ تا ۹۰ میلیون است.
نیکنژاد همچنین وضعیت معلمان حقالتدریس را نامناسبتر توصیف کرده است.
فعالان صنفی معلمان معتقدند اگر مشکلات معیشتی و کاری برطرف نشود، خروج نیروی انسانی میتواند از چند استعفای موردی فراتر برود و فشار بیشتری بر نظام آموزشی وارد کند.
