اختلال در تسویه حساب برخی کاربران پلتفرم خرید و فروش آنلاین طلای «میلی» در روزهای اخیر، با انتشار ویدیوهایی از تجمع مشتریان مقابل دفتر این مجموعه و طرح پرسشهایی درباره پشتوانه طلای کاربران خبرساز شده است. میلی اعلام کرده مشکل اصلی به محدودیت دسترسی به بخشی از طلای نگهداریشده در بانک کارگشایی و محدودیت برخی مسیرهای پرداخت مربوط میشود و تأکید دارد طلای کاربران دارای پشتوانه فیزیکی است.
در تازهترین تحول نیز این پلتفرم اعلام کرده دستور آزادسازی طلاهایش از بانک کارگشایی صادر شده و خدمات تسویه و تحویل فیزیکی طلا از عصر چهارشنبه ۸ مهر به روال عادی بازخواهد گشت.
با این حال، پرسشها درباره میزان دقیق موجودی طلا، عیار بخشی از ذخایر و نحوه تطبیق لحظهای تعهدات پلتفرم با طلای موجود در خزانه همچنان مطرح است. برخی گزارشها از وجود ۶۹۶ کیلوگرم طلا در بانک کارگشایی خبر دادهاند، در حالی که میلی پیشتر رقم ۹۶۵ کیلوگرم را بهعنوان میزان طلای مرتبط با تعهداتش اعلام کرده بود.
ماجرای میلی گلد از کجا شروع شد؟
نخستین نشانههای بحران زمانی دیده شد که تعدادی از کاربران اعلام کردند پس از فروش طلای خود در اپلیکیشن، وجه ریالی با تأخیر به حسابشان واریز شده است.
این اعتراضها ابتدا در شبکههای اجتماعی بازتاب پیدا کرد و کمی بعد ویدیوهایی از حضور تعدادی از کاربران مقابل دفتر مجموعه منتشر شد. معترضان خواستار تعیین تکلیف پول حاصل از فروش طلا یا تحویل دارایی خود بودند.
این تأخیرها باعث شد گمانهزنیهایی درباره وضعیت مالی مجموعه و حتی ادعای «خالیفروشی» مطرح شود؛ اصطلاحی که در بازار طلای آنلاین به فروش دارایی بدون داشتن پشتوانه فیزیکی کافی اشاره دارد.
پاسخ میلی؛ طلای کاربران وجود دارد اما دسترسی به آن محدود شده است
مدیران میلی در واکنش به نگرانیها اعلام کردند طلای فروختهشده به کاربران دارای پشتوانه فیزیکی است و برای اثبات این موضوع نیز به فاکتورهای خرید و رسیدهای نگهداری طلا در خزانههای بانکی استناد کردند.
این پلتفرم در مواضع مختلف خود گفته است طلای کاربران در بانک کارگشایی نگهداری میشود و مشکل ایجادشده نه نبود طلا، بلکه محدود شدن دسترسی به بخشی از ذخایر و برخی مسیرهای پرداخت بوده است.
میلی همچنین در مقطعی اعلام کرد بیش از ۸۵۰ کیلوگرم طلا در خزانه بانکی دارد و در گزارش دیگری رقم کل طلای مرتبط با تعهدات خود را ۹۶۵ کیلوگرم اعلام کرد.
این مجموعه مدعی شد مسدود شدن یا محدودیت دسترسی به طلای موجود در بانک کارگشایی، در کنار محدودیتهای مربوط به درگاهها و حسابهای بانکی، توان آن برای تبدیل سریع طلا به وجه نقد و تسویه با کاربران را کاهش داده است.
در شرایط عادی، ورود و خروج پول کاربران تا حدی یکدیگر را پوشش میدهد. اما افزایش ناگهانی درخواستهای فروش و برداشت میتواند حجم وجه مورد نیاز برای تسویه را بهشدت بالا ببرد.
در چنین شرایطی، پلتفرم ممکن است مجبور شود بخشی از طلای فیزیکی خود را بفروشد تا ریال مورد نیاز برای پرداخت کاربران را تأمین کند؛ فرایندی که فوری نیست و میتواند زمانبر باشد.
ماجرای ۹۶۵ کیلو طلا و عیار طلای نگهداریشده در بانک کارگشایی
یکی از مهمترین بخشهای این پرونده به میزان طلایی مربوط میشود که میلی میگوید پشتوانه تعهدات کاربران است.
این مجموعه در نامهها و اطلاعرسانیهای خود از وجود حدود ۹۶۵ کیلوگرم طلا در خزانهها سخن گفته است. در مقابل، گزارشی که روز ۷ مهر منتشر شد، بر اساس اسناد بانک کارگشایی اعلام کرد مجموع طلای سپردهشده این پلتفرم در این بانک ۶۹۶ کیلوگرم است.
بر اساس همین گزارش، از این ۶۹۶ کیلوگرم، حدود ۳۹ کیلوگرم اصالتسنجی شده و ۶۵۷ کیلوگرم هنوز در وضعیت «اصالتسنجینشده» قرار داشته است.
موضوع دیگری که پیش از آغاز این جنجال نیز مطرح شده بود، نحوه تأیید عیار طلای سپردهشده توسط پلتفرمهای آنلاین است.
میثم ظهوریان، نماینده مجلس، ۲۸ مرداد گفته بود برخی پلتفرمها اعلام میکنند معادل تعهدات خود طلا در بانک کارگشایی گذاشتهاند، اما بانک کارگشایی عیار و کیفیت تمام طلای تحویلی را تأیید نمیکند.
بر اساس توضیحات منتشرشده، بانک کارگشایی در برخی موارد صرفاً بستههای تحویلشده را نگهداری میکند و لزوماً درباره عیار و کیفیت محتوای همه آنها تأییدیه صادر نمیکند.
همین مسئله باعث شده پرسش مهمی درباره کل بازار طلای آنلاین مطرح شود: آیا صرف وجود رسید سپردهگذاری، برای اثبات ارزش دقیق طلای پشتوانه کاربران کافی است؟
نامه میلی به دبیر شورای عالی امنیت ملی و واکنش بانک مرکزی
در ادامه حواشی، میلی نامهای خطاب به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ارسال کرد و در آن نسبت به محدودیتهای ایجادشده در دسترسی به طلای موجود در خزانهها اعتراض کرد.
در برخی بازتابهای رسانهای، این نامه بهگونهای منتشر شد که مسئولیت محدودیتها به بانک مرکزی نسبت داده میشد.
بانک مرکزی اما در واکنش اعلام کرد برخی مطالبی که به این نهاد نسبت داده شده، خلاف واقع است و تأکید کرد در متن نامه میلی اساساً برخی ادعاهایی که بعداً در فضای رسانهای به بانک مرکزی منتسب شده، مطرح نشده است.
میلی: دستور آزادسازی طلاها صادر شد
تازهترین تحول این ماجرا شامگاه سهشنبه ۷ مهر منتشر شد.
میلی در بیانیهای اعلام کرد پس از پیگیریهای انجامشده، دستور آزادسازی طلاهای این مجموعه از بانک کارگشایی صادر شده است.
بر اساس این بیانیه، خدمات تسویه و تحویل فیزیکی طلا که به دلیل محدودیت دسترسی به داراییهای نگهداریشده در بانک کارگشایی مختل شده بود، قرار است از عصر چهارشنبه ۸ مهر پس از دریافت طلا از بانک به وضعیت عادی بازگردد.
این مجموعه همچنین مدعی شده است طبق دستور دادستان، محدودیتهای اعمالشده بر درگاههای آن نیز برطرف خواهد شد.
ماجرای میلی چه هشداری برای خریداران طلای آنلاین دارد؟
ماجرای اخیر تنها به یک پلتفرم محدود نمیشود و بار دیگر ساختار نظارت بر کل بازار طلای آنلاین را زیر سؤال برده است.
در بازار ایران چندین پلتفرم شناختهشده و دهها درگاه کوچکتر فعالاند و مدل نگهداری پشتوانه آنها یکسان نیست. برخی طلا را در خزانه بانکی نگهداری میکنند و برخی از سازوکارهای دیگری برای نگهداری طلای فیزیکی استفاده میکنند.
در حال حاضر، یکی از مهمترین ضعفهای مطرحشده نبود یک سامانه عمومی و لحظهای است که بتواند میزان تعهد هر پلتفرم به کاربران را با طلای واقعی و تأییدشده موجود در خزانه تطبیق دهد.
به همین دلیل، وجود مجوز فعالیت بهتنهایی لزوماً همه ریسکهای مرتبط با نقدشوندگی، نحوه نگهداری پشتوانه و زمان تحویل فیزیکی را از بین نمیبرد.
