شورشیان سوریه روز جمعه اعلام کردند که پیشروی سریع آنان به شهر مرکزی حمص رسیده است که میتواند به سرنگونی یک شهر استراتژیک دیگر نیز منجر شود. همچنین، منابع شورشی بامداد روز شنبه اعلام کردند که پس از دستیابی به توافقی برای خروج امن مقامات ارتش به دمشق، شهر درعا را نیز تصرف کردهاند.
صابر گلعنبری، کارشناس خاورمیانه، در کانال تلگرامی خود نوشت: در روزهای اخیر پس از حمله گروههای مخالف مسلح در سوریه و تسلط بر مناطق مهمی در شمال این کشور مانند حلب، پرسشهایی درباره علل این پیشروی سریع مطرح شده است. بهطور کلی، علل متعددی برای این پیشرویها وجود دارد، از جمله مشغولیت متحدان دمشق به جنگهای دیگر و نقش مسکو در این میان.
علل داخلی این فروپاشی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. نخست، خرید و همکاری برخی افسران ارتش با مخالفان و دوم، بیانگیزگی نیروهای ارتش به دلیل بحران اقتصادی شدیدی که بر مناطق تحت کنترل دولت سوریه حاکم است. میانگین دریافتی ماهانه نیروهای ارتش و کارکنان دولت سوریه حدود ۲۰ دلار است که حتی کفاف مخارج یک روز آنها و خانوادههایشان را نمیدهد.
رئیس جمهور سوریه روز چهارشنبه حدود ۷ دلار به حقوقها افزود، اما این مبلغ ناچیز نمیتواند مشکلات اقتصادی را حل کند. در مقابل، وضعیت اقتصادی ساکنان شمال سوریه و مناطق تحت کنترل حکومت خودگردان کُردی بهتر از مناطق تحت کنترل دولت سوریه است. اقتصاد این مناطق به ترکیه وابسته شده و لیر ترکیه در آنها حاکم است و دستمزدها عمدتاً توسط دولت ترکیه تأمین میشود.
ترکیه و شرکتهایش در سالهای گذشته سرمایهگذاریهای قابل توجهی در زیرساختهای شمال سوریه انجام دادهاند. بهعنوان مثال، برق در این مناطق تأمین شده است، در حالی که مناطق تحت کنترل دولت سوریه با مشکلات جدی تأمین برق مواجه هستند. این تفاوتهای اقتصادی و سرمایهگذاریها نقش کلیدی در پیشرویهای اخیر شورشیان داشتهاند.
در مجموع، اقتصاد در کنار عوامل دیگر نقش مهمی در بحران سوریه و پیشرویهای اخیر شورشیان داشته است. اگر مخالفان نیز ماهی ۱۰ تا ۲۰ دلار دریافت میکردند، بعید بود که چنین موفقیتهایی را کسب کنند. سیاست خارجی اقتصادمحور ترکیه در بحران سوریه نیز به وابستگی اقتصادی شمال سوریه به این کشور دامن زده و این موضوع به نفع ترکیه تمام شده است.
با تصرف حلب توسط شورشیان، بحران اقتصادی دمشق و دیگر مناطق تحت کنترل دولت سوریه وخیمتر خواهد شد و نقش ترکیه در شمال سوریه تقویت خواهد شد. قدرت نظامی اهمیت زیادی دارد، اما در دنیای جدید، اقتصاد و پول نقش تعیینکنندهتری در موفقیت در جنگها و منازعات دارد.
