نیروی دریایی آمریکا قراردادی به ارزش ۵۶۲ میلیون دلار با بوئینگ منعقد کرده است تا این شرکت تولید اولیه با نرخ پایین (LRIP) پهپاد سوخت‌رسان MQ-25A Stingray را آغاز کند. امضای این قرارداد، برنامه پهپاد مستقر روی ناوهای هواپیمابر آمریکا را از مرحله توسعه و آزمایش به سمت تولید و ورود به خدمت عملیاتی هدایت می‌کند.
قرارداد جدید که به‌صورت قیمت ثابت همراه با مشوق‌های عملکردی تنظیم شده، ساخت سه فروند نخست در قالب Lot 1 را شامل می‌شود. همچنین هزینه تهیه قطعاتی با زمان تأمین طولانی برای سه فروند دیگر از Lot 2 نیز در این قرارداد لحاظ شده است. طبق برنامه نیروی دریایی آمریکا، تحویل نخستین هواپیماهای Lot 1 از سال ۲۰۲۹ آغاز خواهد شد.
MQ-25 چگونه جنگنده‌ها را برای مأموریت‌های رزمی آزاد می‌کند؟
MQ-25A Stingray برای انجام مأموریت سوخت‌رسانی هوایی از روی ناوهای هواپیمابر طراحی شده است. در حال حاضر بخشی از این وظیفه بر عهده جنگنده‌های F/A-18E/F Super Hornet نیروی دریایی آمریکا قرار دارد.
با سپردن مأموریت سوخت‌رسانی به یک هواپیمای بدون سرنشین، تعداد بیشتری از جنگنده‌های Super Hornet می‌توانند برای حملات و سایر مأموریت‌های رزمی در دسترس باشند. این رویکرد همچنین می‌تواند به کاهش بخشی از ساعات پروازی جنگنده‌های ناوگان کمک کند.
دفتر حسابرسی دولت آمریکا (GAO) اعلام کرده است که MQ-25A برای انتقال حداقل ۱۴,۰۰۰ پوند، معادل حدود ۸,۰۰۰ لیتر، سوخت در فاصله ۵۰۰ مایل دریایی یا ۹۲۵ کیلومتر طراحی شده است. این قابلیت می‌تواند گزینه دیگری برای افزایش برد عملیاتی هواپیماهای مستقر روی ناوهای هواپیمابر در اختیار نیروی دریایی آمریکا قرار دهد.
برنامه کلی نیروی دریایی شامل ۷۶ فروند MQ-25 است که نمونه‌های توسعه‌ای و آزمایشی و همچنین هواپیماهای عملیاتی را دربرمی‌گیرد. بوئینگ اعلام کرده است که با اضافه شدن قرارداد Lot 1، مجموع MQ-25های تحت قرارداد این شرکت به ۱۴ فروند خواهد رسید.
MQ-25 هواپیمای نسبتاً بزرگی محسوب می‌شود و حدود ۵۱ فوت، معادل ۱۵.۵ متر، طول دارد. طول بال آن نیز به حدود ۷۵ فوت یا ۲۳ متر می‌رسد. نیروی محرکه این هواپیما را یک موتور توربوفن Rolls-Royce AE 3007N تأمین می‌کند که امکان رسیدن به سرعت بیش از ۸۰۰ کیلومتر بر ساعت و پرواز در ارتفاع بالاتر از ۳۹,۰۰۰ پا را فراهم می‌کند.
برد اعلام‌شده MQ-25 نیز حداکثر ۹۲۵ کیلومتر است. چنین بردی به نیروی دریایی اجازه می‌دهد هواپیمای سوخت‌رسان بدون سرنشین را در فاصله قابل‌توجهی از ناو به پرواز درآورد و در عین حال، شعاع عملیاتی هواپیماهای مستقر روی عرشه را افزایش دهد.
MQ-25 از مرحله آزمایش به تولید اولیه رسید
امضای قرارداد تولید، پس از چند رویداد مهم در روند توسعه MQ-25 انجام شده است. نیروی دریایی آمریکا در ماه مه مجوز Milestone C را برای این برنامه صادر کرد. این تصمیم پس از نخستین پرواز هواپیما در ماه آوریل، مسیر ورود MQ-25 به مرحله تولید اولیه با نرخ پایین را هموار کرد.
هواپیمای MQ-25 در پرواز ۲۵ آوریل توانست قابلیت‌های خود را در زمینه تاکسی‌کردن، برخاستن، پرواز و فرود خودکار به نمایش بگذارد. این آزمایش در شرایطی انجام شد که هواپیما از سامانه کنترل مأموریت Unmanned Carrier Aviation Mission Control System نیروی دریایی استفاده می‌کرد.
البته روند توسعه این پهپاد بدون تأخیر نبوده است. گزارش Selected Acquisition Report پنتاگون در آوریل ۲۰۲۶، مشکلات فنی و اعتصاب کارگران بوئینگ را از جمله عوامل تأثیرگذار بر برنامه زمانی پروژه معرفی کرده است.
بر اساس برنامه فعلی، دستیابی به قابلیت عملیاتی اولیه MQ-25 برای سال ۲۰۲۹ پیش‌بینی شده است؛ زمانی که چهار سال دیرتر از هدف اولیه این برنامه خواهد بود.
هم‌زمان با پیشرفت پروژه، نیروی دریایی آمریکا در حال آماده‌سازی زیرساخت‌های موردنیاز برای استفاده از MQ-25 روی ناوهای هواپیمابر نیز هست. بر اساس گزارش Navy Times، ناو هواپیمابر USS Theodore Roosevelt در ماه مارس به نخستین ناو نیروی دریایی تبدیل شد که به Unmanned Air Warfare Center برای پشتیبانی از عملیات MQ-25 مجهز شده است.
MQ-25 می‌تواند آغازگر نسل جدید هواپیماهای بدون سرنشین ناونشین باشد
نقش MQ-25 در نیروی دریایی آمریکا تنها به سوخت‌رسانی هوایی محدود نمی‌شود. این هواپیما قرار است نخستین هواپیمای بدون سرنشین عملیاتی مستقر روی ناو هواپیمابر باشد و به‌عنوان مسیری برای ورود گسترده‌تر سامانه‌های خودکار به بال‌های هوایی آینده ناوهای هواپیمابر عمل کند.
مأموریت اصلی MQ-25 در مرحله نخست ساده به نظر می‌رسد: رساندن سوخت به جنگنده‌ها تا هواپیماهای سرنشین‌دار مجبور به انجام این وظیفه نباشند. با این حال، توانایی یک پهپاد برای انجام عملیات معمول از روی عرشه ناو، همکاری با هواپیماهای سرنشین‌دار و دریافت کنترل از طریق سامانه‌های مربوط به بال هوایی ناو، اهمیت بسیار بیشتری دارد.
موفقیت MQ-25 در این زمینه می‌تواند راه را برای استفاده گسترده‌تر از هواپیماهای بدون سرنشین در عملیات دریایی باز کند و تجربه ارزشمندی برای توسعه نسل بعدی هواپیماهای خودکار ناونشین در اختیار نیروی دریایی آمریکا قرار دهد.
انتظار می‌رود بوئینگ تحویل نخستین سه فروند MQ-25 تولیدشده در قالب LRIP را از سال ۲۰۲۹ آغاز کند. با تکمیل این مرحله، این پهپاد یک گام دیگر به تبدیل‌شدن به یکی از اجزای معمول عملیات ناوهای هواپیمابر نیروی دریایی آمریکا نزدیک خواهد شد.
