تحلیل سرانه مصرف انرژی در سال ۲۰۲۴؛ از کشورهای کوچک تا مناطق پرمصرف
در چشم‌انداز جهانی انرژی، کشورهایی با جمعیت اندک و صنایع سنگین مانند تولیدات صنعتی، ذوب فلزات و پتروشیمی، در صدر فهرست مصرف‌کنندگان انرژی سرانه قرار دارند. ایسلند، قطر و سنگاپور به‌عنوان سه کشور پیشتاز، نشان می‌دهند که حجم مصرف انرژی لزوماً به جمعیت وابسته نیست، بلکه به نوع اقتصاد و شرایط اقلیمی بستگی دارد. در همین حال، آمریکای شمالی به‌عنوان منطقه‌ای با بالاترین سرانه مصرف انرژی در جهان شناخته می‌شود.
مصرف انرژی سرانه در کشورهای جهان
بر اساس داده‌های مؤسسه انرژی (Energy Institute) در گزارش آماری سال ۲۰۲۵، کشورهایی با جمعیت کم اما اقتصادهای صنعتی و اقلیم‌های خاص، بیشترین مصرف انرژی سرانه را در سال ۲۰۲۴ داشته‌اند. ایسلند با ۷۸۸ گیگاژول به ازای هر نفر در صدر قرار دارد، که این رقم با بهره‌گیری از منابع زمین‌گرمایی و برق‌آبی ارزان و تجدیدپذیر حاصل شده است. قطر نیز با ۷۶۹ گیگاژول در جایگاه دوم قرار دارد؛ مصرف بالای انرژی در این کشور ناشی از صنایع سنگین و استفاده گسترده از سیستم‌های تهویه در اقلیم گرم و بیابانی است.
در جدول زیر، ۱۵ کشور برتر از نظر مصرف انرژی سرانه در سال ۲۰۲۴ آمده‌اند:
| رتبه | کشور | مصرف انرژی سرانه (گیگاژول) |
|---|---|---|
| 1 | 🇮🇸 ایسلند | ۷۸۷.۷ |
| 2 | 🇶🇦 قطر | ۷۶۸.۵ |
| 3 | 🇸🇬 سنگاپور | ۶۴۹.۲ |
| 4 | 🇦🇪 امارات متحده عربی | ۴۹۶.۵ |
| 5 | 🇰🇼 کویت | ۳۸۳.۰ |
| 6 | 🇹🇹 ترینیداد و توباگو | ۳۸۱.۵ |
| 7 | 🇸🇦 عربستان سعودی | ۳۴۷.۲ |
| 8 | 🇴🇲 عمان | ۳۰۲.۴ |
| 9 | 🇨🇦 کانادا | ۲۹۸.۶ |
| 10 | 🇺🇸 ایالات متحده | ۲۶۵.۹ |
| 11 | 🇰🇷 کره جنوبی | ۲۵۴.۲ |
| 12 | 🇷🇺 روسیه | ۲۱۹.۴ |
| 13 | 🇦🇺 استرالیا | ۲۰۴.۸ |
| 14 | 🇱🇺 لوکزامبورگ | ۲۰۳.۱ |
| 15 | 🇳🇴 نروژ | ۲۰۰.۱ |
نکته قابل توجه این است که در میان ۱۰ کشور اول، تنها کانادا و عربستان سعودی جمعیتی بالای ۱۰ میلیون نفر دارند. این موضوع نشان می‌دهد که کشورهای کوچک با اقتصادهای متمرکز بر انرژی، در رتبه‌بندی سرانه مصرف پیشتاز هستند.
تفاوت‌های منطقه‌ای در مصرف انرژی
در سطح منطقه‌ای، آمریکای شمالی با ۲۱۷ گیگاژول به ازای هر نفر، بالاترین سرانه مصرف انرژی را در سال ۲۰۲۴ داشته است؛ رقمی که تقریباً سه برابر میانگین جهانی (۷۳ گیگاژول) است. این اختلاف چشمگیر، شکاف انرژی میان مناطق مختلف جهان را به‌وضوح نشان می‌دهد.
| منطقه | مصرف انرژی سرانه (گیگاژول) |
|---|---|
| آمریکای شمالی | ۲۱۶.۶ |
| کشورهای مشترک‌المنافع (CIS) | ۱۶۲.۷ |
| خاورمیانه | ۱۴۰.۵ |
| اروپا | ۱۰۵.۳ |
| آسیا-اقیانوسیه | ۶۳.۹ |
| آمریکای جنوبی و مرکزی | ۴۸.۹ |
| آفریقا | ۱۳.۹ |
| میانگین جهانی | ۷۲.۶ |
مصرف پایین انرژی در آفریقا (۱۴ گیگاژول) در برابر مصرف بالای آمریکای شمالی، تفاوت در دسترسی به زیرساخت‌های انرژی و سطح توسعه صنعتی را بازتاب می‌دهد. اروپا و خاورمیانه نیز با مصرف قابل توجه، در میان مناطق پرمصرف قرار دارند. کشورهای عضو مشترک‌المنافع مانند روسیه و قزاقستان نیز با اقتصادهای انرژی‌محور، سهم بالایی در مصرف منطقه‌ای دارند.
این داده‌ها نشان می‌دهند که سرانه مصرف انرژی نه‌تنها به جمعیت، بلکه به نوع اقتصاد، اقلیم، سیاست‌گذاری و سطح دسترسی به منابع انرژی بستگی دارد.
