عملیات دستگیری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور سابق ونزوئلا، بار دیگر شکاف عمیق توان نظامی بین ایالات متحده و این کشور آمریکای لاتین را آشکار کرده است. درحالی که مقامات آمریکایی این اقدام را یک عملیات هدفمند ضد قاچاق خواندهاند، تجمع نیروهای نظامی آمریکا در منطقه کارائیب و سهولت نسبی اجرای این عملیات، پرسشهایی درباره توازن قوا ایجاد کرده است.
تمرکز نیروهای آمریکایی در منطقه
آمریکا در هفتههای اخیر حضور نظامی خود در آبهای نزدیک به ونزوئلا را به طور چشمگیری افزایش داده است. این حضور شامل ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد، بیش از یک دوجین ناو جنگی، یک زیردریایی تهاجمی و استقرار جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ در پورتوریکو است. در مجموع حدود ۱۵ هزار نیروی نظامی آمریکایی در منطقه مستقر شدهاند.
مقامات واشنگتن این تحرکات را بخشی از مبارزه با قاچاق مواد مخدر عنوان میکنند، اما گستردگی آن باعث شده برخی تحلیلگران از احتمال اهداف راهبردی گستردهتر سخن بگویند.
وضعیت نیروهای مسلح ونزوئلا
در مقابل، نیروهای مسلح ونزوئلا با نام رسمی نیروهای مسلح ملی بولیواری (FANB) با چالشهای متعددی روبرو هستند. این نیروها شامل حدود ۱۲۳ هزار نفر پرسنل فعال میشوند که عمدتاً در نیروی زمینی (۶۳ هزار نفر) متمرکز شدهاند. علاوه بر این، ونزوئلا ادعا میکند میلیونها شبهنظامی آموزش دیده در اختیار دارد، اما کارشناسان مستقل این ادعاها را اغراقآمیز و فاقد پشتوانه عملی میدانند.
مشکلات تجهیزاتی و لجستیکی
ونزوئلا در دوران هوگو چاوز مقادیر قابل توجهی تسلیحات از روسیه خریداری کرد، از جمله جنگندههای سوخو-۳۰، تانکهای T-72 و سامانههای پدافند هوایی اس-۳۰۰. اما پس از سالها تحریمهای بینالمللی و بحران اقتصادی، حفظ و نگهداری این تجهیزات با مشکل مواجه شده است. گزارشها حاکی از آن است که بخش قابل توجهی از این جنگافزارها به دلیل کمبود قطعات یدکی و مشکلات فنی، قابلیت عملیاتی کامل ندارند.
تحلیل کارشناسی
ناظران نظامی معتقدند عملیات دستگیری مادورو که با کمترین درگیری و به سرعت انجام شد، نشان میدهد ساختار دفاعی ونزوئلا در برابر قدرت نظامی آمریکا آسیبپذیر است. یک افسر پیشین اطلاعات نظامی بریتانیا این عملیات را “شاهکاری در طراحی و اجرا” توصیف کرده و اشاره کرده که ارتش ونزوئلا “به طور مؤثری خنثی شده است.”
جمعبندی
با وجود برتری کمی و کیفی آشکار آمریکا در حوزه نظامی، مقامات این کشور تأکید دارند که هدف آنها درگیری با ونزوئلا نیست. با این حال، حضور گسترده نظامی آمریکا در منطقه و موفقیت عملیات اخیر، این سوال را مطرح میکند که در صورت بروز هرگونه درگیری مستقیم، نیروهای ونزوئلا چه توانی برای مقابله خواهند داشت. تحلیلگران بر این باورند که مشکلات اقتصادی، فرسودگی تجهیزات و محدودیتهای لجستیکی، توان عملیاتی ارتش ونزوئلا را به شدت کاهش داده است.
