در شرایطی که در بازارهای جهانی، گذشت زمان معمولاً به معنای کاهش نسبی قیمت و دسترسیپذیری بیشتر محصولات فناوری است، بازار ایران برای خانواده آیفون ۱۷ اپل، داستانی کاملاً معکوس و هولناک را رقم زده است. پنج ماه پس از عرضه جهانی، در حالی که قیمت این گوشیها در اروپا و آمریکا تا حدودی تعدیل شده، در ایران شاهد یک صعود سرسامآور و بیسابقه هستیم که فاصله قیمت داخلی و جهانی را به مرزهای حیرتآوری رسانده است.
جهانی وارونه: کاهش قیمت در جهان، جهش در ایران
آیفون ۱۷ در چهار مدل پایه، ایر، پرو و پرو مکس به بازار جهانی معرفی شد. اکنون و با ثبات بازار، مدلهایی مانند آیفون ۱۷ ایر که انتظارات را برآورده نکرد، در فروشگاههایی مانند آمازون با تخفیف ۱۰ تا ۱۵ درصدی نسبت به قیمت اولیه عرضه میشود. در مقابل، در بازار ایران، نمودار قیمت تنها یک جهت دارد: صعودی. این گوشیها نه تنها ارزان نشدهاند، بلکه طی یک ماه گذشته، تنها به دلیل تغییرات ارزی و گمرکی، بین ۴۰ تا ۹۰ میلیون تومان به قیمت آنها افزوده شده است.
قیمتهای امروز: از رؤیا تا کابوس
نگاهی به آخرین قیمتهای بازار ایران، عمق فاجعه را نشان میدهد:
آیفون ۱۷ ایر (رجیستر نشده): از ۱۴۶ تا ۲۴۵ میلیون تومان
آیفون ۱۷ (۲۵۶ گیگ): از ۱۵۲ تا ۲۱۰ میلیون تومان
آیفون ۱۷ پرو (۲۵۶ گیگ): از ۲۷۵ تا ۳۰۰ میلیون تومان
آیفون ۱۷ پرو مکس (۲۵۶ گیگ): از ۲۹۰ تا ۴۲۰ میلیون تومان
این ارقام، آیفون ۱۷ پرو مکس را در زمره گرانترین کالاهای دیجیتال مصرفی تاریخ ایران قرار میدهد.
سایه سنگین رجیستری: هزینهای معادل یک گوشی دیگر
مهمترین عامل این شکاف قیمتی عظیم، هزینه رجیستری است. بهایی که اکنون برای مدلهای پرو و پرو مکس به حدود ۸۰ میلیون تومان رسیده است. این رقم به تنهایی و بدون در نظر گرفتن قیمت خود دستگاه، معادل خرید یک گوشی میانرده یا حتی پرچمدار قدیمیتر است. در واقع، خریدار ایرانی قبل از پرداخت بهای گوشی، مبلغی در حد قیمت جهانی یک آیفون جدید را صرفاً به عنوان عوارض و سود بازرگانی پرداخت میکند.
پرسش بنیادین: آیا ارزش دارد؟
در نهایت، این قیمتهای نجومی یک پرسش فلسفی-اقتصادی بزرگ را پیش روی مصرفکننده ایرانی قرار میدهد: آیا یک گوشی هوشمند، هرچند پیشرفته، ارزش هزینهای معادل خرید یک خودروی کارکرده یا پیشپرداخت یک مسکن کوچک را دارد؟ این سوالی است که پاسخ آن برای بسیاری منفی است و خرید آیفون ۱۷ را از یک انتخاب ساده مصرفی به یک اقدام لوکس و ویژه تبدیل کرده است.
وضعیت کنونی آیفون ۱۷ در بازار ایران، تنها یک نمونه افراطی از آشفتگی حاکم بر بازار کالاهای وارداتی دیجیتال است. تا زمانی که مکانیسمهای قیمتگذاری، ارز و عوارض واردات اصلاح نشود، این داستان وارونه برای محصولات پرچمدار بعدی نیز تکرار خواهد شد و فاصله جامعه دیجیتال ایران با جریان اصلی فناوری جهان را عمیقتر و پرهزینهتر خواهد کرد.
