نقشهبرداری از قدرت خرید در صنعت هوانوردی: تحلیل سفارشهای ایرباس و بوئینگ در سال ۲۰۲۵
آمار رسمی منتشر شده از سوی دو غول سازنده هواپیمای تجاری جهان، یعنی ایرباس و بوئینگ، از رونقی چشمگیر در بازار سفارشهای سال ۲۰۲۵ میلادی حکایت دارد. بر اساس این گزارشها، مجموع درخواستهای دریافت شده توسط این دو شرکت به عدد قابل توجه دو هزار و صد و هفتاد و پنج فروند هواپیما رسیده است که خود گویای یک جهش استراتژیک در صنعت حمل و نقل هوایی پس از یک دوره تعدیل است.
تمرکز تقاضا در دستان معدودی از غولهای هوایی
یکی از الگوهای جالب توجه در توزیع این سفارشهای کلان، تمرکز بیست درصدی آن در اختیار تنها سه مشتری خاص است. خطوط هوایی قطر (Qatar Airways)، شرکت ویتجت (Vietjet Air) ویتنام و آلاسکا ایرلاینز (Alaska Airlines) آمریکا، با ثبت سفارشهای انبوه، سهمی معادل یک پنجم از کل بازار را به خود اختصاص دادهاند. این موضوع نشان میدهد که استراتژی توسعه ناوگان در برخی شرکتها به شکل تهاجمی و متمرکز در حال پیگیری است.
برآمدن قدرت نوین: شرکتهای اجارهدهنده هواپیما
تحلیل ریزبینانه آمار، حضور پررنگ و تعیینکننده یک دسته از خریداران را آشکار میسازد: شرکتهای لیزینگ یا اجارهدهنده هواپیما. سهم این نهادهای مالی از سفارشهای سال ۲۰۲۵ به قدری قابل ملاحظه است که حتی از مجموع خریدهای انجام شده توسط گروههای بزرگ هواپیمایی و همچنین پروژههای نظامی فراتر رفته است. این پدیده بیانگر تحولی اساسی در مدل سنتی مالکیت ناوگان هوایی و گرایش روزافزون به سمت مدلهای اجاره بلندمدت است.
فهرست بازیگران اصلی و اولویتهای سازندگان
در میان مشتریان شفاف و نامدار، خطوط هوایی قطر با ثبت سفارش ۱۶۱ فروندی از بوئینگ در صدر جدول قرار دارد. پس از آن، آلاسکا ایرلاینز با ۱۲۲ فروند از بوئینگ و ویتجت با ۱۲۰ فروند از ایرباس، جایگاههای بعدی را در اختیار دارند.
با این حال، جالب است بدانید بزرگترین سهم از این سفارشهای کلان، نه به یک شرکت مشخص، بلکه به دستهای با عنوان “مشتری نامشخص” تعلق دارد که در مجموع ۴۶۰ فروند هواپیما (۱۳۲ فروند از ایرباس و ۳۲۸ فروند از بوئینگ) را سفارش دادهاند. این دستهبندی معمولاً برای حفظ محرمانگی قراردادهای در حال مذاکره، پروژههای لیزینگی که هنوز مستأجر نهایی خود را پیدا نکردهاند، یا در انتظار دریافت مجوزهای نهایی نظارتی به کار میرود. این رقم با این وجود، نشاندهنده حجم عظیم تقاضای بالقوه و بالفعل در بازار است که هنوز هویت نهایی آن آشکار نشده است.
از دیگر خریداران عمده میتوان به شرکتهای لیزینگ بزرگی مانند BOC Aviation با ۱۲۵ فروند، Avolon با ۹۰ فروند و Jackson Square Aviation با ۵۰ فروند اشاره کرد. در میان خطوط هوایی سنتی نیز WestJet با ۷۴ فروند، خطوط هوایی امارات با ۷۳ فروند و خطوط هوایی ترکیه با ۵۰ فروند، سرمایهگذاری چشمگیری داشتهاند.
موتورهای محرک پشت این رونق تاریخی
احیای کامل و حتی فراتر رفتن حجم مسافرتهای هوایی جهانی از سطح سال ۲۰۱۹ میلادی، مهمترین عامل محرک این موج سنگین سفارشها ارزیابی میشود. شرکتهای هواپیمایی برای پاسخگویی به این تقاضای فزاینده و همچنین جایگزینی ناوگان قدیمی و پرمصرف با نسل جدید هواپیماهای اقتصادی و دوستدار محیط زیست، اقدام به سرمایهگذاریهای بلندمدت و گسترده کردهاند. این روند به وضوح در مناطق مختلفی مانند آسیا (با بازیگرانی مثل Vietjet، Korean Air و China Airlines) و آمریکا (با شرکتهایی مانند Alaska Airlines و United Airlines) در حال وقوع است.
جمعبندی: افقی روشن در پی رقابتی سنگین
رقابت استراتژیک بین ایرباس و بوئینگ برای جذب این سفارشهای کلان، کماکان یکی از عوامل تعیینکننده در شکلدهی به آینده ناوگان هوایی جهان خواهد بود. با این حال، آمار سفارشهای سال ۲۰۲۵ به تنهایی حاکی از خوشبینی عمیق بازیگران اصلی صنعت به تداوم روند رشد سفرهای هوایی در سالهای آینده است. ترکیب خریداران، از خطوط هوایی و لیزینگها گرفته تا بخش نظامی، نشان از پویایی، بلوغ و انعطاف اکوسیستم حمل و نقل هوایی دارد. به نظر میرسد آسمان آینده، نه تنها شلوغتر، بلکه با حضور ناوگانی مدرنتر، کارآمدتر و سبزتر روبرو خواهد شد.
