نظر یک روزنامه‌نگار درباره نگرانی عرب‌ها از حمله به ایران

# چرا کشورهای عربی خواهان فروپاشی ایران نیستند؟

یک روزنامه‌نگار سرشناس لبنانی ساکن بیروت به تازگی در برنامه تلویزیونی معروفی به تحلیل دیدگاه کشورهای عربی درباره تنش‌های اخیر با ایران پرداخته. او در گفتگو با فرید زکریا نکات جالبی را مطرح کرده که شاید با تصورات رایج درباره خاورمیانه تفاوت داشته باشد.

بنا بر گفته‌های این تحلیلگر، کشورهای عربی منطقه این روزها در موقعیت بغرنجی قرار گرفته‌اند. آنها از یک سو از اینکه ایران در دو سال گذشته قدری از توان خود را از دست داده، ناراضی نیستند. اما از سوی دیگر، وحشت دارند که هرگونه حمله گسترده به ایران، این کشور را به ورطه فروپاشی بکشاند. چیزی که بیش از همه این کشورها را نگران کرده، سناریوی تبدیل شدن ایران به یک کشور بی‌ثبات با جنگ داخلی است. چنین وضعیتی برای همسایگان ایران که خودشان هم با چالش‌های زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند، اصلا خوشایند نیست.

بخش قابل تامل دیگری از تحلیل این روزنامه‌نگار به این موضوع اشاره دارد که کشورهای عربی محاسبات خود را بر اساس احتمالات مختلف انجام داده‌اند. نگرانی اصلی آنها این است که حمله احتمالی نتواند ساختار قدرت در تهران را کاملا از بین ببرد. در این صورت، با نظامی مواجه خواهند شد که هم انگیزه انتقام دارد و هم توانایی‌اش را حفظ کرده. چنین وضعیتی می‌تواند امنیت نه فقط آمریکا، که تمام کشورهای حوزه خلیج فارس را با خطر جدی روبه‌رو کند.

به عبارت دیگر، کشورهای عربی به دنبال موازنه‌ای هستند که در آن ایران تضعیف شود اما از هم نپاشد. آنها تجربه کشورهای فروپاشیده منطقه مثل عراق، سوریه و یمن را پیش چشم دارند و می‌دانند بی‌ثباتی در ایران، دامن همه را خواهد گرفت. پناهندگان، گروه‌های افراطی، قاچاق اسلحه و مواد مخدر و اختلال در مسیرهای انرژی، تنها بخشی از مشکلاتی است که در صورت هرج و مرج در ایران، گریبانگیر همسایگان خواهد شد.

این تحلیل نشان می‌دهد معادلات خاورمیانه چقدر پیچیده و چندلایه شده. کشورهایی که شاید در ظاهر رقیب یا حتی دشمن ایران به حساب بیایند، در عمل به دنبال فروپاشی آن نیستند، چون می‌دانند هرج و مرج در ایران، امنیت ملی خودشان را هم نشانه می‌رود. آنها ترجیح می‌دهند با همسایه‌ای قوی اما قابل پیش‌بینی سر و کار داشته باشند تا کشوری از هم پاشیده که هر لحظه ممکن است منطقه را به آتش بکشد.