روایت سه روز پرتنش؛ از سقوط جنگنده اف-۱۵ آمریکایی در آسمان ایران تا نجات دو خدمه

روز جمعه مورخه ۱۴ فروردین، یک فروند جنگنده اف-۱۵ آمریکا در جنوب ایران ساقط شد و ساعاتی بعد ارتش ایالات متحده حملاتی را برای نجات دو خدمه این جنگنده آغاز کرد. در حالی که اولین خدمه جنگنده اف-۱۵ نجات یافته بود، جستجوها برای نجات دومین خلبان همچنان ادامه داشت. صبح امروز دو خبر متناقض همزمان از ایران و آمریکا مخابره شد. خبر نخست ویدئو‌های غم‌انگیز از دهدشت و خبر دوم، پیام دونالد ترامپ مبنی بر نجات خلبان دوم جنگنده اف-۱۵.

ماجرا چه بود؟

به گزارش رویداد۲۴، ماجرا از سرنگونی یک جنگنده آمریکایی شروع شد. روز جمعه ایران یک جنگنده F-۱۵E Strike Eagle را سرنگون کرد، هرچند در ساعات ابتدایی سپاه در بیانیه خود اعلام کرده این جنگنده F۳۵ بوده، اما رسانه‌های آمریکایی مدعی‌اند نوع جنگنده F۱۵ است.

جنگنده F-۱۵E Strike Eagle برای مأموریت‌های هوا به زمین و هوا به هوا طراحی شده است. این هواپیما دو خدمه دارد: خلبان و افسر سامانه‌های تسلیحاتی (ملقب به «ویزّو») که مسئول انتخاب اهداف و تنظیم تسلیحات است. این تقسیم وظایف به‌ویژه در شرایط پیچیده و پرخطر، به خلبان کمک می‌کند تمرکز خود را بر پرواز و فرار از تهدید‌ها حفظ کند.

اکانت منتسب به اطلاعات سپاه تصویری منتشر کرد که ماجرای سقوط جنگنده را به یک ماجرای پلیسی با تعقیب و گریز تبدیل می‌کرد؛ این اکانت تصویر صندلی پرتاب شده جنگنده سرنگون شده را با سایه یک افسر اطلاعاتی ایران منتشر کرد و پست ابهام آمیزی درباره عملیات موفق ایران منتشر کرد. این تصویر یک معنا داشت؛ خدمه پرواز جنگنده اجکت کرده و جایی در ایران فرود آمده‌اند!

ساعاتی بعد مشخص شد این نقطه احتمالاً جایی در استان کهکیلویه و بویراحمد یا بهبهان استان خوزستان یا اصفهان بوده است. شبکه استانی کهکیلویه برای یابندگان خلبان مژدگانی تعیین کرد.

کمی بعد پرواز دو هلیکوپتر UH-۶۰ Black Hawk و یک سوخت رسان در ارتفاع پایین در حوالی استان کهکیلویه و بویراحمد مشاهده شد. آمریکا اعلام کرد این هلیکوپترها در حال انجام عملیات جست‌و‌جو و نجات خلبان‌های جنگنده آمریکایی‌اند. نجات خدمه یک جنگنده سرنگون‌شده، یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین عملیات‌های نظامی است که با عنوان «جست‌و‌جو و نجات رزمی» (CSAR) شناخته می‌شود. بر اساس گزارش رسانه‌های نظامی، این عملیات‌ها معمولاً با استفاده از هلیکوپترهایی انجام می‌شود که در ارتفاع پایین بر فراز مناطق دشمن پرواز می‌کنند، در حالی که سایر هواپیما‌ها منطقه را پوشش می‌دهند.

این مأموریت‌ها توسط نیرو‌های بسیار آموزش‌دیده و تخصصی انجام می‌شوند. این نیرو‌ها تقریباً در سطح نیرو‌های ویژه‌ای مانند Delta Force و SEAL Team Six آموزش دیده‌اند و توانایی‌های پزشکی نیز دارند و تا زمانی که امیدی باشد، از جست‌و‌جو دست نمی‌کشند.

یک افسر سابق عملیات نجات به بی بی سی جهانی گفته در چنین عملیاتی ۲۴ نیروی ویژه با هلیکوپتر بلک هاوک منطقه را جست‌و‌جو می‌کنند. ساعاتی بعد ایران رسما اعلام کرد هر دو هلیکوپتر مورد اصابت قرار گرفته‌اند. تصاویر منتشر شده نشان می‌دهد این دو هلیکوپتر با سلاح‌های ساده شکار شده‌اند؛ و سه فرد مسلح به سمت آن‌ها شلیک کرده و منجر به سرنگونی‌اش شده‌اند.

آمریکا مدعی شد عملیات جست‌و‌جو نجاتش نتیجه داده و یکی از خلبان‌ها نجات پیدا کرده است؛ اما سرنوشت نفر دوم که ظاهراً افسر سامانه‌های تسلیحانی بوده، نامشخص بود. آمریکا برای نجات خلبان دوم یک هواپیمای A-۱۰ Thunderbolt II نیز به سمت ایران فرستاد که این هواپیما هم بر فراز خلیج فارس هدف قرار گرفت و خلبان آن پیش از نجات، اجکت کرد. هنوز از سرنوشت خدمه دوم پرواز اف-۱۵ خبری نبود، اما صبح امروز برخی کانال‌های نزدیک به سپاه ویدئویی از یک عملیات تعقیب و گریز منتشر کرد.

فارس به نقل از منابع محلی نوشته: تا حوالی ساعت ۵ صبح، صدای چندین انفجار در جنوب اصفهان شنیده شده است. در همین راستا، سپاه، ارتش در اطلاعیه‌هایی از انهدام ۲ فروند پهپاد MQ-9 و هرمس ۹۰۰ و قرارگاه خاتم‌الانبیاء هم از از انهدام یک فروند هواپیمای ترابری و ۲ فروند هلیکوپتر خبر دادند. تعدادی از مردم ایران در یک بمباران عجیب شبانه جانشان را از دست داده‌اند. ویدئوهای منتشر شده توسط مردی فیلمبرداری شده که با اشاره به شهدا می‌گوید اینها سربازند، اسلحه دارند. یکی حاضران تلفن همراه یکی از افراد کشته شده را برداشته و به فرد پشت تلفن اعلام می‌کند که صاحب گوشی شهید شده است.

ویدئوی دیگری پخش شده که نشان می‌دهد ایران موفق شده یک هلیکوپتر تعقیب و گریز آمریکایی را مورد هدف قرار دهد. ویدئو نشان می‌دهد مردم شبانه کیلومتر‌ها به سمت کوه می‌دوند تا خلبان آمریکایی را اسیر کنند. خبرگزاری فارس نوشته: منابع میدانی از به هلاکت رسیدن چندین نیروی آمریکایی در این عملیات موفق نیروهای مسلح کشور خبر می‌دهند.

خبر‌ها حاکی از آن است که تصاویر ویدئوها مربوط به بمباران مسیر فرار خلبان برای نجات او از دست محلی‌هایی است که به دنبالش بودند. در نهایت کار به خبر دوم می‌کشد. خبر دوم، بیانیه عجیب ترامپ در تروت سوشال است. رئیس جمهور آمریکا مدعی شده پس از یک جست‌وجوی نفس‌گیر، نیروی هوایی مفقودشده از جنگنده F-۱۵E Strike Eagle که توسط ایران سرنگون شده بود، نجات یافته است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، صبح روز یکشنبه اعلام کرد که دومین عضو خدمه جنگنده آمریکایی که در ایران سرنگون شده بود، «سالم و سلامت» پیدا شده است. او در بیانیه‌ای در پلتفرم تروث سوشال گفت این نظامی که به گفته او یک سرهنگ است، در «مناطق کوهستانی صعب‌العبور» شناسایی و بازیابی شده؛ آن هم در حالی که به گفته ترامپ، نیرو‌های ایرانی در تعقیب او بودند.

ترامپ نوشت این نظامی «هرگز واقعاً تنها نبود» و افزود که او و فرماندهان ارشد نظامی به‌صورت شبانه‌روزی وضعیت را زیر نظر داشتند. او همچنین گفت به دستور او، «ارتش آمریکا ده‌ها هواپیما مجهز به مرگبارترین سلاح‌های جهان» را برای نجات این خدمه اعزام کرده است. ترامپ تأیید کرد که عضو دیگر خدمه نیز پیش‌تر نجات یافته بود. به گفته او، هر دو عملیات نجات بدون تلفات برای آمریکا انجام شده و این موضوع نشان‌دهنده «برتری مطلق هوایی» آمریکا بر ایران است.

با این حال، برخلاف این ادعاها، سپاه پاسداران ایران اعلام کرد یک هواپیمای آمریکایی که در عملیات جست‌و‌جو مشارکت داشت، در جنوب اصفهان منهدم شده است؛ خبری که توسط خبرگزاری نزدیک به دولت «تسنیم» منتشر شد. ترامپ پیش‌تر نیز در سخنرانی روز چهارشنبه خود — دو روز پیش از سرنگونی جنگنده‌های آمریکایی — مدعی شده بود که ایران «کاملاً نابود شده» و «نیروی دریایی آن از بین رفته و نیروی هوایی‌اش در هم شکسته است.»

روابط عمومی سپاه می‌گوید ترامپ برای سرپوش گذاشتن بر شکست سنگین خود، مدعی عملیاتی ویژه برای نجات خلبان هواپیمای سقوط کرده در ایران شده بود. ترامپ قمار باز، خدای شن‌های طبس هنوز هست. سپاه اشاره‌ای به سرنوشت خلبان نکرده، اما گفته به دنبال اقدامات مذبوحانه دشمن آمریکایی در راستای نجات خلبان جنگنده ساقط شده و ورود پرنده‌های دشمن به مرکز کشور، طی عملیات مشترک (نیروی هوافضا، زمینی، یگان‌های مردمی و بسیج و فراجا) پرنده‌های دشمن منهدم شده و امریکا بار دیگر شکست مفتضحانه‌ای همچون عملیات طبس متحمل گردید.

اشاره سپاه به عملیات پنجه عقاب آمریکا در سال ۱۳۵۸ برای آزادی گروگان‌های سفارت آمریکاست. عملیاتی که با سقوط هلی کوپتر نجات آمریکا در طبس با شکست همراه شد.

بعد از این بیانیه، قرارگاه خاتم اعلام کرده کرده که تلاش برای نجات خلبان آمریکایی شکست خورده است. این قرارگاه صبح امروز اعلام کرده یک فروند هواپیمای ترابری نظامی C۱۳۰ به همراه دو فروند دیگر هلیکوپتر بلک هاوک در آسمان اصفهان هدف قرار گرفته‌اند.

سپاه می‌گوید این پرونده‌های متجاوز برای عملیات نجات خلبان آمریکایی اعزام شده بودند.

محمدباقر قالیباف رئیس مجلس بعد از انهدام یک فروند هواپیمای ترابری در اصفهان در توئیتی کنایه آمیز نوشت:‌ اگر ایالات متحده آمریکا سه پیروزی دیگر مانند این به دست آورد، کاملاً نابود خواهد شد!

همانطور که گفته شد، هلیکوپتر بلک هاوک مخصوص عملیات‌های جست‌و‌جو نجات است؛ بنابراین تا این لحظه برای نجات خدمه پرواز آمریکایی، چهار هلیکوپتر، یک جنگنده a۱۰ و دو یک هواپیمای ترابری C۱۳۰ ، یک فروند پهپاد MQ-۹ و یک فروند پهپاد هرمس ۹۰۰ ساقط شده‌اند.

اگر ادعای ترامپ در مورد نجات خلبان دوم درست بوده باشد و عملیات نجات دیشب موفقیت آمیز بوده، چرا صبح امروز قرارگاه خاتم از سرنگونی دو هلیکوپتر و یک هواپیمای ترابری خبر داده و گفته عملیات نجات شکست خورده است؟ آیا هلی کوپترهای نجات صبح امروز هدف قرار گرفتند یا نیمه شب گذشته در جریان عملیات آمریکا؟

اینها سوالاتی ست که احتمالاً برای پاسخ آن باید منتظر بیانیه‌های سپاه باشیم، نه رئیس جمهور آمریکا.