با شدت گرفتن بارشهای غیرمعمول و سنگین در بخشهایی از ایران، دوباره بحث «سرقت ابرها» در شبکههای اجتماعی پررنگ شده است؛ نظریهای قدیمی که مدعی میشود کشورهای خارجی با فناوریهای خاص میتوانند ابرهای بارانزا را از منطقه ایران دور کنند. این ادعا همزمان با برخی گزارشها درباره حمله به رادارهای منطقه و روایتهایی مبنی بر «باز شدن مسیر ابرها» دوباره مطرح شد.
انتشار گزارشی از خبرگزاری فارس در ۲۳ فروردین، که در آن به نقل از یک «کارشناس آب و هوایی آمریکا» ادعا میشد برخی رادارهای هدف قرار گرفتهشده در منطقه نقش جلوگیری از ورود ابرهای بارانی به ایران را داشتهاند، بار دیگر این نظریه را به تیتر شبکههای اجتماعی تبدیل کرد. این روایتها به سرعت بازنشر شد و مورد توجه کسانی قرار گرفت که سالهاست ایده «ابردزدی» را عامل خشکسالی میدانند.
با این حال، بررسیهای کارشناسی تصویر متفاوتی ارائه میدهد. به گفته مهدی زارع، استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه مخاطرات طبیعی، تاکنون شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد کشوری بتواند بهطور هدفمند باران را از یک منطقه وسیع دور کند یا برای منطقهای دیگر خشکسالی ایجاد کند. او تأکید میکند که ایران در سالهای اخیر خود از روشهای شناختهشده «بارورسازی ابرها» استفاده کرده، عملیاتی که کشورهای دیگری مانند امارات نیز برای افزایش بارش از آن بهره میبرند.
زارع توضیح میدهد که بارورسازی ابرها معمولاً شامل پاشیدن ذرات یودور نقره یا یخ خشک از طریق هواپیما به درون ابرهاست؛ فرآیندی که **افزایش متوسط ۳ تا ۱۵ درصدی بارش** را در شرایط مناسب به همراه دارد. تجربههای جهانی—از برنامه یوتا در آمریکا تا پروژههای چین—نشان میدهد موفقیت این روشها محدود و کاملاً وابسته به شرایط جوی است. او یادآوری میکند که حتی طرحهای پیشرفتهتری مانند تزریق ذرات به استراتوسفر برای بازتاب نور خورشید نیز هنوز در مرحله پژوهشی قرار دارند و کاربرد عملی ندارند.
در مقابل، تحقیقات علمی جدید (۲۰۲۵) درباره پروژههای مهندسی اقلیم—از جمله پژوهشهای MIT—نشان میدهد که مداخلات گسترده در جو نهتنها عملیاتی نشدهاند، بلکه میتوانند در برخی مناطق باعث کاهش بارندگی نیز بشوند. با این حال، این مطالعات همچنان نظری و در سطح آزمایشگاهی هستند و با شرایط واقعی اقلیمی فاصله دارند.
در کشورهای مختلف از جمله آمریکا، کانادا و شوروی سابق، فناوریهای مرتبط بیشتر برای **کنترل تگرگ، کاهش خطرات طوفانی و بهبود دید فرودگاهها** مورد استفاده قرار گرفتهاند. برخی از این پروژهها، مانند «طوفانخیزی» در آمریکا (۱۹۶۲–۱۹۸۳)، پس از اثبات اثرگذاری بسیار محدود متوقف شدهاند.
با وجود توانایی محدود بشر در افزایش نسبی بارشهای محلی، **هیچ فناوری معتبری برای ایجاد عمدی خشکسالیهای گسترده، کنترل سیستمهای اقلیمی یا «دزدیدن ابر» در مقیاس کشوری وجود ندارد.** سامانههای اقلیمی بسیار پیچیدهتر از آن هستند که با ابزارهای موجود انسان بتوان آنها را بهصورت هدفمند و فراگیر تغییر داد.
