سازمان وظیفه عمومی فراجا با انتشار اطلاعیهای، از تمامی مشمولان غایب و غیرغایب متولد سالهای ۱۳۵۵ تا ۱۳۸۷ درخواست کرده است تا وضعیت خدمتی خود را مشخص کنند تا از مواجهه با محرومیتهای اجتماعی و قانونی احتمالی جلوگیری شود.
در همین راستا، پایگاه خبری عصرایران در یادداشتی انتقادی، این پرسش را مطرح کرده است که انتشار فراخوانی برای تعیین تکلیف وضعیت سربازی فردی که در آستانه میانسالی قرار دارد، چه ارتباطی با واقعیتهای اجتماعی و نیازهای امروزی کشور دارد. این یادداشت بر این نکته تأکید میکند که مسئله صرفاً به خدمت سربازی محدود نمیشود، بلکه بلاتکلیف نگه داشتن افراد تا سن ۵۰ سالگی و تهدید آنها به محرومیتهای اجتماعی، امری است که به گفته نویسنده، نه با سیاستهای ترویج ازدواج و فرزندآوری همخوانی دارد و نه با منطق مدیریت اجتماعی سازگار است.
یادداشت عصرایران را در ادامه میخوانید.
فراخوان جوانان به خدمت سربازی کاری مرسوم است. اکثریتی میروند و اقلیتی هم نه و مشمول غایب مشمول محرومیتهایی نظیر خروج از کشور و استخدام رسمی میشود. درباره معاملات نقل و انتقال وضعیت تفاوت دارد. گاهی ممنوع است و گاه نه یا مدتی ممنوع بود و گویا برداشته شده.
این یادداشت اما درباره نکته دیگری است و آن هم این که در ۱۴۰۵ قرار داریم و این یعنی متولد ۱۳۵۵ وارد ۵۰ سالگی شده در حالی که سابق بر این سقف فراخوان ۵۰ سالگی بود!
در سال ۱۳۸۲ که به خواست سازمان قضایی نیروهای مسلح و موافقت فرماندهی کل قوا با معافیت تا سقف ۱۳۵۴ موافقت شد در حالی بود که در آن سال تازه ۲۸ ساله شده بودند و البته شامل متولدین قبل تا ۴۰ سال هم شد و با این کار سازمان قضایی نیروهای مسلح از پیگیری پرونده های سربازان فراری خلاصی یافت و تکلیف بسیاری از جوانان مشخص شد.
میدانیم وضعیت، جنگی است و حتی از احتمال تجاوز نظامی دشمن با نیروی زمینی و خدای ناکرده به قصد اشغال یکی دو استان جنوبی سخن به میان آمده و غرض این نیست که بگوییم در جنگ با موشک و پهپاد و هوش مصنوعی سرباز و پیاده نظام میخواهید چه کار؟ چون در همه حال به نیروی زمینی نیاز است.
اما این که آدمی را تا ۵۰ سالگی بلاتکلیف نگاه داریم به این جرم که سربازی نرفته و تازه باز او را تهدید کنیم محرومیتهای اجتماعی دیگر در انتظارتان است نه با واقعیتهای اجتماعی سازگار است و نه با تشویق به ازدواج و تشکیل خانواده و تولید نسل و فرزندان بیشتر. شاید گفته شود که قرار نیست اعزام شوند و فقط میخواهیم تکلیفشان را معلوم کنیم. اگر چنین است بگویید معافاید و خلاص.
از سوی دیگر یکی از دلایل گسست میان ایرانیان داخل و خارج که شوق بازگشت را در آنها از بین میبرد یا علاقه برای رفتن قبل از مشمولیت، همین خدمت سربازی است.
نه در این وضعیت میخواهیم بگوییم که سربازی اجباری را بردارید و حرفهای کنید نه مانند سابق سربازی را با عنوانهای دیگر بفروشید و نه بپرسیم چگونه است که همه کارهای عصر رضاشاه تخطئه و تنها این فقره تقدیس میشود بلکه پرسش اصلی این است که در کشوری با این همه جوان فراخوان برای سربازیِ آدم ۵۰ ساله چه معنی دارد؟!
از یک طرف میگویند چرا بخش قابل توجهی از دختران دهه ۶۰ از امکان ازدواج محروم میشوند و از جانب دیگر کسانی با قابلیت تشکیل خانواده بلاتکلیف مانده.
۵۰ سالگی سنی است که دیگران در تدارک جشن تولد برای آن فرد برمی آیند چون رسما وارد میان سالی میشود ند و خود شخص اگر ۳۰ سالگی هم ازدواج کرده و صاخب فرزند شده باشد فرزند ۲۰ ساله او مشمول است و پدر و پسر را که با هم به سربازی نمیبرند!
ریشه مشکل را البته باید در جاهای دیگر هم جُست.
اول این که دست مجلس از تدوین قوانین سربازی کوتاه شده و ستاد کل نیروهای مسلح از صفر تا صد آن را در اختیار دارد. به طریق اولی دولت هم اختیاری ندارد و به همین خاطر وعدههای کاندیداهای ریاست جمهوری در ایام انتخابات جدی انگاشته نمی شود. در سال ۸۲ هم اگر دخالت و تدبیر رهبر شهید نبود باز کسانی دوست نداشتند نیروی مفت را از دست بدهند البته در سالهای اخیر به سربازان حقوق پرداخت میشود.
دوم این که دقیقا مشخص نیست سالانه به چه تعداد سرباز نیاز است تا بقیه را معطل نکنند. آن قدر وضعیت آمار نابهسامان است که یک بار اعلام شد هر که دو برادر او خدمت سربازی انجام داده معاف میشود و بعد که با خیل مراجعان مواجه شدند به جای دو برادر شد سه برادر!
سوم این که اولویتها مشخص نیست. اگر اولویت سربازی است بسیار خوب ۵۰ ساله هم باید برود خدمت. اگر اولویت بازماندن پنجره جمعیتی است، خوب دختر مجرد که بدون ازدواج مادر نمیشود و برای ازدواج به یک سمت دیگر هم نیاز است و آن سمت، مرد است و به پسر سربازی نرفته کمتر زن میدهند مگر آن که کسب و کار پر رونقی داشته باشد.
اگر به جای این همه اداره به درد نخور که آب و برق و گاز هدر می دهند یک سازمان متولی متولدین دهه ۶۰ بود پیشنهاد می داد اگر با دختر دهه شصتی ازدواج کنید از سربازی معاف می شوید. (حالا یک عده فمنیست خرده نگیرند که خیلی ها خودشان نمیخواهند ازدواج نکنند. دربارۀ آنهاست که می خواهند.)
مشکل مادر اما جای دیگر است: اختلال در نظام تصمیمگیری و این که دولت در معادلات کنار گذاشته شده. (مجلس هم کنار گذاشته شده اما به خاطر بافتار کنونی استثنائا و عجالتا بهتر است! تا جایی که یک نماینده گفته مجلس را تعطیل کردهاند تا دربارۀ مذاکرات صحبت نکنیم و در این فقره هم باید گفت بهتر!)
دولت وزیر دفاع دارد که در کنار رهبر و فرمانده کل قوا به شهادت رسید ولی وزارت دفاع در خدمت سربازی هیچ کاره است! ( البته بعد از شهادت امیر نصیرزاده فعلا وزیر دفاع نداریم و منظور جایگاه است).
کاش یکی بگوید سرباز وظیفه ۵۰ ساله به چه کار میآید و چرا باید فردی در ۵۰ سالگی به خدمت سربازی برود در حالی که کافی است از این مرز سنی بگذرد تا موضوع به خودی خود حل و از شمول مشمولان خارج شود؟!
