از حمله محدود تا صلح شکننده؛ نشریه آمریکایی سناریوهای پیش روی تقابل تهران و واشنگتن را بررسی کرد.
همزمان با پیچیدهتر شدن رایزنیهای دیپلماتیک بین ایران، آمریکا و کشورهای منطقه، نشریه «نیوزویک» در تحلیلی تازه به سراغ پنج حالت محتمل برای آینده رابطه این دو کشور رفته است. طیف این سناریوها از بازگشت به درگیریهای نظامی مستقیم گرفته تا امضای یک تفاهم سیاسی، جنگ فرسایشی و یا باقی ماندن در وضعیت آتشبسی ناپایدار را شامل میشود.
انتشار این گزارش در شرایطی رقم میخورد که فضای سیاسی آمریکا نسبت به ادامه تنش با ایران حساستر شده. به تازگی، خبرگزاری رویترز اعلام کرده که سنای آمریکا روز ۱۹ مه ۲۰۲۶ طرحی برای محدود کردن اختیارات جنگی دونالد ترامپ علیه ایران را با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۷ مخالف، از گام اول رأیگیری عبور داده. این طرح اگرچه با حمایت شماری از جمهوریخواهان همراه بوده، اما راه دشواری پیش رو دارد؛ از مخالفت مجلس نمایندگان گرفته تا احتمال وتوی ترامپ.
حالت اول؛ حملات محدود دوباره کلید میخورد
اولین سناریویی که نیوزویک مطرح کرده، بازگشت آمریکا به عملیات نظامی نقطهزن علیه ایران است. هدف از چنین حملاتی، وادار کردن تهران به عقبنشینی و بازگشت به پای میز مذاکره با امتیازات بیشتر خواهد بود. اگر روند میانجیگری به نتیجه نرسد و تنش در تنگه هرمز بالا بگیرد، این سناریو میتواند منطقه را دوباره وارد چرخه جنگی مستقیم کند.
حالت دوم؛ توافق سیاسی پیش از انفجار
گزینه دوم از دید این نشریه، رسیدن به یک تفاهم سیاسی پیش از گسترده شدن جنگ است. در این حالت، دو طرف قبل از عبور از نقطه بازگشتناپذیر، به چارچوبی برای کاهش تنش میرسند. پیش از این نیز خبرهایی درباره میانجیگری پاکستان و طرحهای پیشنهادی برای توقف درگیری منتشر شده بود.
حالت سوم؛ باتلاق فرسایشی
سناریوی سوم تبدیل وضعیت موجود به جنگی مزمن و فرسایشی است؛ یعنی نه جنگی تمامعیار شروع شود و نه صلح پایداری برقرار گردد. در چنین فضایی، منطقه با حملات پراکنده، فشار اقتصادی، اختلال در مسیرهای انرژی، جنگ سایبری، عملیات پهپادی و تنش مداوم دست و پنجه نرم میکند.
حالت چهارم؛ همسایگان جنوبی وارد معادله میشوند
چهارمین سناریوی نیوزویک، ورود آشکارتر کشورهای حاشیه خلیج فارس به بحران است. اگر حملات گسترش پیدا کند یا زیرساختهای انرژی و بنادر منطقه مستقیماً تهدید شود، کشورهای عربی چارهای جز ایفای نقش فعالتر در معادله امنیتی نخواهند داشت. چنین شرایطی میتواند بحران را فراتر از تقابل دو کشور برده و کل معماری امنیتی خلیج فارس را تحت تأثیر قرار دهد.
حالت پنجم؛ آتشبسی که آتش نیست
اما به نوشته نیوزویک، یکی از محتملترین مسیرها، ادامه یک وضعیت آتشبس ظاهری و شکننده است. یعنی جنگی رسمی و گسترده آغاز نمیشود، اما فشارها از راههای دیگر ادامه مییابد: تحریم، تهدید نظامی، محاصره دریایی، حملات سایبری، عملیات پهپادی و تنش در تنگه هرمز. در این سناریو، رویارویی ایران و آمریکا نه به شکل جنگ کلاسیک، بلکه به صورت تقابلی همیشگی، چندلایه و مهارشده پیش خواهد رفت.
