جام قهرمانی جام جهانی فوتبال، تنها یک جام ورزشی نیست؛ بلکه نمادی از افتخار، موفقیت و رؤیایی است که میلیونها فوتبالیست در سراسر جهان برای رسیدن به آن تلاش میکنند. هر چهار سال یکبار، بهترین تیمهای ملی دنیا برای فتح این جام ارزشمند به میدان میروند و در نهایت تنها یک تیم موفق میشود آن را بالای سر ببرد.
در طول تاریخ، اسطورههایی مانند دیهگو مارادونا، فرانتس بکنباوئر، زینالدین زیدان و لیونل مسی این جام را در دستان خود گرفتهاند و نامشان برای همیشه در تاریخ فوتبال ثبت شده است. اما پشت این جام طلایی، داستانها و جزئیات جالبی وجود دارد که کمتر درباره آنها صحبت میشود.
کاپ جام جهانی از چه جنسی ساخته شده است؟
برخلاف تصور بسیاری از هواداران فوتبال، جام قهرمانی جام جهانی از طلای ۱۸ عیار ساخته شده است، اما کاملاً توپر نیست. اگر این جام بهصورت یکپارچه از طلا ساخته میشد، وزن آن به دهها کیلوگرم میرسید و بلند کردنش تقریباً غیرممکن بود. به همین دلیل، بخش داخلی جام بهصورت توخالی طراحی شده تا ضمن حفظ استحکام، وزن آن نیز مناسب باشد.
مشخصات فنی این جام عبارتاند از:
- ارتفاع: ۳۶.۸ سانتیمتر
- وزن: ۶.۱۷۵ کیلوگرم
- جنس بدنه: طلای ۱۸ عیار
- پایه: دو حلقه از سنگ سبزرنگ مالاکیت
- محل نگهداری نسخه اصلی: موزه فیفا در زوریخ سوئیس
نکته جالب اینکه تیم قهرمان، نسخه اصلی جام را برای همیشه در اختیار ندارد و تنها در مراسم اهدای مدال از آن استفاده میکند. پس از پایان مراسم، نسخه اصلی دوباره به فیفا بازگردانده میشود و یک نمونه مشابه با روکش طلا به قهرمان اهدا خواهد شد.
طراحی کاپ جام جهانی چگونه شکل گرفت؟
جام فعلی جام جهانی یکی از شناختهشدهترین آثار هنری دنیای ورزش است. در طراحی آن، دو انسان در حال بالا بردن کره زمین به تصویر کشیده شدهاند؛ طرحی که نماد پیروزی، اتحاد ملتها و عظمت فوتبال محسوب میشود.
این جام با استفاده از تکنیک سنتی ریختهگری موم گمشده ساخته شده است؛ روشی که قدمتی چند هزار ساله دارد و همچنان برای ساخت آثار هنری ارزشمند مورد استفاده قرار میگیرد.
طراح جام جهانی چه کسی است؟
طراحی جام کنونی را سیلویو گاتزانیگا، مجسمهساز ایتالیایی، انجام داد. او در سال ۱۹۷۱ در مسابقهای که فیفا برای انتخاب جام جدید برگزار کرده بود، شرکت کرد. در این رقابت بیش از ۵۰ طرح از کشورهای مختلف ارائه شد، اما طرح گاتزانیگا به دلیل مفهوم هنری و زیبایی بصری، نظر داوران را جلب کرد و بهعنوان طرح برنده انتخاب شد.
گاتزانیگا بعدها درباره ایده اصلی خود گفت که قصد داشته جامی خلق کند که شکوه پیروزی را به نمایش بگذارد، اما همچنان انسان در مرکز آن قرار داشته باشد؛ نه خود جام.
پیش از این جام، قهرمانان چه جامی دریافت میکردند؟
از نخستین دوره جام جهانی در سال ۱۹۳۰ تا پایان رقابتهای ۱۹۷۰، قهرمانان جامی به نام ژول ریمه را دریافت میکردند. این جام که به افتخار رئیس وقت فیفا نامگذاری شده بود، توسط هنرمند فرانسوی آبل لافلور طراحی شد و مجسمه الهه پیروزی در اساطیر یونان را به نمایش میگذاشت.
طبق قوانین آن زمان، هر کشوری که سه بار قهرمان جهان میشد، مالک دائمی جام ژول ریمه بود. برزیل با قهرمانی در جام جهانی ۱۹۷۰ این افتخار را به دست آورد و جام برای همیشه به این کشور واگذار شد.
سرنوشت عجیب جام ژول ریمه
جام ژول ریمه دو بار سرقت شد. نخستین بار در آستانه جام جهانی ۱۹۶۶ در انگلیس، این جام به سرقت رفت، اما تنها چند روز بعد سگی به نام پیکلز آن را بهطور اتفاقی در میان بوتهها پیدا کرد و به یکی از معروفترین قهرمانان غیرمنتظره تاریخ فوتبال تبدیل شد.
اما سرنوشت دومین سرقت، متفاوت بود. در سال ۱۹۸۳، جام از محل نگهداری خود در شهر ریودوژانیرو برزیل ربوده شد و تاکنون هیچ اثری از آن پیدا نشده است. به همین دلیل، فیفا پس از معرفی جام جدید در سال ۱۹۷۴ تصمیم گرفت نسخه اصلی جام جهانی را همیشه نزد خود نگه دارد.
حقایق جالب درباره کاپ قهرمانی جام جهانی
- جام فعلی از سال ۱۹۷۴ تاکنون به قهرمانان جام جهانی اهدا میشود.
- روی پایه جام، نام تیمهای قهرمان حک میشود و فضای کافی برای ثبت قهرمانان تا سال ۲۰۳۸ در نظر گرفته شده است.
- نسخه اصلی جام فقط در اختیار فیفا قرار دارد و در موزه فیفا در زوریخ نگهداری میشود.
- این جام یکی از ارزشمندترین و مشهورترین جامهای ورزشی جهان به شمار میرود و نماد بزرگترین رویداد فوتبالی دنیا است.
جمعبندی
کاپ قهرمانی جام جهانی فوتبال، فراتر از یک جایزه ورزشی، نمادی از تاریخ، هنر و افتخار است. طراحی منحصربهفرد، استفاده از طلای ۱۸ عیار، داستانهای جذاب مربوط به جام ژول ریمه و قوانین ویژه فیفا باعث شدهاند این جام جایگاهی فراتر از یک شیء ارزشمند داشته باشد. شاید تنها چند ثانیه بالا بردن این جام در مراسم قهرمانی طول بکشد، اما رسیدن به آن حاصل سالها تلاش، برنامهریزی و رقابت در بالاترین سطح فوتبال جهان است.
