کوه کلنگ که در گذشته بیشتر برای کوهنوردان و ساکنان منطقه نطنز شناختهشده بود، این روزها بهدلیل موقعیت خاص خود در همسایگی تأسیسات هستهای نطنز و اظهارات اخیر رئیسجمهور آمریکا درباره آن، به یکی از پربحثترین نقاط ایران تبدیل شده است. این کوه بخشی از رشتهکوه زاگرس مرکزی بوده و گفته میشود تأسیسات زیرزمینی در دل آن ساخته شده است.
کوه کلنگ یا کوه کلنگگزلا (با نام انگلیسی Pickaxe Mountain) در شمال استان اصفهان و در نزدیکی شهرستان نطنز قرار دارد. این کوه با ارتفاع حدود ۱۹۱۳ متر، در فاصلهای نزدیک به دو کیلومتری جنوب مجتمع هستهای نطنز واقع شده است. فاصله آن تا مرکز شهر نطنز حدود ۲۰ تا ۳۰ کیلومتر و تا اصفهان نیز حدود ۱۴۰ کیلومتر است. دسترسی به این منطقه از طریق آزادراه اصفهان–کاشان و جاده نطنز امکانپذیر است و برای رسیدن به محدوده کوه باید از جادههای فرعی منتهی به ارتفاعات زاگرس مرکزی استفاده کرد.
پیشینه و تأسیسات زیرزمینی کوه کلنگ
ساخت تأسیسات در دل کوه کلنگ پس از انفجار سال ۲۰۲۰ در مرکز مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته نطنز آغاز شد. علیاکبر صالحی، رئیس وقت سازمان انرژی اتمی ایران، اعلام کرد که ایران مرکز جایگزینی «مدرنتر، بزرگتر و جامعتر» را در دل کوه خواهد ساخت. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که عملیات حفاری از پاییز ۲۰۲۰ آغاز و در سال ۲۰۲۱ شدت گرفته است و تأسیسات شامل دو جفت تونل ورودی در سمت شرق و غرب کوه است.
بر اساس برآوردهای مؤسسه علوم و امنیت بینالملل (ISIS) در سال ۲۰۲۲، مساحت قابلاستفاده این مجموعه ممکن است بیش از پنج هزار مترمربع باشد، یعنی بزرگتر از مرکز مونتاژ سانتریفیوژ تخریبشده نطنز. از سال ۲۰۲۵، اقدامات امنیتی در اطراف مجموعه گسترش یافته و دیوارهایی در اطراف آن ساخته شده است. با این حال، بر اساس تازهترین ارزیابیها، مجموعه هنوز کاملاً عملیاتی به نظر نمیرسد و ساخت آن همچنان ادامه دارد.
موقعیت و ویژگیهای طبیعی
کوه کلنگ بخشی از رشتهکوه زاگرس مرکزی است و از نظر زمینشناسی عمدتاً از سنگهای آهکی و رسوبی تشکیل شده که در اثر میلیونها سال فعالیتهای زمینساختی شکل گرفتهاند. منطقه دارای اقلیم نیمهخشک با زمستانهای سرد و همراه با بارش برف و تابستانهای گرم و نسبتاً خشک است. پوشش گیاهی آن شامل گونههای مقاوم به کمآبی مانند گون، درمنه و بادام کوهی است و حیات وحش منطقه شامل گونههایی مانند روباه، شغال، خرگوش و کبک میشود.
