لاکهید مارتین از یک پهپاد رزمی پنهانکار جدید با نام Vectis رونمایی کرده است؛ هواگردی بدون سرنشین که برای همراهی جنگندههای سرنشیندار و انجام مأموریتهای پرخطر طراحی شده است. این پهپاد بخشی از مفهوم «بال وفادار» یا هواپیمای رزمی مشارکتی (CCA) محسوب میشود و قرار است در کنار خلبانان جنگندههای آمریکایی فعالیت کند.
یکی از محورهای اصلی طراحی Vectis، کاهش هزینه در مقایسه با جنگندههای سرنشیندار است. لاکهید مارتین میگوید این هواگرد با قیمت یک پلتفرم CCA توسعه خواهد یافت؛ بنابراین با وجود بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته، هزینه آن باید به شکل محسوسی کمتر از یک جنگنده سرنشیندار باشد.
Vectis از ابتدا با معماری سیستمهای باز، طراحی ماژولار و ابزارهای مهندسی دیجیتال ساخته شده است. چنین ساختاری امکان استفاده از حسگرها، محمولهها و سامانههای مأموریتی مختلف را فراهم میکند و به اپراتورها اجازه میدهد تجهیزات مورد نیاز را متناسب با نوع مأموریت انتخاب کنند.
این پهپاد میتواند برای مأموریتهایی مانند حمله دقیق، شناسایی و نظارت، جمعآوری اطلاعات، جنگ الکترونیک و عملیات تهاجمی و دفاعی ضدهوایی مورد استفاده قرار گیرد. Vectis همچنین میتواند به صورت مستقل فعالیت کند یا در کنار هواپیماهای سرنشیندار به عنوان «بال وفادار» پرواز داشته باشد.
طراحی پنهانکار Vectis
یکی از مهمترین ویژگیهای Vectis، استفاده از طراحی پنهانکار است. لاکهید مارتین مدعی شده این هواگرد از قابلیت بقای بالایی در میان سامانههای CCA برخوردار خواهد بود و در توسعه آن از تجربه چند دههای خود در زمینه طراحی پنهانکار، مواد جاذب و کاهش بازتاب امواج راداری استفاده کرده است.
با این حال، شرکت هنوز اطلاعات دقیقی درباره مشخصات عملکردی این هواگرد، از جمله سطح مقطع راداری یا حداکثر سرعت آن، منتشر نکرده است.
Vectis از طراحی بال پرنده و بدون دم استفاده میکند. حذف بسیاری از سطوح بیرونی معمول در هواپیماهای متعارف میتواند به کاهش پسا و بهبود ویژگیهای پنهانکاری کمک کند. همچنین تسلیحات در محفظههای داخلی قرار میگیرند تا در هنگام حمل، اثر کمتری بر ویژگیهای آیرودینامیکی و راداری هواگرد داشته باشند.
طول این پهپاد حدود ۱۰.۴ متر و عرض بالهای آن نزدیک به ۱۱.۶ متر اعلام شده است. از نظر ابعاد، Vectis تقریباً با MQ-9 Reaper قابل مقایسه است و طول بال آن نیز به ابعاد یک F-35 نزدیک میشود.
لاکهید مارتین اعلام کرده است که پنج فروند از این هواگرد تا سال ۲۰۲۷ ساخته خواهند شد. نمونهای که در جریان رونمایی نمایش داده شد، یک مدل در اندازه واقعی بوده و انتظار میرود نخستین نمونه اولیه واقعی تا پایان سال ۲۰۲۷ در اختیار ارتش آمریکا قرار بگیرد.
ماجرای پیام مرموز Skunk Works
رونمایی از Vectis پس از انتشار یک پیام مرموز از سوی لاکهید مارتین توجه زیادی را به خود جلب کرد. این شرکت پیش از معرفی رسمی پهپاد، تصویری مبهم از یک هواگرد منتشر کرده و اعلام کرده بود که بخش Skunk Works به «سطح بعدی» رسیده است.
این پیام باعث شکلگیری گمانهزنیهایی در شبکههای اجتماعی شد. برخی کاربران بدون ارائه شواهد، آن را به ادعاهای قدیمی درباره فناوریهای فرازمینی و مهندسی معکوس یوفوها مرتبط کردند.
با این حال، هیچ مدرکی ارائه نشده که نشان دهد Vectis با فناوری حاصل از یوفوها ساخته شده است. پنتاگون و کاخ سفید نیز تاکنون وجود شواهد فیزیکی تأییدشده از فناوری فرازمینی را تأیید نکردهاند.
یکی از نامهایی که در ارتباط با این ادعاها مطرح شده، بوید بوشمن، مهندس سابق لاکهید مارتین است. او پیش از مرگ خود در سال ۲۰۱۴ ادعاهایی درباره ارتباط با موجودات فرازمینی و پروژههای مهندسی معکوس مطرح کرده بود. بوشمن حتی تصاویری را به عنوان موجودات فضایی ارائه کرد، اما این ادعاها هیچگاه به صورت مستقل تأیید نشدند و منتقدان درباره واقعی بودن تصاویر نیز تردیدهایی مطرح کردند.
لاکهید مارتین نیز در سالهای گذشته ادعاهای مشابه درباره ارتباط بخشهای محرمانه شرکت با فناوری فرازمینی را تأیید نکرده است. یکی از سخنگویان شرکت در سال ۲۰۲۳ در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره پدیدههای ناشناس، آنها را به دولت آمریکا ارجاع داده بود.
Vectis در رقابت پهپادهای بال وفادار
Vectis تنها پروژه در زمینه هواپیماهای رزمی مشارکتی نیست. شرکتهای مختلف در کشورهای گوناگون نیز در حال توسعه پهپادهایی هستند که میتوانند در کنار جنگندهها و سایر هواپیماهای سرنشیندار فعالیت کنند.
بوئینگ برای نیروی هوایی سلطنتی استرالیا روی MQ-28 Ghost Bat کار میکند. این هواگرد نیز برای ایفای نقش CCA طراحی شده و قرار است در مأموریتهای رزمی در کنار هواپیماهای سرنشیندار فعالیت کند.
در این رویکرد، پهپادها میتوانند بخشی از وظایف پرخطر را بر عهده بگیرند و به جنگندههای سرنشیندار اجازه دهند از فاصله ایمنتری مأموریت را مدیریت کنند. نبود خلبان در کابین همچنین امکان طراحی هواگردهای کوچکتر و کمهزینهتر را فراهم میکند.
در حال حاضر پروژههای مختلفی در این حوزه در حال توسعه هستند؛ از جمله Bayraktar Kızılelma در ترکیه، MQ-28 در استرالیا، GJ-11 در چین، XQ-58 Valkyrie در آمریکا، Grom در روسیه، Vectis لاکهید مارتین، S-70 روسیه و Anka-3 ترکیه.
این روند نشان میدهد مفهوم «بال وفادار» به یکی از محورهای مهم توسعه هواگردهای رزمی آینده تبدیل شده است. این پهپادها قرار است با ترکیب خودکارسازی، هوش مصنوعی و کنترل از سوی هواپیماهای سرنشیندار، بخشی از مأموریتهای پیچیده نبرد هوایی را انجام دهند.
با این حال، عملیاتی کردن چنین سامانههایی به هماهنگی پیچیده میان پهپاد و هواپیمای سرنشیندار نیاز دارد. لاکهید مارتین نیز باید در مراحل بعدی توسعه Vectis نشان دهد که این هواگرد میتواند همزمان به اهداف موردنظر در زمینه پنهانکاری، بقاپذیری، هزینه و قابلیت همکاری دست پیدا کند.
در کنار معرفی رسمی Vectis، لاکهید مارتین ویدیوهایی از این پهپاد منتشر کردهاند که طراحی و ابعاد این هواگرد جدید را بهتر نشان میدهد.
