تایوان سرانجام نخستین دو فروند از ۶۶ جنگنده F-16 Block 70 Viper یا F-16V سفارش‌داده‌شده خود را از ایالات متحده دریافت کرد. این دو هواپیما بخشی از قراردادی به ارزش ۷.۷۶ میلیارد دلار هستند و روز جمعه ۲ سپتامبر در پایگاه هوایی چی‌هانگ، واقع در شهرستان تایتونگ در شرق تایوان، به زمین نشستند.
تایوان و آمریکا این قرارداد را در اوت ۲۰۱۹ و در نخستین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ به امضا رساندند. با این حال، مشکلات موجود در مسیر تولید و تحویل باعث شد نخستین جنگنده‌های این سفارش با فاصله قابل توجهی از زمان امضای قرارداد به تایوان برسند.
حتی همین دو فروند نخست نیز مطابق برنامه اولیه تحویل داده نشدند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، قرار بود این جنگنده‌ها در اواخر اوت وارد تایوان شوند؛ یعنی اندکی پیش از سفر رسمی برنامه‌ریزی‌شده شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به آمریکا.
F-16 Block 70 Viper در واقع نسخه‌ای بسیار مدرن‌شده از جنگنده باسابقه F-16 است. یکی از مهم‌ترین ارتقاهای این مدل، استفاده از رادار آرایه اسکن الکترونیکی فعال (AESA) از نوع APG-83 است. این جنگنده علاوه بر رادار پیشرفته، به مجموعه‌ای از سامانه‌های آویونیک مدرن مجهز شده و بدنه آن نیز برای افزایش طول عمر عملیاتی بهبود یافته است.
تایوان پیش از این هم ناوگان قابل توجهی از F-16ها را در اختیار داشت. بخش مهمی از این ناوگان را F-16A/B Block 20 تشکیل می‌دهند که در دهه ۱۹۹۰ خریداری شده‌اند. بسیاری از این هواپیماها طی سال‌های گذشته ارتقا پیدا کرده‌اند و تعدادی نیز به بسته‌هایی مجهز شده‌اند که توانایی‌های آن‌ها را به استاندارد F-16V نزدیک می‌کند.
به همین دلیل، ورود F-16V برای تایوان به معنای ورود یک مدل کاملاً جدید به ناوگان این کشور نیست. تفاوت اصلی در این است که دو جنگنده تحویل‌گرفته‌شده، نخستین فروندهای تازه‌ساخت این سفارش و هواپیماهای جدیدی هستند که به تعداد جنگنده‌های عملیاتی تایوان اضافه می‌شوند.
اگر تحویل ۶۴ فروند باقی‌مانده طبق برنامه انجام شود، قرار است کل این سفارش تا پایان سال ۲۰۲۶ تکمیل شود. در آن صورت، تعداد F-16های در اختیار تایوان از مرز ۲۰۰ فروند عبور خواهد کرد.
تحویل نخستین دو جنگنده واکنش یکسانی در فضای سیاسی تایوان ایجاد نکرده است. حزب حاکم دموکراتیک پیشرو (DPP) از ورود این هواپیماها استقبال کرده، اما احزاب مخالف دولت بیشتر بر تأخیرهای ایجادشده و سرنوشت ۶۴ جنگنده باقی‌مانده تمرکز کرده‌اند.
ما ون‌جون، نماینده حزب کومینتانگ و از منتقدان دولت، درباره این موضوع گفت: «دو فروند وارد شده‌اند؛ ۶۴ فروند باقی‌مانده باید طبق برنامه تحویل داده شوند.»
اظهارنظر او در شرایطی مطرح شده که سرعت فعلی تحویل جنگنده‌ها تردیدهایی درباره امکان اجرای کامل برنامه تا پایان سال ۲۰۲۶ ایجاد کرده است. در واقع، سؤال اصلی اکنون این است که آیا آمریکا می‌تواند ۶۴ فروند باقی‌مانده را در بازه زمانی تعیین‌شده به تایوان تحویل دهد یا خیر.
بخشی از مشکلات موجود به انتقال خط تولید و همچنین اختلال در زنجیره تأمین نسبت داده شده است. مسیر انتقال همین دو فروند نخست نیز نشان می‌دهد که تحویل آن‌ها چندان ساده و سریع نبوده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، هر دو F-16 در تاریخ ۱۷ اوت خاک اصلی آمریکا را ترک کردند و چهار روز بعد، در ۲۱ اوت، به پایگاه مشترک پرل هاربر-هیکام در هاوایی رسیدند.
انتظار می‌رفت جنگنده‌ها تنها «ظرف چند روز» پس از رسیدن به هاوایی مسیر خود را به سمت تایوان ادامه دهند. با این حال، آن‌ها حدود ۶ هفته در این پایگاه باقی ماندند و سپس راهی مقصد نهایی شدند.
دلیل رسمی این توقف طولانی اعلام نشده است. با این حال، احتمال بروز مشکلات فنی، شرایط نامساعد آب‌وهوایی یا آماده نبودن هواپیماهای سوخت‌رسان از جمله احتمالات مطرح‌شده درباره علت این تأخیر هستند.
در کنار این احتمالات، یک سناریوی سیاسی نیز مطرح شده است. بر اساس این گمانه‌زنی، ممکن است واشنگتن تمایلی نداشته باشد تحویل یک محموله تسلیحاتی حساس به تایوان درست پیش از سفر رسمی شی جین‌پینگ انجام شود. البته هیچ تأیید رسمی برای این فرضیه وجود ندارد و نمی‌توان آن را علت قطعی تأخیر دانست.
مشکلات مربوط به تحویل تجهیزات نظامی آمریکا به تایوان نیز تنها به قرارداد F-16 محدود نمی‌شود. یک بسته تسلیحاتی دیگر به ارزش ۱۴ میلیارد دلار نیز همچنان از سوی واشنگتن اجرا نشده و در انتظار طی شدن روند مربوط به آن است.
در نتیجه، ورود نخستین دو فروند F-16V بدون تردید یک اتفاق مثبت برای نیروی هوایی تایوان محسوب می‌شود، اما این تحویل تنها آغاز اجرای یک قرارداد بزرگ است. ۶۴ جنگنده دیگر هنوز باید به این کشور برسند و بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری نیز همچنان تعیین تکلیف نشده است.
به همین دلیل، اهمیت واقعی این قرارداد در ماه‌های آینده مشخص خواهد شد؛ جایی که میزان پایبندی واشنگتن به زمان‌بندی اعلام‌شده و توانایی آن برای تحویل کامل ۶۶ جنگنده تا پایان سال ۲۰۲۶ مورد آزمایش قرار می‌گیرد.
