فریماه فرجامی یکی از بازیگران شناخته‌شده سینمای ایران در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ بود که با نقش‌آفرینی در فیلم‌هایی مانند «اجاره‌نشین‌ها»، «سرب»، «مادر»، «پرده آخر» و «نرگس» به جایگاهی ویژه در سینمای ایران رسید.
او فعالیت هنری خود را از اواسط دهه ۱۳۵۰ با گویندگی نمایش‌های رادیویی و حضور در تله‌تئاتر آغاز کرد و بعدها به یکی از چهره‌های مطرح سینما تبدیل شد. فرجامی برای بازی در «سرب» دیپلم افتخار جشنواره فیلم فجر را گرفت و برای «پرده آخر» نیز سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را به دست آورد.
با وجود این موفقیت‌ها، بخش مهمی از سال‌های پایانی فعالیت هنری او با فاصله گرفتن از سینما و مشکلات جسمی همراه شد. فرجامی پس از فیلم «کاغذ دیواری زرد» حدود ۱۱ سال از سینما دور بود و در سال ۱۳۹۴ با فیلم «نیم» به کارگردانی بهمن کامیار به عرصه بازیگری بازگشت. «لامینور» ساخته داریوش مهرجویی نیز آخرین حضور سینمایی او بود.
فریماه فرجامی سرانجام در ۹ تیر ۱۴۰۲ و در ۷۱ سالگی، پس از یک دوره بیماری و در پی سکته مغزی درگذشت. با این حال، نقش‌هایی که او در دوران اوج فعالیتش ایفا کرد همچنان در میان آثار ماندگار سینمای ایران جای دارند.
حاشیه‌های مصاحبه فریماه فرجامی در برنامه «هفت»
یکی از جنجالی‌ترین اتفاقات سال‌های پایانی زندگی حرفه‌ای فریماه فرجامی به پخش یک مصاحبه در برنامه تلویزیونی «هفت» بازمی‌گردد.
در سال ۱۳۸۹، گفت‌وگویی از پیش ضبط‌شده با این بازیگر در برنامه «هفت» شبکه سه سیما پخش شد. فرجامی در این مصاحبه درباره تعدادی از سینماگران، از جمله فاطمه معتمدآریا، صحبت‌هایی انتقادی مطرح کرد.
تغییر شدید چهره و وضعیت ظاهری فرجامی نیز واکنش بسیاری از مخاطبان را به دنبال داشت. پخش این گفت‌وگو با اعتراض شماری از اهالی سینما همراه شد. امین تارخ و رخشان بنی‌اعتماد از جمله افرادی بودند که نسبت به نمایش فرجامی در آن شرایط انتقاد کردند.
شورای تهیه‌کنندگان نیز در ادامه اعلام کرد که برنامه «هفت» را تحریم می‌کند. این شورا یکی از دلایل تصمیم خود را اعتراض به «نمایش دردناک چهره‌های سرشناس سینما» عنوان کرد.
فریدون جیرانی، مجری وقت برنامه، در قسمت هفته بعد از فریماه فرجامی عذرخواهی کرد. او در عین حال درباره وضعیت زندگی بازیگران و ضرورت مواجه شدن با واقعیت‌های دشوار این حرفه صحبت کرد و تأکید داشت که پنهان کردن شرایط نامناسب برخی هنرمندان به حل مشکلات آنها کمکی نمی‌کند.
فرجامی چند سال بعد و در سال ۱۳۹۳، هم‌زمان با صحبت درباره بازگشتش به سینما با فیلم «نیم»، درباره آن مصاحبه نیز توضیح داد.
او صراحتاً گفت که علاقه‌ای به یادآوری آن برنامه ندارد و از اتفاقی که افتاده ناراحت است. فرجامی همچنین اظهار کرد که اساساً تمایلی به حضور در آن مصاحبه نداشته، اما اصرار و پیگیری‌های مداوم جیرانی باعث شده در نهایت پیشنهاد او را بپذیرد.
فرجامی گفته بود که پیش‌تر در فیلم «آب و آتش» با جیرانی همکاری کرده و به دلیل همین سابقه کاری، به او اعتماد داشته است. به گفته خودش، جیرانی چندین بار برای دیدار و پیشنهاد انجام مصاحبه به سراغش رفته بود و او تصور می‌کرد هدف این گفت‌وگو خیرخواهانه است؛ اما بعدها از نتیجه آن رضایت نداشت.
چرا فریماه فرجامی ۱۱ سال از سینما دور ماند؟
فرجامی در گفت‌وگویی که هم‌زمان با بازگشتش به سینما انجام داد، درباره علت فاصله طولانی خود از بازیگری نیز صحبت کرد.
او توضیح داد که آخرین فیلمش پیش از این دوره، «کاغذ دیواری زرد» ساخته رامین لباسچی در سال ۱۳۸۲ بود. پس از آن چند پیشنهاد بازی دریافت کرد، اما فیلمنامه‌ها و نقش‌ها برایش جذابیت لازم را نداشتند.
فرجامی در آن سال‌ها ترجیح داده بود تا رسیدن یک پیشنهاد مناسب، مقابل دوربین نرود. با گذشت زمان تعداد پیشنهادهای کاری کمتر شد و همین مسئله در نهایت به دوری ۱۱ ساله او از سینما انجامید.
بازگشت او زمانی اتفاق افتاد که بهمن کامیار پیشنهاد بازی در فیلم «نیم» را مطرح کرد. فرجامی فیلمنامه را مطالعه کرد و نقش پیشنهادی را پسندید و پس از سال‌ها دوباره مقابل دوربین قرار گرفت.
او درباره دوران دوری از سینما گفته بود که بیشتر وقتش صرف مطالعه، خواندن کتاب و فیلمنامه و تماشای فیلم‌های قدیمی و جدید می‌شده است. با وجود فاصله گرفتن از محیط حرفه‌ای سینما، همچنان اخبار و اتفاقات این حوزه را دنبال می‌کرد و علاقه داشت در صورت دریافت پیشنهاد مناسب، دوباره به بازیگری ادامه دهد.
زندگی و شروع فعالیت هنری فریماه فرجامی
فریماه فرجامی در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۳۱ در تهران متولد شد. او در دانشکده هنرهای دراماتیک دانشگاه تهران تحصیل کرد و در سال ۱۳۵۶ مدرک کارشناسی دراماتیک گرفت.
فرجامی در همان سال فعالیت خود را در مرکز مطالعات و هماهنگی فرهنگی شورای عالی فرهنگ و هنر و همچنین فصلنامه «فرهنگ و زندگی» ادامه داد و به‌عنوان ویراستار، محقق و پژوهشگر فعالیت کرد.
مسیر حرفه‌ای او در هنر از سال ۱۳۵۵ آغاز شد. فرجامی در آن دوره با گویندگی نمایش‌های رادیویی و بازی در تله‌تئاتر «آدمک مومی» وارد عرصه هنر شد.
چهار سال بعد و در سال ۱۳۵۹، با فیلم «گفت هر سه نفرشان» به کارگردانی غلامعلی عرفان نخستین تجربه سینمایی خود را پشت سر گذاشت.
او سپس وارد تلویزیون شد و در سال ۱۳۶۷ با سریال «بخش چهار جراحی» به کارگردانی مسعود فروتن نخستین تجربه خود در یک مجموعه تلویزیونی را رقم زد.
جوایز و نقش‌های ماندگار فریماه فرجامی
فریماه فرجامی در سال ۱۳۶۷ برای بازی در فیلم «سرب» ساخته مسعود کیمیایی، دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد.
دو سال بعد، یکی از مهم‌ترین موفقیت‌های دوران حرفه‌ای خود را به دست آورد. او برای ایفای نقش در فیلم «پرده آخر» به کارگردانی واروژ کریم‌مسیحی، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را در سال ۱۳۶۹ دریافت کرد.
فرجامی علاوه بر این آثار، در فیلم‌های شناخته‌شده دیگری از جمله «اجاره‌نشین‌ها»، «مادر»، «نرگس» و «آب و آتش» نیز بازی کرد.
در تلویزیون نیز «پهلوانان نمی‌میرند»، «ولایت عشق» و «روشن‌تر از خاموشی» از جمله آثار مطرح کارنامه او هستند.
همسر فریماه فرجامی چه کسی بود؟
فریماه فرجامی ازدواج کرده بود، اما بخش خصوصی زندگی خود را تا حد زیادی از رسانه‌ها دور نگه می‌داشت.
اطلاعات قابل اتکای گسترده‌ای درباره همسر او منتشر نشده و نام و جزئیات زندگی مشترک این بازیگر در منابع عمومی به شکل مشخصی مطرح نشده است.
علت درگذشت فریماه فرجامی چه بود؟
فریماه فرجامی در ماه‌های پایانی زندگی با مشکلات جسمی مواجه شد. او در دو ماه آخر عمر خود دچار سکته مغزی شد و پس از بهبود نسبی، ادامه روند درمان را زیر نظر پزشک در خانه دنبال کرد.
با این حال، مدتی بعد بار دیگر به دلیل سکته مغزی در بیمارستان بستری شد و چند روز در کما بود.
فرجامی سرانجام در ۹ تیر ۱۴۰۲ در ۷۱ سالگی درگذشت. خبر درگذشت او بازتاب گسترده‌ای در میان سینماگران و علاقه‌مندان سینمای ایران داشت و شماری از هنرمندان با انتشار پیام‌هایی از کارنامه و نقش‌های ماندگار این بازیگر یاد کردند.
فیلم‌ها و آثار فریماه فرجامی
فیلم‌های سینمایی
- گفت هر سه نفرشان – ۱۳۵۹
- خط قرمز – ۱۳۶۰
- تیغ و ابریشم – ۱۳۶۴
- اجاره‌نشین‌ها – ۱۳۶۵
- بی‌پناه – ۱۳۶۵
- سرب – ۱۳۶۷
- مادر – ۱۳۶۸
- پرده آخر – ۱۳۶۹
- نرگس – ۱۳۷۰
- راز گل سرخ – ۱۳۷۱
- تماس شیطانی – ۱۳۷۱
- بانی چاو – ۱۳۷۴
- عشق گمشده – ۱۳۷۵
- جوانمرد – ۱۳۷۵
- ساغر – ۱۳۷۶
- آب و آتش – ۱۳۷۹
- زهر عسل – ۱۳۸۱
- کاغذ دیواری زرد – ۱۳۸۲
- نیم – ۱۳۹۴
- لامینور – ۱۳۹۸
سریال‌ها و آثار تلویزیونی
- تله‌تئاتر آدمک مومی – ۱۳۵۵
- تله‌تئاتر تراژدی کسری – ۱۳۶۳
- بخش چهار جراحی – ۱۳۶۷
- معین پزشک – ۱۳۷۵
- پهلوانان نمی‌میرند – ۱۳۷۶
- راه سوم – ۱۳۷۷
- ولایت عشق – ۱۳۷۹
- فرمان – ۱۳۸۲
- روشن‌تر از خاموشی – ۱۳۸۲
- پاییز بلند
عکس‌های کمتر دیده‌شده از فریماه فرجامی
