شرکت لاکهید مارتین از رهگیر موشکی جدیدی با نام PAC-3 Edge رونمایی کرده است که با هدف تقویت توان دفاع هوایی و موشکی نیروی زمینی آمریکا توسعه مییابد. این سامانه قرار است امکان مقابله با تسلیحات هایپرسونیک و سایر تهدیدهای هوایی پیشرفته را در بردهای طولانیتر و ارتفاعات بالاتر فراهم کند؛ قابلیتی که میتواند دامنه عملکرد شبکه دفاع موشکی آمریکا را گسترش دهد.
PAC-3 Edge بر پایه فناوریهای بهکاررفته در رهگیر Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement یا PAC-3 MSE ساخته میشود. این خانواده موشکی پیشتر در عملیات واقعی به کار گرفته شده و اکنون لاکهید مارتین قصد دارد با ارتقای قابلیتهای آن، نسل جدیدی از رهگیرها را برای مقابله با تهدیدهای پیچیدهتر توسعه دهد.
برنامه این شرکت، آغاز آزمایشهای PAC-3 Edge در سال ۲۰۲۷ و آمادهسازی آن برای ورود به خدمت عملیاتی در سال ۲۰۳۱ است. البته تحقق این زمانبندی به نتایج مراحل توسعه، آزمایشهای فنی و ارزیابیهای ارتش آمریکا بستگی دارد.
این پروژه بخشی از برنامه Future Interceptor نیروی زمینی آمریکا محسوب میشود؛ طرحی که با هدف تقویت توان مقابله با نسل جدید موشکها و تهدیدهای پیشرفته دنبال میشود. لاکهید مارتین در رقابت مربوط به این برنامه به مرحله بعدی توسعه راه یافته است، اما ارتش آمریکا همچنان گزینههای مختلف را بررسی میکند.
جستجوگر پیشرفته برای رهگیری دقیقتر اهداف
یکی از مهمترین فناوریهای PAC-3 Edge، جستجوگر جدید آن است که در مرکز Strigo Product Center لاکهید مارتین توسعه یافته است. به گفته این شرکت، این فناوری توانایی رهگیر را برای شناسایی اهداف، دنبال کردن مسیر حرکت آنها و درگیری با تهدیدهای پیچیده افزایش میدهد.
لاکهید مارتین برای پشتیبانی از توسعه این فناوری، ۲۵۰ میلیون دلار در مجموعه Strigo سرمایهگذاری کرده است. این سرمایهگذاری با هدف ارتقای دقت و مانورپذیری رهگیر انجام میشود؛ دو قابلیتی که در مقابله با تسلیحات پیشرفته و اهدافی که مسیر حرکت خود را تغییر میدهند، اهمیت زیادی دارند.

رهگیری موشکهای هایپرسونیک به دلیل سرعت بسیار بالا و توانایی مانور در طول پرواز، چالشهای فنی قابلتوجهی ایجاد میکند. سامانه دفاعی باید بتواند در زمان محدود، هدف را شناسایی کند، مسیر آن را بهدرستی تشخیص دهد و رهگیر را برای برخورد با آن هدایت کند. جستجوگر پیشرفته PAC-3 Edge با هدف بهبود این فرایند طراحی شده است.
این موشک همچنین از سامانههای کنترلی ارتقایافته بهره خواهد برد. ترکیب این فناوریها میتواند عملکرد آن را در بردهای بیشتر و ارتفاعات بالاتر بهبود دهد و تعداد و نوع تهدیدهایی را که ارتش آمریکا قادر به مقابله با آنهاست، افزایش دهد.
با وجود این تغییرات، PAC-3 Edge همچنان به خانواده PAC-3 وابسته خواهد بود. حفظ این پیوند فنی میتواند امکان استفاده از بخشی از فناوریها و زیرساختهای دفاع هوایی موجود را فراهم کند و نیاز به کنار گذاشتن کامل سامانههای فعلی را کاهش دهد.
موتور چندپالسی برای افزایش برد و مانورپذیری
یکی دیگر از بخشهای مهم این پروژه، پیشران موشک است. شرکت نورثروپ گرومن در حال توسعه یک موتور راکتی سوخت جامد چندپالسی برای PAC-3 Edge است؛ موتوری که میتواند در چند مرحله نیروی رانش تولید کند.
در پیشرانهای چندپالسی، تولید رانش به یک مرحله پیوسته محدود نمیشود و موتور میتواند در بخشهای مختلف پرواز، نیروی موردنیاز را تأمین کند. این ویژگی امکان مدیریت بهتر شتاب و افزایش انعطافپذیری رهگیر را در جریان تعقیب اهداف فراهم میکند.
ترکیب این موتور با جستجوگر جدید و سامانههای کنترل ارتقایافته، با هدف بهبود مانورپذیری و عملکرد پروازی PAC-3 Edge انجام میشود. این قابلیتها بهویژه در سناریوهایی اهمیت دارند که رهگیر باید اهداف سریع و مانورپذیر را در فاصلههای بیشتر دنبال کند.

تیم کیهیل، رئیس بخش موشکها و کنترل آتش لاکهید مارتین، اعلام کرده است که PAC-3 Edge بر قابلیتهای اثباتشده PAC-3 MSE تکیه دارد. به گفته او، رهگیر جدید با برخورداری از قدرت، سرعت و مانورپذیری بیشتر، میتواند توان ارتش آمریکا را برای مقابله با تهدیدهای موشکی نوظهور تقویت کند.
با این حال، عملکرد نهایی این فناوریها هنوز باید در آزمایشهای عملی مشخص شود. آزمایشهای آینده نشان خواهند داد که جستجوگر، موتور و سامانههای کنترلی جدید تا چه اندازه میتوانند در کنار یکدیگر کار کنند و آیا محصول نهایی با الزامات عملیاتی ارتش آمریکا مطابقت خواهد داشت یا خیر.
امکان استفاده از پرتابگرها و سامانههای دفاعی موجود
لاکهید مارتین قصد دارد PAC-3 Edge را با شبکه یکپارچه دفاع هوایی و موشکی نیروی زمینی آمریکا سازگار کند. در میان تجهیزات موردنظر برای یکپارچهسازی این رهگیر، پرتابگر M903 و سامانه فرماندهی نبرد یکپارچه با نام Integrated Battle Command System یا IBCS قرار دارند.
پرتابگرهای کانتینری و سامانه HIMARS Flex نیز از گزینههایی هستند که لاکهید مارتین برای استفاده احتمالی از PAC-3 Edge معرفی کرده است. پشتیبانی از پلتفرمهای مختلف میتواند دست ارتش آمریکا را برای انتخاب محل استقرار و شیوه بهکارگیری این رهگیر بازتر بگذارد.
هدف از این رویکرد، قرار دادن PAC-3 Edge در یک ساختار دفاعی چندلایه است؛ ساختاری که سامانههای گوناگون را برای محافظت از تأسیسات نظامی و سایر اهداف حیاتی در کنار یکدیگر به کار میگیرد. در چنین شبکهای، رهگیر جدید میتواند گزینه دیگری برای مقابله با تهدیدهایی باشد که شناسایی یا متوقف کردن آنها با سامانههای متعارف دشوارتر است.
با این حال، رونمایی از PAC-3 Edge به معنای آماده بودن آن برای استفاده عملیاتی نیست. آینده این پروژه به روند رقابت Future Interceptor، نتایج آزمایشها و تصمیمهای ارتش آمریکا درباره انتخاب و توسعه فناوریهای موردنیاز بستگی دارد.
در صورت اجرای برنامه زمانی اعلامشده از سوی لاکهید مارتین، این رهگیر میتواند از سال ۲۰۳۱ وارد خدمت شود. تا آن زمان، آزمایشهای فنی و ارزیابیهای نظامی مشخص خواهند کرد که PAC-3 Edge تا چه اندازه میتواند در برابر موشکهای هایپرسونیک و دیگر تهدیدهای پیشرفته عملکرد مؤثری داشته باشد.











