فرانسه با شلیک آزمایشی موشک بالستیک راهبردی M51.3 از یک زیردریایی هسته‌ای، مرحله تازه‌ای از ارزیابی نسخه ارتقایافته این سامانه را پشت سر گذاشت. این آزمایش با هدف بررسی عملکرد موشک در شرایط عملیاتی و اطمینان از سازگاری آن با سکوی پرتاب زیردریایی انجام شد.
این موشک روز سه‌شنبه در جریان یک آزمایش پذیرش در آب‌های ساحل غربی فرانسه شلیک شد. M51.3 در این آزمایش فاقد کلاهک هسته‌ای بود و به سمت منطقه‌ای مشخص در شمال اقیانوس اطلس حرکت کرد. مقام‌های فرانسوی اعلام کردند موشک به محدوده از پیش تعیین‌شده در فاصله صدها کیلومتری از خشکی رسید.
این آزمایش پس از تعمیرات و بازسازی گسترده زیردریایی هسته‌ای حامل موشک‌های بالستیک Le Vigilant انجام شد. چنین شلیک‌هایی به ارتش فرانسه کمک می‌کنند تا پس از تغییرات اساسی در زیردریایی‌های راهبردی خود، عملکرد تسلیحات و تجهیزات مرتبط را ارزیابی کند.
ارزیابی موشک و زیردریایی در یک آزمایش عملیاتی
هدف از این آزمایش تنها بررسی مسیر پرواز موشک نبود؛ بلکه توانایی زیردریایی Le Vigilant برای به‌کارگیری نسخه جدید M51 نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. در واقع، باید مشخص می‌شد که موشک و سامانه پرتاب زیردریایی می‌توانند در شرایط عملیاتی به‌صورت هماهنگ عمل کنند.
امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، اعلام کرد که از روی ناوچه چندمنظوره Auvergne شاهد نخستین شلیک آزمایشی M51.3 از زیردریایی Le Vigilant بوده است. او با اشاره به پیچیدگی فنی این عملیات گفت تنها شمار محدودی از کشورها از چنین قابلیتی برخوردارند و از افرادی که در اجرای موفقیت‌آمیز آزمایش نقش داشتند، قدردانی کرد.
در جریان این آزمایش، مراحل مختلف پرتاب و عملکرد موشک پس از خروج از زیردریایی بررسی شد. موشک‌های خانواده M51 هنگام قرار داشتن زیردریایی در زیر آب، با استفاده از سامانه‌ای مبتنی بر گاز از سیلوی پرتاب خارج می‌شوند. پس از رسیدن موشک به شرایط لازم، موتورهای راکتی سوخت جامد آن فعال می‌شوند و موشک مسیر خود را در جو ادامه می‌دهد.
شلیک موفق از زیردریایی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا عملکرد تسلیحات در شرایط واقعی با آزمایش‌های زمینی یکسان نیست. موشک باید از سکوی متحرک خود به‌صورت ایمن خارج شود و بدون اختلال در فرایند پرتاب، با تجهیزات و سامانه‌های زیردریایی هماهنگ بماند.
برد موشک M51.3 به حدود ۹۵۰۰ کیلومتر می‌رسد
M51.3 جدیدترین نسخه عملیاتی خانواده موشک‌های بالستیک زیردریایی‌پرتاب M51 فرانسه است. شرکت ArianeGroup با همکاری اداره کل تسلیحات فرانسه در توسعه این موشک نقش داشته است.
برد دقیق M51.3 به‌صورت رسمی اعلام نشده و همچنان محرمانه است. با این حال، برخی برآوردهای مستقل حاکی از آن هستند که برد این موشک از ۵۹۰۰ مایل، معادل حدود ۹۵۰۰ کیلومتر، فراتر می‌رود. بر اساس همین برآوردها، برد نسخه جدید نسبت به مدل‌های پیشین افزایش یافته است؛ برد نسخه قبلی M51 بیش از ۵۶۰۰ مایل، معادل حدود ۹۰۰۰ کیلومتر، تخمین زده می‌شد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره خانواده M51، این موشک می‌تواند تا ارتفاعی بیش از ۱۲۴۰ مایل، معادل حدود ۲۰۰۰ کیلومتر، اوج بگیرد و هنگام بازگشت به جو به سرعتی در حدود ۲۰ ماخ برسد. این ارقام به مشخصات گزارش‌شده درباره این خانواده موشکی مربوط‌اند و نباید به‌عنوان داده‌های رسمی و تأییدشده اختصاصی برای تمام نسخه‌ها در نظر گرفته شوند.
یکی از قابلیت‌های مطرح‌شده برای خانواده M51، استفاده از چند وسیله بازگشتی با امکان هدف‌گیری مستقل است. این فناوری به موشک اجازه می‌دهد چند کلاهک را حمل کند که پس از پایان مرحله پیشرانش، می‌توانند به سمت اهداف متفاوت هدایت شوند.
در نسخه M51.3 نیز تغییراتی با هدف بهبود دقت و افزایش توان مقابله با سامانه‌های دفاع موشکی در نظر گرفته شده است. سامانه هدایت و تجهیزات مربوط به مرحله بازگشت به جو، از بخش‌های مهم این ارتقا محسوب می‌شوند.
از آزمایش زمینی تا شلیک از زیردریایی
ArianeGroup و آژانس تدارکات دفاعی فرانسه در سال ۲۰۲۳ نخستین آزمایش پروازی M51.3 را از یک مرکز زمینی انجام دادند. هدف آن آزمایش، ارزیابی نسخه ارتقایافته پیش از به‌کارگیری آن از زیردریایی بود.
آزمایش اخیر این فرایند را وارد مرحله دیگری کرد؛ زیرا امکان بررسی عملکرد موشک از سکوی عملیاتی اصلی آن را فراهم ساخت. پرتاب از زیر آب پیچیدگی‌های مهندسی خاص خود را دارد و به هماهنگی دقیق میان موشک، سیلوی پرتاب و سامانه‌های زیردریایی نیازمند است.
در این شرایط، موشک باید ابتدا از زیردریایی خارج شود و سپس موتورهای راکتی آن فعال شوند. هم‌زمان، زیردریایی نیز باید فرایند پرتاب را به شکلی مدیریت کند که عملکرد و ایمنی سامانه‌های آن تحت تأثیر قرار نگیرد.
فرانسه در سال ۲۰۲۵ موشک M51.3 را وارد خدمت عملیاتی کرد. در کنار این نسخه، توسعه نسل بعدی با نام M51.4 نیز در برنامه‌های آینده این خانواده قرار دارد؛ نسخه‌ای که هدف از آن، ادامه ارتقای توانمندی‌های موشک‌های بالستیک راهبردی فرانسه است.
آزمایش اخیر از این جهت اهمیت دارد که عملکرد M51.3 را در ارتباط با زیردریایی حامل آن ارزیابی می‌کند. موفقیت در چنین آزمایشی به معنای بررسی یکپارچگی موشک و سکوی پرتاب است؛ موضوعی که برای حفظ آمادگی عملیاتی نیروهای راهبردی فرانسه اهمیت دارد.
