هواپیمای جاسوسی افسانه‌ای ناسا از محل نمایش خارج شده و این سازمان با مهندسان سابق پروژه تماس گرفته است؛ نشانه‌هایی که احتمال بررسی بازگشت این پرنده سریع به پرواز را تقویت می‌کنند.
ناسا ممکن است در حال بررسی امکان پرواز دوباره یکی از هواپیماهای تاریخی SR-71 Blackbird باشد؛ هواپیمایی که نزدیک به ۲۷ سال از آخرین پروازش می‌گذرد. موضوع به یک فروند SR-71A با شماره بدنه ۸۴۴ مربوط می‌شود که اوایل سال ۲۰۲۶، بدون اطلاع‌رسانی گسترده، از محل نمایش روباز خود در مرکز تحقیقات پرواز آرمسترانگ ناسا در پایگاه نیروی هوایی ادواردز کالیفرنیا خارج شد و به یک آشیانه انتقال یافت.
بر اساس گزارش Aviation Week، ناسا پس از این جابه‌جایی با چند مهندس پیشین پروژه SR-71 تماس گرفته است تا درباره احتمال همکاری آن‌ها در فرایند بازگرداندن هواپیما به وضعیت پروازی گفت‌وگو کند. بااین‌حال، این سازمان هنوز وجود برنامه‌ای رسمی برای بازگرداندن Blackbird به آسمان را تأیید نکرده است.
خروج هواپیما از محل نمایش، بررسی‌های انجام‌شده و گزارش‌های مربوط به تماس با متخصصان سابق پروژه، این احتمال را مطرح می‌کنند که ناسا در حال ارزیابی امکان پرواز دوباره این هواپیمای نزدیک به ۶۰ ساله است.
آخرین پرواز خانواده Blackbird
هواپیمای SR-71A با شماره ۸۴۴ جایگاه ویژه‌ای در تاریخ خانواده Blackbird دارد. این پرنده در ۹ اکتبر ۱۹۹۹، در پایگاه نیروی هوایی ادواردز، آخرین پرواز ثبت‌شده در تاریخ خانواده هواپیماهای Blackbird را انجام داد.
ناسا در سال‌های بعد، هواپیماهای SR-71 خود را در شرایطی نگهداری کرد که امکان پرواز آن‌ها حفظ شود؛ اما سرانجام این پرنده‌ها نیز از خدمت پروازی بازنشسته شدند.
ناسا در دهه ۱۹۹۰ از هواپیمای شماره ۸۴۴ به‌عنوان سکویی برای انجام پژوهش‌های پرسرعت استفاده می‌کرد. بررسی آیرودینامیک، پیشرانه، ساختار بدنه، حفاظت حرارتی، تجهیزات اندازه‌گیری و فناوری‌های مرتبط با پرواز در سرعت‌های بالا، از جمله مأموریت‌های تحقیقاتی این هواپیما بودند.
یکی از پروژه‌های قابل‌توجهی که با استفاده از این هواپیما انجام شد، آزمایش Linear Aerospike SR-71 یا LASRE بود. در این طرح، Blackbird به‌عنوان سکویی پرنده برای آزمایش یک سامانه تحقیقاتی مرتبط با موتور موشکی به کار گرفته شد.
SR-71 برای پرواز با سرعتی در حدود ۳.۲ ماخ و در ارتفاع تقریبی ۸۵ هزار فوت طراحی شده بود. بدنه این هواپیما عمدتاً از تیتانیوم و آلیاژهای آن ساخته شده است تا در برابر گرمای شدیدی که هنگام پرواز مداوم با سرعت بالا ایجاد می‌شود، مقاومت کند.
بازگرداندن SR-71 پس از چند دهه چه موانعی دارد؟
بازگرداندن هواپیمای شماره ۸۴۴ به شرایط پروازی، پروژه‌ای بسیار پیچیده‌تر از مرمت یک هواپیمای قدیمی برای نمایش در موزه خواهد بود. طبق گزارش Aviation Week، ناسا با مایک رلجا، مهندس سابق آزمایش‌های SR-71، درباره کمک به این تلاش احتمالی تماس گرفته است. این سازمان با تعدادی دیگر از نیروهای پیشین پروژه نیز ارتباط برقرار کرده است.
گزارش‌ها حاکی از آن است که رلجا درباره دشواری‌های پیش روی ناسا هشدار داده است؛ مشکلاتی که پس از چند دهه دوری هواپیما از عملیات منظم پروازی، می‌توانند بسیار گسترده باشند. وب‌سایت Army Recognition نیز به احتمال بازگرداندن این هواپیما به آسمان پرداخته است.
یکی از مهم‌ترین موانع، وضعیت موتورهای Pratt & Whitney J58 است. این هواپیما از دو موتور J58 استفاده می‌کرد که در کنار ورودی‌های هوای با هندسه متغیر و سامانه‌های پس‌سوز، امکان پرواز در سرعت‌های نزدیک به ۳ ماخ را فراهم می‌کردند.
برای پرواز مجدد SR-71 شماره ۸۴۴، موتورهای آن باید به‌طور گسترده بازرسی و آزمایش شوند. سایر سامانه‌هایی که چندین دهه از فعالیت منظم آن‌ها گذشته نیز به بررسی‌های فنی دقیق نیاز دارند.
این بررسی‌ها فقط به موتور محدود نمی‌شوند. بدنه تیتانیومی، سامانه سوخت‌رسانی، تجهیزات هیدرولیک، آویونیک و تجهیزات تخصصی موردنیاز برای پشتیبانی زمینی نیز باید ارزیابی شوند. از سوی دیگر، بخش بزرگی از زنجیره تأمین اولیه و نیروهای متخصصی که زمانی مسئول نگهداری و پشتیبانی از Blackbird بودند، دیگر در این حوزه فعالیت نمی‌کنند.
چرا ناسا به احیای Blackbird فکر می‌کند؟
طرح احتمالی بازگرداندن SR-71 به پرواز، در شرایطی مطرح شده که جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، بر احیای پژوهش‌های پرسرعت و بازسازی ناوگان هواپیماهای آزمایشی موسوم به X-plane تأکید دارد.
بازگشت Blackbird می‌تواند یک سکوی تحقیقاتی کم‌نظیر در اختیار ناسا قرار دهد؛ سکویی که توانایی پرواز در سرعت‌ها و ارتفاع‌هایی فراتر از ظرفیت بسیاری از هواپیماهای آزمایشی امروزی را دارد.
ناسا پیش‌تر نیز از SR-71 شماره ۸۴۴ با همین هدف استفاده کرده بود. قابلیت پرواز با سرعت ۳ ماخ به پژوهشگران اجازه می‌داد شرایطی را بررسی کنند که آزمایش آن‌ها با هواپیماهای معمولی به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.
با وجود این، تاکنون هیچ تاریخی برای پرواز مجدد این هواپیما اعلام نشده است. ناسا نیز تأیید نکرده که برنامه‌ای رسمی برای بازگرداندن شماره ۸۴۴ به عملیات پروازی تصویب شده باشد.
اگر این تلاش احتمالی به مراحل اجرایی برسد، پیش از هر پرواز باید مجموعه‌ای از اقدامات فنی انجام شود. بازرسی دقیق سازه، ارزیابی موتور، بازسازی سامانه‌های تخصصی و اجرای آزمایش‌های زمینی گسترده، از جمله مراحلی هستند که می‌توانند در این فرایند قرار بگیرند. پس از آن نیز امکان بررسی الزامات صدور مجوز برای پرواز مجدد مطرح خواهد شد.
پس از نزدیک به سه دهه توقف، بازگرداندن SR-71A شماره ۸۴۴ به آسمان چالشی بزرگ برای مهندسان ناسا خواهد بود. بااین‌حال، انتقال این هواپیما از محل نمایش به آشیانه و تماس با متخصصان قدیمی نشان می‌دهد که احتمال پرواز دوباره این پرنده افسانه‌ای دست‌کم در حال بررسی است؛ هرچند هنوز نمی‌توان از بازگشت قطعی آن سخن گفت.
