سقوط از درخت گردو در همدان ۴ قربانی گرفت؛ ۳۲۷ نفر مصدوم شدند

برداشت گردو در استان همدان بار دیگر با حوادث مرگبار همراه شده است. طبق آمار اورژانس، از ابتدای فصل گردوتکانی در سال ۱۴۰۵ تاکنون ۳۲۷ نفر بر اثر سقوط از درخت مصدوم شده‌اند و چهار نفر جان باخته‌اند؛ آماری که خطرهای روش‌های سنتی برداشت این محصول را دوباره به موضوع بحث تبدیل کرده است.

سقوط از درخت گردو یکی از حوادث پرتکرار در فصل برداشت این محصول است. هر سال باغداران و کارگران هنگام چیدن گردو با آسیب‌هایی مانند شکستگی استخوان، صدمات نخاعی، معلولیت دائمی و حتی مرگ روبه‌رو می‌شوند. با وجود تکرار این حوادث، همچنان در برخی باغ‌ها برداشت محصول بدون تجهیزات ایمنی انجام می‌شود.

محمد ربیع یگانه، رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی همدان، در گفت‌وگو با ایسنا اعلام کرده است که از آغاز فصل برداشت گردو در سال ۱۴۰۵ تا زمان انتشار این آمار، ۳۲۷ نفر در استان بر اثر سقوط از درخت مصدوم شده‌اند. چهار نفر از این افراد نیز به دلیل شدت جراحات جان خود را از دست داده‌اند.

به گفته او، شهرستان‌های تویسرکان و نهاوند بیشترین تعداد این حوادث را داشته‌اند. باغداری و تولید گردو از فعالیت‌های مهم کشاورزی در این مناطق به شمار می‌رود.

آمار حوادث گردوتکانی در طول فصل برداشت روندی افزایشی داشته است. اورژانس همدان در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ از مصدومیت ۷۶ نفر و مرگ دو نفر خبر داده بود. این ارقام در ۷ مهر به ۱۴۴ مصدوم و سه فوتی رسید و در تازه‌ترین گزارش، تعداد جان‌باختگان به چهار نفر افزایش پیدا کرده است.

چرا سقوط از درخت گردو می‌تواند مرگبار باشد؟

درختان گردو معمولاً ارتفاع زیادی دارند و دسترسی به شاخه‌های بالایی آن‌ها برای برداشت محصول دشوار است. در روش‌های سنتی، افراد برای تکاندن گردوها از درخت بالا می‌روند و با چوب‌های بلند به شاخه‌ها ضربه می‌زنند. انجام این کار در ارتفاع، به‌ویژه بدون تجهیزات محافظتی، احتمال سقوط را افزایش می‌دهد.

شکستن ناگهانی شاخه‌ها و از دست دادن تعادل هنگام حرکت روی درخت، از مهم‌ترین خطرهای این روش است. حتی شاخه‌هایی که ضخیم و محکم به نظر می‌رسند، ممکن است نتوانند وزن فرد را تحمل کنند.

پیامدهای سقوط از ارتفاع می‌تواند بسیار جدی باشد. شکستگی دست و پا، آسیب به لگن، ضربه مغزی، شکستگی مهره‌های ستون فقرات و صدمات نخاعی از جمله آسیب‌هایی هستند که ممکن است در این حوادث رخ دهند. در موارد شدید، مصدوم با معلولیت دائمی یا مرگ مواجه می‌شود.

این خطرها سال‌هاست مورد توجه کارکنان حوزه درمان قرار دارند. رسول سلیمی، رئیس اورژانس بیمارستان بعثت همدان، نیز چند سال پیش در گزارشی در هفته‌نامه همدان‌نامه درباره افزایش مراجعه مصدومان حوادث گردوتکانی در ماه‌های شهریور و مهر هشدار داده بود. او همچنین تأکید کرده بود که انتقال نادرست افراد آسیب‌دیده می‌تواند صدمات نخاعی آن‌ها را تشدید کند.

چرا حوادث گردوتکانی هر سال تکرار می‌شوند؟

با وجود خطرهای شناخته‌شده، همچنان در برخی مناطق برداشت گردو به روش‌های سنتی و ناایمن انجام می‌شود. یکی از دلایل احتمالی این وضعیت، هزینه استخدام نیروی ماهر و تهیه تجهیزات مناسب برای برداشت محصول است. برخی باغداران، به‌ویژه افراد مسن، ممکن است برای کاهش هزینه‌ها خودشان از درخت بالا بروند یا این کار را به افرادی بسپارند که آموزش و تجهیزات کافی ندارند.

نگرانی از سرقت گردوها نیز در بحث‌های مربوط به این حوادث مطرح شده است. برخی باغداران ممکن است ترجیح دهند محصول را پیش از ریزش طبیعی برداشت کنند؛ زیرا نگران‌اند که گردوهای افتاده روی زمین به سرقت بروند.

برای کاهش خطرها، استفاده از تجهیزات مناسب برداشت، آموزش کارگران، خودداری افراد فاقد آمادگی و مهارت کافی از بالا رفتن از درخت و به‌کارگیری روش‌های مکانیزه در باغ‌هایی که امکان استفاده از آن‌ها وجود دارد، اهمیت زیادی دارد.

واکنش کاربران به آمار مصدومان و جان‌باختگان

انتشار خبر مرگ چهار نفر و مصدومیت ۳۲۷ نفر در جریان گردوتکانی در استان همدان، واکنش‌های زیادی را در شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشته است. برخی کاربران از تجربه‌های شخصی خود درباره خطر بالا رفتن از درخت گردو نوشته‌اند و گروهی دیگر درباره دلایل تکرار این حوادث اظهارنظر کرده‌اند.

یکی از کاربران با اشاره به احتمال شکستن شاخه‌های درخت گردو، درباره خطر بالارفتن از آن هشدار داده است:

«بچه‌ها، درخت گردو به درخت نامرد معروفه! پات رو می‌ذاری روی شاخه‌ای که از گردنت کلفت‌تره، یهو زیرت رو خالی می‌کنه و می‌شکنه. بالا رفتن ازش خیلی خطرناکه.»

کاربر دیگری که به نظر می‌رسد در یکی از مراکز درمانی فعالیت می‌کند، از مشاهده پیامدهای این حوادث در محیط کار خود نوشته است:

«هر سال این موقع ما کلی عمل نوروسرجری و ارتوپدی و حتی فلج شدن کامل رو داریم.»

یکی دیگر از کاربران نیز با اشاره به مراجعه مصدومان به بیمارستان بعثت همدان، حوادث گردوتکانی را با آسیب‌های ناشی از یخبندان در فصل زمستان مقایسه کرده است:

«شما فصل زمستان بری بخش ارتوپدی بیمارستان بعثت همدان کلی لگن و دست و پا شکسته می‌بینی به‌خاطر یخبندان و سرما. فصل تابستان هم بری همینه فقط به‌خاطر گردو چیدن.»

نگرانی از سرقت محصول و تأثیر آن بر شیوه برداشت نیز در میان دیدگاه‌های کاربران دیده می‌شود. یکی از آن‌ها نوشته است:

«توی کشورهای دیگه گردو نمی‌چینن، می‌ذارن بیفته زمین، از زمین برمی‌دارن. توی ایران این مرحله قفله چون اگر این کار رو بکنن، متأسفانه برخی افراد همه گردوها رو از روی زمین غارت می‌کنن!»

کاربر دیگری نیز با مقایسه این آمار با اعتراضات خیابانی فرانسه، از تعداد قربانیان حوادث گردوتکانی ابراز تعجب کرده است:

«خبری باورنکردنی از ایران! چهار تن کشته و ۳۲۷ تن زخمی فقط در فصل گردوتکانی درختان گردو! آشوب‌های فرانسه هنوز کشته نداشته!»

افزایش آمار مصدومان و جان‌باختگان در فصل برداشت نشان می‌دهد که گردوتکانی در برخی مناطق همچنان با خطرهای جدی همراه است. استفاده از روش‌های ایمن‌تر، آموزش افراد و توجه به اصول انتقال مصدومان می‌تواند در کاهش آسیب‌های ناشی از این حوادث نقش مهمی داشته باشد.