در چنین روزی، درست ۴۰ سال پیش، الکس فرگوسن تماسی دریافت کرد که زندگی حرفهای او را برای همیشه تحت تأثیر قرار داد. منچستریونایتد پس از شروع ناموفق فصل ۱۹۸۶/۸۷ لیگ دسته اول انگلیس، ران اتکینسون را از سرمربیگری برکنار کرده بود و مدیران باشگاه به دنبال جانشینی برای او میگشتند.
در جریان این جستوجو، مایکل ادلسون، یکی از مدیران منچستریونایتد، نام تری ونبلز را بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی مطرح کرد. بااینحال، مارتین ادواردز، رئیس وقت باشگاه، به ارتباط قبلی خود با الکس فرگوسن فکر کرد؛ آشناییای که دو سال پیشتر و هنگام انتقال گوردون استراکان از آبردین به منچستریونایتد شکل گرفته بود.
در نهایت، ادواردز ادلسون را متقاعد کرد برای برقراری ارتباط با فرگوسن از روش متفاوتی استفاده کند. به همین دلیل، ادلسون با تغییر لهجه خود با مرکز تلفن ورزشگاه پیتودری، محل استقرار باشگاه آبردین، تماس گرفت و با هویتی جعلی درخواست کرد او را به دفتر فرگوسن وصل کنند.
ادواردز سالها بعد در گفتوگو با مجله FourFourTwo جزئیات این ماجرا را اینطور توضیح داد:
«پیش از اینکه پیشنهاد رسمی خود را مطرح کنیم، لازم بود با او صحبت کنیم تا متوجه شویم اصلاً علاقهای به پیوستن به منچستریونایتد دارد یا نه.
اگر مستقیماً با آبردین تماس میگرفتم و خودم را مارتین ادواردز از منچستریونایتد معرفی میکردم، احتمال میدادیم اجازه ندهند با فرگوسن صحبت کنم.
به همین خاطر، مایک با مرکز تلفن آبردین تماس گرفت و خودش را مدیر برنامههای گوردون استراکان معرفی کرد. آنها هم تماس را به دفتر فرگوسن وصل کردند.»
پس از این گفتوگوی غیرمعمول، جلسهای محرمانه میان فرگوسن و مدیران منچستریونایتد در یک مجتمع خدماتی کنار بزرگراهی در حومه گلاسگو برگزار شد. اتکینسون همان صبح از سمت خود کنار گذاشته شده بود و مدیران باشگاه تا ساعت ۹:۱۵ شب توانستند موافقت فرگوسن را برای جانشینی او به دست آورند.
ادواردز پس از توافق اولیه، بهصورت رسمی با دیک دونالد، رئیس باشگاه آبردین، تماس گرفت تا زمینه انتقال موفقترین سرمربی تاریخ این باشگاه را فراهم کند. به این ترتیب، فرگوسن قدم به مسیری گذاشت که قرار بود منچستریونایتد را از دوران افول خارج کند و بار دیگر به یکی از قدرتهای اصلی فوتبال انگلیس تبدیل سازد.
فرگوسن پس از ورود به اولدترافورد، درباره تصمیم خود برای ترک آبردین گفت:
«منچستریونایتد تنها باشگاهی در جهان است که حاضر بودم برای پیوستن به آن، آبردین را ترک کنم.
برای شروع این چالش بزرگ لحظهشماری میکنم. اتفاقات آنقدر سریع پیش رفتهاند که هنوز کمی احساس سردرگمی دارم.
به خاطر دارم جاک استین فقید یک بار به من گفت بزرگترین اشتباه زندگیاش این بوده که پیشنهاد سرمربیگری منچستریونایتد را نپذیرفته است.
تصمیم گرفتم مرتکب همان اشتباه نشوم؛ هرچند جدا شدن از آبردین برایم آسان نخواهد بود.
پس از هشت سال همکاری با تمام افرادی که در پیتودری حضور دارند، نمیتوانم ناراحتی خودم را از این جدایی توصیف کنم. سالهایی که در این باشگاه گذراندم، تجربهای فراموشنشدنی بود.»
تنها پنج روز پیش از این اتفاق، آبردین با هدایت فرگوسن و دستیارش، آرچی ناکس، در ورزشگاه دنس موفق شده بود داندی را با نتیجه ۲ بر صفر شکست دهد. دیوی دادز و ایان پورتیوس گلهای آن مسابقه را به ثمر رسانده بودند. آبردین در آن مقطع برای کسب چهارمین قهرمانی دوران فرگوسن، رقابت نزدیکی با رنجرزِ تحت هدایت گریم سونس داشت.
بااینحال، فرگوسن حالا باید راهی ورزشگاه کوچک مانور گراند، زمین خانگی آکسفورد یونایتد، میشد تا دوران مربیگری خود در فوتبال جنوب مرز اسکاتلند را آغاز کند؛ شروعی که برخلاف انتظارات، چندان امیدوارکننده نبود. منچستریونایتد در نخستین مسابقه با هدایت او، با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب آکسفورد شد. پس از آن نیز در دیداری ناامیدکننده مقابل نوریچ سیتی، تیم تازهصعودکرده به لیگ دسته اول، در ورزشگاه کارو رود به تساوی بدون گل رسید.
سرانجام ۱۶ روز پس از انتصاب خبرساز فرگوسن، او برای نخستین بار در یک مسابقه خانگی روی نیمکت منچستریونایتد نشست. این بار تیمش توانست با نتیجه ۲ بر صفر کوئینز پارک رنجرز را شکست دهد و اولین پیروزی دوران سرمربیگری او در اولدترافورد را به ثبت برساند.
فرگوسن پیش از این مسابقه، در یادداشتی که برای دفترچه رسمی بازی نوشته بود، درباره مسئولیت تازهاش صحبت کرد:
«هدایت باشگاه بزرگی مانند منچستریونایتد را بر عهده گرفتن، مسئولیتی بسیار سنگین و چالشی بزرگ است.
بااینحال، در نهایت اصول کار در تمام باشگاههای فوتبال یکسان است. من هم فقط میخواهم امور اولدترافورد را مطابق روشی که درست میدانم مدیریت کنم.
علاقه چندانی ندارم درباره اتفاقاتی که پیش از این در باشگاه رخ داده صحبت کنم. البته این موضوع به معنای نادیده گرفتن یا بیاحترامی به افتخارات بزرگ منچستریونایتد در گذشته نیست.
اکنون تنها یک مسیر پیش روی ما قرار دارد و آن حرکت به سمت آینده است. هدف باشگاه باید کاملاً مشخص باشد: قهرمانی در لیگ.»
گوردون استراکان که دو سال زودتر از سرمربی سابق خود در آبردین به منچستریونایتد پیوسته بود، تلاش کرد همتیمیهایش را برای تغییرات احتمالی پس از ورود فرگوسن آماده کند. او در گفتوگو با بخش ورزشی روزنامه سان، خاطرات خود از آن روزها را اینگونه بازگو کرد:
«در آن زمان، من و الکس هر دو تازه به منچستریونایتد آمده بودیم، اما همیشه با یکدیگر در ارتباط بودیم.
وقتی خبر پیوستن او را شنیدم، با خودم گفتم: وای، نه! البته این واکنش را فقط برای شوخی با همتیمیهایم نشان دادم.
در واقع میدانستم قرار است مربی فوقالعادهای به تیم اضافه شود.
بازیکنان مدام از من سؤال میکردند و میخواستند بدانند الکس چه جور شخصیتی دارد.
من هم سعی میکردم تا جایی که میتوانم درباره او توضیح بدهم و تصویری از تغییراتی که احتمالاً در انتظارشان بود ارائه کنم.
بااینحال، شرایط واقعی تا شش یا هفت هفته بعد مشخص نشد.
در روزهای ابتدایی حضور فرگوسن، انگار همهچیز در آرامش پیش از طوفان قرار داشت.
حدود هفت هفته زمان برد تا او واقعاً روش کاری خودش را در تیم اجرا کند.
اما وقتی این اتفاق افتاد، همه با تعجب به یکدیگر نگاه میکردند و میگفتند: وای، این دیگر چه بود؟
البته ران اتکینسون هم گاهی با بازیکنان برخوردهای تندی داشت. بنابراین پیش از آمدن الکس هم اوضاع منچستریونایتد کاملاً آرام و بیتنش نبود. اما وقتی الکس کارش را جدی آغاز کرد…»
فرگوسن هنگام قبول مسئولیت سرمربیگری منچستریونایتد هنوز یک ماه با تولد ۴۵ سالگی خود فاصله داشت. بااینحال، رسیدن به موفقیت در اولدترافورد به زمان نیاز داشت و او نزدیک به پنج سال برای کسب نخستین جام خود با این تیم صبر کرد.
جالب اینکه اولین جام فرگوسن با منچستریونایتد، جام در جام اروپا بود؛ همان رقابتی که او هشت سال پیشتر همراه با آبردین و پس از شکست رئال مادرید فتح کرده بود.
این قهرمانی نقطه شروع دورانی پرافتخار برای منچستریونایتد شد. تیم تحت هدایت فرگوسن در سالهای بعد ۱۳ بار قهرمان لیگ برتر انگلیس شد و دو عنوان قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا را نیز به دست آورد.
فرگوسن نزدیک به ۲۷ سال هدایت شیاطین سرخ را بر عهده داشت و میراثی از خود به جا گذاشت که تکرار آن کار آسانی نخواهد بود. او همچنان پرافتخارترین سرمربی تاریخ فوتبال بریتانیا به شمار میرود و در مجموع ۴۹ جام کسب کرده است؛ ۳۸ جام از این مجموعه به دوران حضورش در اولدترافورد مربوط میشود.
منچستریونایتد قرار است در پایان همین هفته، به مناسبت چهلمین سالگرد انتصاب فرگوسن، مراسم شام ویژهای را در ورزشگاه اولدترافورد برگزار کند. شرکت در این مراسم تنها برای افرادی امکانپذیر است که دعوتنامه دریافت کرده باشند.
حدود ۱۰۰ مهمان منتخب، از جمله افرادی که در دوران درخشان فرگوسن در اولدترافورد با او همکاری داشتهاند، در این برنامه حضور پیدا میکنند. برخلاف تماس تلفنی جنجالی چهار دهه پیش، این بار لهجه اسکاتلندی مردی که در مرکز توجه قرار دارد، کاملاً واقعی خواهد بود.
ماجرای انفجار فر آشپزخانه در دوران همکاری فرگوسن و آرچی ناکس
الکس فرگوسن بیشتر به خاطر رفتارهای جدی، برخوردهای تند و فریادهایش بر سر بازیکنان شناخته میشد؛ اما ظاهراً در آشپزخانه چندان دستوپاچلفتی نبود. در سال ۱۹۸۶ و همزمان با آغاز دوران سرمربیگری او در منچستریونایتد، فرگوسن پس از ترک آبردین و نقلمکان به انگلیس، مدتی همراه با آرچی ناکس، دستیارش، زندگی میکرد. هر دو نیز در همان زمان فعالیت خود را در باشگاه آغاز کرده بودند.
این دو نفر به سختکوشی شهرت داشتند، اما فرگوسن خودش هم اعتراف کرده بود که در آشپزی مهارت چندانی ندارد. او در مقدمهای که برای کتاب زندگینامه آرچی ناکس نوشته بود، خاطرهای جالب از روزهای ابتدایی حضورشان در منچستر تعریف کرد:
«شروع دوران مربیگری من در منچستریونایتد با مشکلات مختلفی همراه بود.
تنها راهی که پیش رو داشتیم، تلاش فراوان برای حل این مشکلات بود.
ما با همکاری یکدیگر برنامههای تمرینی، استعدادیابی و سایر امور باشگاه را سر و سامان دادیم. هر دو بسیار سختکوش بودیم و انرژی زیادی برای بهتر کردن شرایط صرف میکردیم.
در روزهای نخست حضورمان در منچستر، کارکنان آشپزخانه مجموعه تمرینی کلیف تا ساعت ۹ صبح کار خود را شروع نمیکردند. به همین دلیل، ما ساعت ۶:۴۵ صبح به رختشویخانه میرفتیم و همراه با کارکنان زن آنجا چای و نان تست میخوردیم.
البته یک بار، صبح یکشنبه تصمیم گرفتم برای هر دویمان صبحانه آماده کنم؛ تصمیمی که نزدیک بود برایمان دردسر بزرگی درست کند!
وقتی تازه به منچستریونایتد پیوسته بودیم، ابتدا در یک اقامتگاه موقت ساکن شدیم و مدتی هم در هتل فور سیزنز زندگی کردیم. بعد از آن، به آپارتمانی در تیمپرلی، روستایی در نزدیکی آلترینکهام، نقلمکان کردیم.
آشپزی را بهصورت نوبتی انجام میدادیم و آن یکشنبه صبح، نوبت من بود که برای صبحانه تخممرغ، بیکن و سوسیس درست کنم.
آرچی پشت میز آشپزخانه نشسته بود و روزنامههای یکشنبه را میخواند. من هم بشقابها را در قسمت بالایی فر قرار داده بودم تا گرم بمانند.
ناگهان فر منفجر شد و بشقابها و وسایل دیگر را به اطراف آشپزخانه پرتاب کرد.
آرچی فریاد میزد و من واقعاً تصور میکردم هر دوی ما قرار است جانمان را از دست بدهیم!»
پس از این حادثه، فرگوسن و ناکس چندان تمایلی به ادامه زندگی مشترک نداشتند و خیلی زود محل سکونتشان را از یکدیگر جدا کردند. بااینحال، همکاری حرفهای آنها در اولدترافورد و مجموعه تمرینی کلیف ادامه یافت و هر دو به خانههایی در مناطق روستایی چشایر نقلمکان کردند.
شوخی تلفنی دیگری که فرگوسن را به مرز عصبانیت رساند
یک تماس تلفنی ساختگی زمینه آشنایی فرگوسن با مدیران منچستریونایتد و حضور او در مجموعه تمرینی مشهور کلیف را فراهم کرده بود؛ اما مدتی بعد، شوخی تلفنی دیگری با او انجام شد که نزدیک بود کنترل اعصابش را از دست بدهد.
آرچی ناکس، دستیار مورداعتماد فرگوسن، یکی از خاطرات روزهای نخست حضورشان در منچستریونایتد را تعریف کرده است. ماجرا از رقابت دوستانه این دو نفر در مسیر رفتن به محل تمرین آغاز شد.
ناکس درباره آن روز میگوید:
«گاهی اوقات از خانهمان در تیمپرلی با یک خودرو به مجموعه تمرینی کلیف میرفتیم، اما بعضی روزها جداگانه راه میافتادیم تا ببینیم کدامیک زودتر به مقصد میرسد.
یک روز صبح، ساعت ۷:۳۰ از خانه بیرون آمدیم و هر دو وارد بزرگراه شدیم. در آن دوره، هنوز مدت زیادی تا چهاربانده شدن بزرگراههای M6 و M60 باقی مانده بود.
برای رسیدن به مجموعه کلیف باید از خروجی سالفورد خارج میشدیم و از کنار ورزشگاه اولدترافورد عبور میکردیم. در آن خروجی دو خط عبور وجود داشت و من میتوانستم الکس را ببینم که کمی جلوتر از من رانندگی میکرد.
تصمیم گرفتم کمی سربهسرش بگذارم و از خط داخلی از او سبقت بگیرم. الکس هم مرا در آینه عقب دید و تلاش کرد همچنان جلوتر از من باقی بماند.
اما آنقدر مشغول زیر نظر گرفتن خودروی من بود که با ماشین جلویی تصادف کرد. البته اتفاق جدیای نیفتاد و فقط یک برخورد جزئی بود.
همین ماجرا باعث شد مدتی در مسیر معطل شود. من زودتر به مجموعه رسیدم و تمام اتفاقات را برای برایان کید تعریف کردم.
بعد به این فکر افتادیم که وقتی الکس وارد دفترش شد، کید با او تماس بگیرد و خودش را مأمور پلیس معرفی کند.
وقتی تلفن زنگ خورد، من هم داخل دفتر الکس بودم. کید گفت: آقای فرگوسن، از پلیس راهنمایی و رانندگی منچستر تماس میگیرم. گزارشی درباره حادثهای که صبح امروز در خروجی سالفورد رخ داده، به دست ما رسیده است. طبق این گزارش، شما هنگام صحبت با تلفن همراه با خودروی دیگری برخورد کردهاید. لازم است برای بازجویی نزد شما بیاییم.
صدای الکس را میشنیدم که با عصبانیت میگفت: تمام این حرفها دروغ است. من با تلفن صحبت نمیکردم. اصلاً تصادف جدیای رخ نداد و فقط یک برخورد کوچک بود.
بعد از من خواست حرفهایش را تأیید کنم و بگویم هنگام رانندگی با تلفن صحبت نمیکرده است. من هم در جواب گفتم چیزی ندیدهام.
تمام روز به این شوخی ادامه دادیم و طوری رفتار کردیم که انگار منتظر رسیدن مأموران پلیس هستیم.
در نهایت، وقتی دوباره به دفتر برگشتیم، کید یک بار دیگر با الکس تماس گرفت و حقیقت ماجرا را برایش توضیح داد تا از نگرانی بیرون بیاید. فرگوسن هم حسابی عصبانی شد!»










