با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی جدید، مسئله شهریههای مدارس غیردولتی به یکی از دغدغههای اصلی خانوادهها تبدیل شده است. در حالی که مدارس دولتی بهصورت رسمی باید آموزش رایگان ارائه دهند، برخی از آنها با استفاده از عناوین مختلف، مبالغی از والدین دریافت میکنند. اما نگرانی اصلی مربوط به مدارس غیردولتی است که شهریههای آنها بدون نظارت دقیق، بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
افزایش نجومی شهریهها و تأثیر آن بر دسترسی به آموزش باکیفیت
بررسیها نشان میدهد که شهریههای مدارس غیردولتی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است. طبق گزارشها، حدود ۴۰ درصد از مدارس غیردولتی شهریهای بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان دریافت میکنند، در حالی که ۳۴ درصد دیگر بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان شهریه دارند. با این حال، برخی مدارس در مناطق خاص تهران شهریههایی بین ۸۶ تا ۹۶ میلیون تومان دریافت میکنند، و در پایه دوازدهم، شهریهها حتی به بیش از ۱۰۰ میلیون تومان میرسد.
این افزایش شهریهها نهتنها فشار مالی زیادی بر خانوادهها وارد میکند، بلکه نابرابری در دسترسی به آموزش باکیفیت را نیز تشدید میکند. آمارها نشان میدهد که سهم مدارس دولتی در بین رتبههای برتر کنکور بین ۲ تا ۸ درصد بوده است، که نشاندهنده کاهش دسترسی دانشآموزان این مدارس به دانشگاههای تراز اول کشور است.
عدم شفافیت در اعلام شهریهها و سردرگمی والدین
یکی از مشکلات اصلی در فرآیند ثبتنام مدارس غیردولتی، عدم شفافیت در اعلام شهریهها است. برخی مدارس از اطلاعرسانی دقیق درباره میزان شهریه خودداری میکنند و والدین را در وضعیت نامشخصی قرار میدهند. در برخی موارد، والدین مجبور به ثبتنام فرزندان خود بدون اطلاع دقیق از شهریه نهایی هستند، که این موضوع باعث نگرانی و سردرگمی آنها میشود.
راهکارهای پیشنهادی برای مقابله با افزایش بیرویه شهریهها
برای مقابله با این بحران، اقدامات زیر پیشنهاد میشود:
-
تقویت نظارت بر مدارس غیردولتی: ضروری است که وزارت آموزش و پرورش نظارت دقیقتری بر تعیین و دریافت شهریهها داشته باشد و از تخلفات جلوگیری کند.
-
شفافسازی فرآیند تعیین شهریه: مدارس موظف شوند شهریههای خود را بهصورت شفاف و قبل از آغاز فرآیند ثبتنام اعلام کنند تا والدین بتوانند تصمیمگیری آگاهانهتری داشته باشند.
-
حمایت از مدارس دولتی: با افزایش سرمایهگذاری در مدارس دولتی و بهبود کیفیت آموزش در آنها، میتوان فشار بر خانوادهها برای ثبتنام در مدارس غیردولتی را کاهش داد.
-
ایجاد ساختار مستقل برای تعیین شهریهها: با تشکیل نهادی مستقل برای تعیین شهریهها، میتوان از تعارض منافع جلوگیری کرد و فرآیند تعیین شهریهها را عادلانهتر کرد.
در نهایت، برای تحقق عدالت آموزشی و کاهش نابرابریها، ضروری است که سیاستگذاران و مسئولان آموزشی با جدیت بیشتری به مسئله شهریههای مدارس غیردولتی پرداخته و اقدامات مؤثری در این زمینه انجام دهند.
