در اقدامی بیسابقه، بیش از ۸۰۰ متخصص، پژوهشگر و چهره برجسته جهانی از حوزههای فناوری، سیاست، دانشگاه و رسانه، با امضای بیانیهای مشترک خواستار توقف موقت توسعه ابرهوش مصنوعی شدند—فناوریای که بهگفته آنان میتواند پیامدهایی عمیق و غیرقابلپیشبینی برای بشریت داشته باشد.
در میان امضاکنندگان این بیانیه نامهایی چون استیو وزنیاک (همبنیانگذار اپل)، ریچارد برنسون (مؤسس Virgin Group) و سوزان رایس (مشاور سابق امنیت ملی آمریکا) به چشم میخورد. همچنین چهرههای برجسته علمی مانند یوشوا بنجیو و جفری هینتون—که از آنان بهعنوان پدران هوش مصنوعی مدرن یاد میشود—در کنار استوارت راسل، متخصص ایمنی هوش مصنوعی از دانشگاه کالیفرنیا، از جمله حامیان این درخواست هستند.
ابرهوش مصنوعی یا Superintelligence به سیستمی اطلاق میشود که تواناییهای شناختیاش از انسان فراتر میرود و میتواند در تصمیمگیری، تحلیل، یادگیری و حتی خلاقیت، عملکردی برتر از ذهن بشر داشته باشد. این مفهوم در سالهای اخیر به یکی از اهداف اصلی شرکتهای بزرگ فناوری تبدیل شده است؛ از جمله متا، OpenAI و xAI که در رقابتی فشرده برای توسعه مدلهای زبانی پیشرفتهتر قرار دارند. متا حتی بخش ویژهای با عنوان Meta Superintelligence Labs برای این منظور راهاندازی کرده است.
با این حال، امضاکنندگان بیانیه هشدار دادهاند که ادامه این مسیر بدون نظارت و چارچوبهای ایمنی، میتواند منجر به تهدیدهایی جدی شود؛ از جمله تضعیف نقش انسان در اقتصاد، کاهش آزادی و کرامت فردی، اختلال در ساختارهای تصمیمگیری اجتماعی و حتی خطر بالقوه انقراض بشر. آنها تأکید کردهاند که توسعه چنین فناوریهایی باید تا زمانی متوقف شود که اجماع علمی گسترده و حمایت عمومی کافی درباره امکان کنترل و ایمنسازی آن حاصل شود.
این بیانیه نهتنها بازتابی از نگرانیهای فزاینده درباره آینده هوش مصنوعی است، بلکه نشاندهنده نیاز فوری به گفتوگویی جهانی درباره مرزهای اخلاقی، حقوقی و انسانی در مواجهه با فناوریهایی است که میتوانند آینده تمدن را دگرگون کنند.
