در نبردهای امروزی که پهپادها به یکی از اصلیترین بازیگران میدان تبدیل شدهاند، رقابت برای ساخت ابزارهای دفاعی تازه شدت گرفته است. پهپادها با اندازه کوچک، قابلیت پرواز در ارتفاع پایین و توان نفوذ به مناطق پرخطر، چالشی جدی برای هر ارتشی به وجود آوردهاند. همین تحول سبب شده راهکارهایی فراتر از سامانههای پدافندی سنتی مورد نیاز باشد. لیزرهای نظامی که سالها بیشتر شبیه ایدههای علمی تخیلی بودند، اکنون در حال تبدیل شدن به سلاحهایی کاربردی برای مقابله با همین تهدیدات هستند.
در مراسم بزرگداشت روز پیروزی در چین در سال ۲۰۲۵، سامانه جدیدی مورد توجه تحلیلگران قرار گرفت. لیزر نظامی Liaoyuan-1 محصول جدید صنایع دفاعی چین، بر روی یک خودرو زرهی هشت چرخ نصب شده و طبق ادعاها برای نابودی پهپادهای مهاجم در برد نزدیک طراحی شده است. این سلاح قرار است روی کشتیهای بزرگ نیروی دریایی چین نیز نصب شود تا بتواند از ناوگان دریایی این کشور در برابر موج آینده جنگهای پهپادی محافظت کند.
گزارشها نشان میدهد که سیستم تازه چینی با حسگرهای ترکیبی، شامل ردیابهای فروسرخ و امواج رادیویی، هدف را تشخیص داده و پرتو لیزر را با دقت بالا بر روی آن متمرکز میکند. برخی منابع حتی مدعی هستند قدرت خروجی این لیزر از نمونه آمریکایی پیشرفته HELIOS بیشتر است، هرچند اطلاعات دقیق درباره توان واقعی این سامانه همچنان محرمانه باقی مانده است.
توسعه چنین سلاحهایی تنها محدود به چین نیست. ارتش آمریکا نیز مدتهاست روی فناوریهای مشابه سرمایهگذاری کرده و سامانه HELIOS را برای استفاده بر روی ناوهای جنگی خود آماده کرده است. این فناوری علاوه بر قدرت تخریب، قابلیتی مهم و متفاوت دارد. پرتوهای هدایتشونده آن قادر است بدون شلیک گلوله یا انفجار، دوربینها و حسگرهای پهپاد را از کار بیندازد و عملا ماموریت جاسوسی یا هدایت آن را مختل کند. چنین راهکاری هزینه بسیار کمتری نسبت به موشکهای پدافندی رایج داشته و برای مقابله با حملات انبوه پهپادی یک مزیت مهم به شمار میرود.
نمونههای مشابه در سایر کشورها نیز در حال پیشرفت است. پروژه DragonFire انگلستان یکی از موفقترین تجربیات اروپایی در این زمینه به حساب میآید. این سامانه با سرعت نور شلیک میکند و هزینه هر شلیک آن در مقایسه با موشکهای ضد پهپاد اختلاف قابل توجهی دارد. همین مزیت اقتصادی باعث شده کشورهای بیشتری به فناوری انرژی هدایتشده علاقهمند شوند.
کارشناسان نظامی معتقدند این نسل جدید پدافند، آینده مقابله با پهپادها را دگرگون خواهد کرد. با این حال، فناوری لیزری هنوز مشکلات فنی خاص خود را دارد. در شرایط آب و هوایی نامساعد مانند غبار شدید، باران یا دود، اشعه لیزر قدرت نفوذ کمتری پیدا میکند و احتمال کاهش دقت آن وجود دارد. این موضوع نشان میدهد که سامانههای لیزری نمیتوانند به تنهایی جایگزین دفاعهای کلاسیک شوند و باید بخشی از یک شبکه چندلایه باشند.
با وجود چالشها، آنچه اهمیت دارد روندی است که در حال شکلگیری میباشد. رقابت چین و آمریکا در توسعه سلاحهای مدرن نشان میدهد که جنگهای آینده بیش از هر زمان دیگری به فناوری وابسته خواهد بود. جهان امیدوار است که این ابزارهای پرقدرت هرگز در میدان واقعی نبرد آزموده نشوند، اما واقعیت این است که این سلاحها بخشی جداییناپذیر از نسل جدید دفاع در برابر پهپادها و موشکهای دقیق خواهند بود.
