براساس تازهترین دادههای جمعیتی تا پایان سال ۲۰۲۴، جمعیت کره زمین به حدود ۸.۲ میلیارد نفر رسیده است. نکته جالب این است که تقریبا نیمی از این جمعیت به نسلهای کاملا دیجیتال و نوظهور تعلق دارند که شامل نسل زد و نسل آلفا میشوند. این دو نسل از نظر میزان تأثیرگذاری در اقتصاد، بازار کار و روندهای اجتماعی، نقش مهم و تعیینکنندهای خواهند داشت.
نسل زد افرادی هستند که بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲ متولد شدهاند و در سال ۲۰۲۵ در بازه سنی ۱۳ تا ۲۸ سال قرار خواهند داشت. این گروه با حدود ۱.۹ میلیارد نفر، بیش از یک پنجم جمعیت جهان را تشکیل میدهند و در حال حاضر بخش قابل توجهی از نیروی کار جهانی را در اختیار دارند. نسل هزاره که بین سالهای ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۶ متولد شدهاند نیز با بیش از ۱.۷ میلیارد نفر در سنین ۲۹ تا ۴۴ سالگی قرار دارند و به همین دلیل سهم بزرگی در تصمیمگیریهای اقتصادی و فعالیتهای بازار کار دارند.
نسل آلفا، متولدین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۵، اکنون با حدود ۲ میلیارد نفر بزرگترین نسل جهان محسوب میشود. این نسل بیشتر در سنین کودکی قرار دارد اما از نظر تعداد از همه نسلهای دیگر جلو زده است. پیشبینی میشود که این گروه در آینده نزدیک تأثیر قابل توجهی بر سیستمهای آموزشی، بازارهای مصرف و روندهای نوآوری و فناوری داشته باشد. رشد جمعیت این نسل عمدتا در کشورهای آفریقایی و جنوب آسیا مشاهده میشود که در آنها نرخ زاد و ولد هنوز بالا است و این امر باعث افزایش سهم جمعیت جهانی نسل آلفا خواهد شد.
در مقابل، نسلهای قدیمیتر جمعیت جهان به تدریج سهم کمتری از ساختار جمعیتی پیدا کردهاند. نسل بیبی بومرها، متولدین ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۴، تنها ۱۲.۸ درصد از جمعیت جهان را تشکیل میدهند و افراد بالای ۸۰ سال، که شامل نسل خاموش و گروههای مسنتر میشوند، تقریبا ۲ درصد از جمعیت را شامل میشوند. با وجود کم بودن تعداد این نسلها، تجربه و دانش آنها همچنان در تصمیمگیریهای اجتماعی و مدیریتی ارزشمند است، به ویژه در حوزههایی که به تخصص و تجربه طولانی نیاز دارد.
بررسی ترکیب جمعیت بر اساس نسلها نشان میدهد که بخش اعظم جمعیت فعال اقتصادی در دست نسلهای زد و هزاره است. این موضوع به معنای آن است که سیاستگذاریهای اقتصادی، تصمیمات بازار کار و روندهای اشتغال در سالهای آینده تحت تاثیر سبک زندگی، ارزشها و ترجیحات این دو نسل خواهد بود. افزایش جمعیت نسل آلفا نیز نشان میدهد که سیستمهای آموزشی، خدمات دیجیتال و محصولات مصرفی باید به گونهای طراحی شوند که پاسخگوی نیازهای این گروه باشند، زیرا آنها در دهههای آینده بخش مهمی از نیروی کار و مصرفکنندگان جهان را تشکیل خواهند داد.
با نگاهی دقیقتر، میتوان گفت که نسلهای مختلف نه تنها از نظر تعداد بلکه از نظر نقش و نفوذ در اقتصاد و جامعه تفاوتهای مهمی دارند. نسلهای قدیمیتر تجربه و دانش مدیریت منابع و تصمیمگیری دارند، نسل هزاره و زد با نوآوری، مهارتهای دیجیتال و تحصیلات دانشگاهی سهم زیادی در رشد اقتصادی دارند و نسل آلفا آیندهسازانی هستند که با عادتها و نگرشهای جدید خود میتوانند آینده بازارها و جوامع را شکل دهند.
تحلیل روندهای جمعیتی و سهم هر نسل در جمعیت جهانی نشان میدهد که تغییرات ساختاری در نیروی کار، اقتصاد و جوامع ناشی از ترکیب جمعیتی نسلها است. کشورهایی که بیشترین جمعیت نسلهای نوظهور را دارند، از جمله بخشهای بزرگ آفریقا و جنوب آسیا، نقش مهمی در آینده جمعیت جهان ایفا خواهند کرد. همزمان، رشد جمعیت سالمندان در کشورهای پیشرفته، فشار بر سیستمهای بهداشتی و بازنشستگی را افزایش خواهد داد و ضرورت برنامهریزی دقیق برای مدیریت منابع و خدمات عمومی را بیشتر میکند.
در مجموع، شناخت دقیق ترکیب جمعیتی و ویژگیهای هر نسل، کلید درک بهتر آینده اقتصاد جهانی، بازار کار و روندهای اجتماعی است و سیاستگذاران و سازمانها باید این دادهها را در تصمیمگیریهای خود لحاظ کنند تا بتوانند با تغییرات جمعیتی و نیازهای آینده هماهنگ شوند.
