برخلاف تصور رایج، بزرگترین بیابانهای زمین نه داغ و شنی، بلکه صفحات یخی قطبی هستند؛ جنوبگان با ۱۴.۲ میلیون کیلومتر مربع و شمالگان با ۱۳.۹ میلیون کیلومتر مربع در صدر فهرست قرار دارند و ساهارا با ۹ میلیون کیلومتر مربع، بزرگترین بیابان گرم جهان محسوب میشود.
بیابانها مناطقی هستند که با بارش بسیار اندک شناخته میشوند و در همه قارههای زمین پراکندهاند. جالب اینکه این مناطق خشک، حدود یکسوم خشکیهای کره زمین را پوشش میدهند. این اینفوگرافی با استفاده از دادههای WorldAtlas، بزرگترین بیابانهای جهان را بر اساس مساحت رتبهبندی و نقشهبرداری کرده و نشان میدهد که بزرگترین مناطق خشک زمین، از صفحات یخی قطبی تا حوضههای نیمهگرمسیری گسترده شدهاند.
جنوبگان و شمالگان؛ بزرگترین بیابانهای زمین
بیابان جنوبگان و بیابان شمالگان که کل جنوبگان و بخش بزرگی از منطقه شمالگان را دربر میگیرند، بهترتیب حدود ۱۴.۲ میلیون و ۱۳.۹ میلیون کیلومتر مربع وسعت دارند. این دو، تنها بیابانهای قطبی جهان محسوب میشوند.
فهرست ۱۰ بیابان بزرگ جهان به این شرح است:
جنوبگان با موقعیت قطبی و مساحت ۱۴.۲ میلیون کیلومتر مربع.
شمالگان با موقعیت قطبی که بخشهایی از کانادا، گرینلند، ایسلند، نروژ، سوئد، فنلاند و روسیه را دربر میگیرد و ۱۳.۹ میلیون کیلومتر مربع وسعت دارد.
ساهارا با نوع نیمهگرمسیری و مساحت ۹ میلیون کیلومتر مربع که بخشهایی از صحرای غربی، الجزایر، لیبی، مصر، موریتانی، مالی، نیجر، چاد و سودان را شامل میشود.
بیابان عربستان با نوع نیمهگرمسیری و ۲.۶ میلیون کیلومتر مربع وسعت که اردن، عراق، عربستان سعودی، امارات، عمان و یمن را دربر میگیرد.
گبی با نوع زمستانسرد و ۱.۳ میلیون کیلومتر مربع وسعت که در چین و مغولستان قرار دارد.
پاتاگونیا با نوع زمستانسرد و ۶۷۰ هزار کیلومتر مربع وسعت در آرژانتین.
گریت ویکتوریا با نوع نیمهگرمسیری و ۶۵۰ هزار کیلومتر مربع وسعت در استرالیا.
کالاهاری با نوع نیمهگرمسیری و ۵۶۰ هزار کیلومتر مربع وسعت که نامیبیا، بوتسوانا و آفریقای جنوبی را دربر میگیرد.
گریت بیسین با نوع زمستانسرد و ۴۹۰ هزار کیلومتر مربع وسعت در ایالات متحده.
بیابان سوریه با نوع نیمهگرمسیری و ۴۹۰ هزار کیلومتر مربع وسعت که سوریه، اردن، عربستان سعودی و عراق را شامل میشود.
جنوبگان؛ یکی از خشکترین نقاط زمین
میانگین بارش سالانه در بیابان جنوبگان تنها ۰.۳۹ اینچ معادل ۱۰ میلیمتر است که آن را به یکی از خشکترین نقاط کره زمین تبدیل میکند. با وجود پوشیده بودن از یخ، همین بارش بسیار اندک باعث میشود از نظر علمی بهعنوان یک بیابان شناخته شود. بیابان شمالگان که بخشهایی از کانادا، گرینلند و روسیه را دربر میگیرد، سالانه حدود ۶ تا ۱۰ اینچ بارش دارد. با این حال، هوای بسیار سرد قطب شمال توان نگهداری رطوبت زیادی را ندارد.
ساهارا همچنان بزرگترین بیابان گرم جهان
ساهارا در رتبه سوم قرار دارد، اما بزرگترین بیابان گرم جهان است. این بیابان با وسعت ۹ میلیون کیلومتر مربع، مساحتی تقریباً هماندازه چین دارد و بزرگترین بیابان غیرقطبی جهان محسوب میشود. ساهارا بخشهایی از صحرای غربی، الجزایر، لیبی، مصر، موریتانی، مراکش، نیجر، چاد، اریتره، سودان، تونس و مالی را دربر میگیرد.
نکته جالب اینکه وسعت این بیابان نیز در حال تغییر است. تغییرات اقلیمی، فعالیتهای انسانی و چرخههای طبیعی اقلیم باعث گسترش بسیاری از مناطق خشک شدهاند و مساحت ساهارا از سال ۱۹۲۰ تاکنون بیش از ۱۰ درصد افزایش یافته است.
بیابانهای نیمهگرمسیری و زمستانسرد
پس از ساهارا، بیابان عربستان با ۲.۶ میلیون کیلومتر مربع در رتبه چهارم قرار دارد و دومین بیابان بزرگ نیمهگرمسیری این فهرست محسوب میشود. بیابان گبی با ۱.۳ میلیون کیلومتر مربع در رتبه بعدی قرار دارد و یک بیابان زمستانسرد در چین و مغولستان است. در ادامه، بیابان پاتاگونیا در آرژانتین با ۶۷۰ هزار کیلومتر مربع و بیابان گریت ویکتوریا در استرالیا با ۶۵۰ هزار کیلومتر مربع جای دارند.
دو بیابان کوچکتر در میان ۱۰ بیابان برتر، گریت بیسین و بیابان سوریه هستند که هر کدام حدود ۴۹۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دارند. حتی در پایینترین رتبه این فهرست نیز، این مناطق مناظری عظیم هستند که با بارش اندک و شرایط محیطی شدید شکل گرفتهاند.
