بیشترین سهم کشورها از عناصر نادر خاکی جهان در سال ۲۰۲۵

نکات کلیدی

• چین تقریباً نیمی از ذخایر شناخته‌شده عناصر نادر خاکی جهان را در اختیار دارد (۴۴ میلیون تن از مجموع ۹۲ میلیون تن).
• برزیل با ۲۱ میلیون تن در رتبه دوم قرار دارد.
• ایالات متحده تنها ۱.۹ میلیون تن (حدود ۲ درصد کل جهان) ذخیره دارد.
• عناصر نادر خاکی (REEs) برای فناوری‌های مدرن حیاتی‌اند؛ از موتور خودروهای برقی و توربین‌های بادی گرفته تا تلفن‌های هوشمند و سامانه‌های هدایت دقیق.

توزیع جهانی ذخایر در سال ۲۰۲۵

بر اساس داده‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، ذخایر عناصر نادر خاکی به‌شدت در چند کشور محدود متمرکز شده‌اند:

شش کشور نخست (چین، برزیل، هند، استرالیا، روسیه و ویتنام) حدود ۸۰ درصد کل ذخایر جهان را در اختیار دارند.

اقتصادهای پیشرفته؛ نیاز بالا، ذخایر محدود

ایالات متحده با تنها ۲ درصد ذخایر جهانی، وابستگی شدیدی به واردات و فرآوری خارجی دارد. همین موضوع باعث شده دولت آمریکا در سال‌های اخیر به دنبال کاهش وابستگی به چین باشد؛ از جمله با سرمایه‌گذاری در پروژه‌های داخلی، تسهیل مجوزها و همکاری با متحدان برای تنوع‌بخشی زنجیره تأمین.

در اکتبر ۲۰۲۵، توافقی میان دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ صورت گرفت که بر اساس آن چین جریان صادرات عناصر نادر خاکی را حفظ کند و در مقابل، آمریکا بخشی از تعرفه‌ها را کاهش دهد.

بازیگران نوظهور

• گرینلند (۱.۵ میلیون تن) و کانادا (۰.۸۳ میلیون تن) ذخایر قابل‌توجهی دارند، هرچند کوچک‌تر از غول‌های اصلی.
• آفریقا نیز به‌عنوان منطقه‌ای نوظهور مطرح است؛ تانزانیا و آفریقای جنوبی با ذخایر نزدیک به یک میلیون تن می‌توانند در آینده نقش مهمی ایفا کنند، مشروط بر توسعه زیرساخت‌های استخراج و فرآوری.

جمع‌بندی

تمرکز شدید ذخایر عناصر نادر خاکی در چند کشور، به‌ویژه چین و برزیل، نشان می‌دهد که این منابع استراتژیک می‌توانند به ابزار فشار سیاسی و اقتصادی بدل شوند. در مقابل، کشورهایی با ذخایر محدود اما نیاز بالا، مانند ایالات متحده و اروپا، ناگزیرند برای تأمین پایدار این مواد حیاتی به همکاری‌های بین‌المللی و سرمایه‌گذاری در منابع نوظهور تکیه کنند.