اگرچه بسیاری تصور میکنند شرکتهای فعال در حوزه پهپاد تازهکار هستند، اما استفاده نظامی از این فناوری به دهههای میان جنگ جهانی اول و دوم بازمیگردد. نمونهای شناختهشده از آن دوران، هواپیمای دو باله Queen Bee ساخت بریتانیا بود که با کنترل از راه دور هدایت میشد و بهعنوان هدف زنده برای تمرین شلیک ضدهواییها مورد استفاده قرار میگرفت.
امروزه پهپادها به صنعتی عظیم تبدیل شدهاند. شرکت چینی DJI نزدیک به ۷۵ درصد بازار جهانی کوادکوپترها را در اختیار دارد. در همین حال، اوکراین طی سه سال گذشته با فعالیت حدود ۵۰۰ شرکت در این حوزه توانسته توجه شرکای غربی را به خود جلب کند.
از سال ۲۰۲۲، اوکراین سرمایهگذاری گستردهای در زمینه پهپاد و رباتیک آغاز کرده است؛ ضرورتی که جنگ با همسایه قدرتمندتر آشکار ساخت. دشمن از پهپادهای تهاجمی مجهز به موتور جت استفاده میکند که در برابر اختلالات الکترونیکی مقاوم هستند. همین مسئله باعث شد اوکراین برای پر کردن شکافهای توپخانهای و توان حمله از راه دور، به تولید انبوه پهپادها روی آورد. رشد این صنعت در اوکراین بیسابقه بوده است: از صدها هزار پهپاد در سال ۲۰۲۲ به بیش از چهار میلیون دستگاه در سال ۲۰۲۵. برای مقایسه، تولید سالانه پهپاد در ایالات متحده حدود ۱۰۰ هزار دستگاه است.
انواع پهپادها و کاربرد آنها
واژه «پهپاد» تنها به وسایل پرنده بدون سرنشین (UAV) محدود نمیشود. این مفهوم گستردهتر است و شامل خودروهای زمینی بدون سرنشین (UGV)، شناورهای سطحی بدون سرنشین (USV) و وسایل زیرآبی بدون سرنشین (UUV) نیز میشود. با این حال، پهپادهای هوایی همچنان پرکاربردترین و تأثیرگذارترین نوع در میدان نبرد هستند.
نمونههای شاخص اوکراینی
- کوادکوپترهای تجاری: تجهیز شده با مواد انفجاری برای حملات انتحاری تاکتیکی.
- FP-1 و FP-2 (شرکت Firepoint): پهپادهای بالثابت برای حملات راهبردی در فواصل چندصد کیلومتری.
- UJ-25 Skyline (UkrJet): مجهز به موتور توربوجت، قادر به انتقال مهمات با سرعت بالا.
- PD-2 و Shark (Ukrspecsystems): پهپادهای شناسایی برای جمعآوری اطلاعات لحظهای.
- Raybird (Skyeton): توان پرواز مداوم بیش از ۲۸ ساعت.
- Sting (Wild Hornets): پهپاد رهگیر برای ساقط کردن پهپادهای دشمن.
- پهپادهای 3D Tech: کنترل از طریق کابل فیبر نوری، مقاوم در برابر اختلالات الکترونیکی.
هزینه و کارایی
هزینه ساخت این سامانهها از چند صد تا چند هزار دلار متغیر است. با وجود قیمت پایین، گزارشها نشان میدهد هرکدام توانستهاند تجهیزات دشمنی را نابود کنند که ارزش آنها چندین برابر هزینه ساخت پهپاد بوده است.
