ارتش بسیاری از کشورها بخش بزرگی از منابع خود را صرف عملیاتهای دریایی میکنند. برای نمونه، نیروی دریایی ایالات متحده بیش از ۶۲۰ هزار نفر پرسنل فعال، ذخیره و غیرنظامی دارد. طبیعی است که کشورهایی مانند آمریکا یا چین با دسترسی گسترده به اقیانوسها به چنین نیرویی نیاز داشته باشند. اما نکته جالب اینجاست که ۴۴ کشور محصور در خشکی نیز نیروی دریایی دارند.
نیروی دریایی بدون اقیانوس؛ چرا؟
داشتن نیروی دریایی الزاماً به معنای ناوهای هواپیمابر یا ناوشکنهای عظیم نیست. بسیاری از کشورهای محصور در خشکی آبراهها، رودخانهها یا دریاچههای مهمی دارند که حفاظت از آنها ضروری است. بنابراین، نیروی دریایی در این کشورها بیشتر برای امنیت داخلی، مقابله با قاچاق، امدادرسانی و گشتزنی در پهنههای آبی به کار میرود.
نمونههای شاخص
واتیکان
کوچکترین کشور جهان ساحل ندارد و امروز فاقد ارتش سنتی است. با این حال، در گذشته نیروی دریایی پاپی نزدیک به هزار سال فعالیت داشت و وظیفهاش حفاظت از مسیحیان و اسکورت کشتیهای تجاری بود. این نیرو در سال ۱۸۷۰ توسط ایتالیا منحل شد.
بولیوی
بولیوی پس از شکست در جنگ اقیانوس آرام (۱۸۸۴) بندر خود را از دست داد و دسترسی به دریا را از دست داد. با وجود این، این کشور همچنان نیروی دریایی دارد؛ نیرویی با حدود ۵ هزار نفر پرسنل که در دریاچه تیتیکاکا و رودخانههای آمازون گشتزنی میکنند. این حضور علاوه بر جنبه نمادین، بخشی از تلاش بولیوی برای حفظ مطالبه تاریخی دسترسی دوباره به دریاست.
قزاقستان
بزرگترین کشور محصور در خشکی جهان، نیروی دریایی خود را در دریای خزر مستقر کرده است. هرچند خزر یک دریاچه بزرگ محسوب میشود، اما اهمیت راهبردی آن باعث شده قزاقستان شناورهای تخصصی برای شرایط دشوار این پهنه آبی داشته باشد.
سوئیس
سوئیس نمونهای غیرمتعارف است؛ این کشور دارای یکی از بزرگترین ناوگان تجاری میان کشورهای محصور در خشکی است. برخی کشتیهای آن وزنی بیش از ۸۷ هزار تُن دارند و علاوه بر آن، قایقهای کوچک در دریاچههای مرزی گشتزنی میکنند.
رواندا
این کشور رسماً نیروی دریایی ندارد، اما پلیس ملی آن یگان دریایی ویژهای با ۱۵ شناور و بیش از ۱۵۰ نیرو برای حفاظت از دریاچه کیوو و مقابله با جرایم آبی ایجاد کرده است.
جمعبندی
کشورهای محصور در خشکی نیز به دلایل امنیتی، اقتصادی و نمادین نیروی دریایی دارند. این نیروها معمولاً در دریاچهها، رودخانهها و آبراههای داخلی فعالیت میکنند و وظایفی چون حفاظت، مقابله با قاچاق، امدادرسانی و حتی حفظ هویت ملی را بر عهده دارند. به همین دلیل، نبود دسترسی به اقیانوس مانع شکلگیری نیروی دریایی در این کشورها نشده است.
