در آستانه حلول ماه مبارک رمضان، آمارها از افزایش خیرهکننده قیمت خوراکیهای پرمصرف در این ایام حکایت دارد. بررسی میدانی قیمتها نشان میدهد که حتی سادهترین نوع افطار برای یک خانواده چهار نفره، این روزها به حداقل دو میلیون تومان بودجه نیاز دارد. این ارقام در شرایطی ثبت شده که تورم ماهانه خانوارهای کشور در دیماه ۱۴۰4 برابر با ۷.۹ درصد اعلام گردیده و شاخص تورم در گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات به ۱۳.۷ درصد رسیده است.
قیمتهای ثبتشده در بازار از حذف بسیاری از اقلام پرمصرف از سبد خرید خانوارها حکایت دارد. برای مثال، یک قالب پنیر ۴۰۰ گرمی که در رمضان سال گذشته با قیمت ۶۰ هزار تومان به فروش میرسید، امسال با جهشی ۱۷۵ درصدی به ۱۶۵ هزار تومان افزایش یافته است. هر کیلو سبزی خوردن نیز بسته به کیفیت و نوع، بین ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان برای مصرفکننده آب میخورد. نان بربری ساده هم با عبور از مرز ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان، خود را به یکی از اقلام گران سفره افطار تبدیل کرده و یک بسته ۴۰۰ گرمی چای معمولی در بازار چیزی حدود ۷۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
یکی از کالاهای اساسی و همیشه حاضر در سفره افطار یعنی قند، امسال رشد قیمت سرسامآوری را تجربه کرده است. هر کیلو قند شکسته که سال گذشته ۵۰ هزار تومان فروخته میشد، اکنون با ۱۲۰ درصد افزایش به ۱۱۰ هزار تومان رسیده است. خرمای مضافتی بم که از دیرباز پای ثابت سفرههای ایرانی بوده، امسال رکورددار افزایش قیمت میان اقلام مصرفی رمضان به شمار میرود. این محصول که سال گذشته هر ۷۰۰ گرم آن ۱۶۰ هزار تومان به فروش میرسید، اکنون با افزایش ۱۵۶ درصدی، قیمتی معادل ۴۱۰ هزار تومان پیدا کرده است.
گرچه هنوز نرخنامه رسمی زولبیا و بامیه از سوی اتحادیه مربوطه اعلام نشده، اما گشتی در فروشگاههای اینترنتی نشان میدهد که هر کیلو از این شیرینی سنتی، بسته به کیفیت، بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد. این ارقام در مقایسه با سال گذشته که نرخ مصوب برای واحدهای درجه یک ۲۵۵ هزار تومان و برای واحدهای درجه دو ۲۰۰ هزار تومان بود، افزایشی حدود ۱۰۰ درصدی را نشان میدهد.
برای آن دسته از خانوادههایی که تمایل به خرید غذاهای آماده برای افطار دارند، قیمتها حتی سنگینتر هم تمام میشود. هر کیلو حلیم که از غذاهای پرطرفدار ماه رمضان محسوب میشود، حدود ۴۰۰ هزار تومان آب میخورد و هر کیلو آش رشته نیز ۳۵۰ هزار تومان برای خریدار هزینه در بر دارد. این در حالی است که سال گذشته همین مقدار حلیم ۳۰۰ هزار تومان و آش رشته ۲۰۰ هزار تومان قیمت داشت.
اگر همه این اعداد و ارقام را کنار هم بگذاریم، تصویر روشنی از وضعیت معیشت در ماه مهمانی خدا به دست میآید. یک خانواده چهار نفره که قصد دارد سادهترین سفره افطار را برای خود پهن کند، ناگزیر است نزدیک به دو میلیون تومان هزینه کند. اگر همین خانواده بخواهد آش و حلیم را هم در برنامه غذایی خود بگنجاند، هزینهها به مرز سه میلیون تومان نزدیک میشود. این رقم را باید در کنار حداقل حقوق کارگر که حدود ۹ میلیون تومان است، سنجید. به عبارت روشنتر، هزینه تغذیه در ماه رمضان امسال برای یک خانواده کارگری با حداقل دریافتی، یک سوم کل حقوق ماهانه او را میبلعد.
نکته تأملبرانگیزتر اینکه مجموع هزینههای یک سفره ساده افطار همراه با آش و حلیم در سال گذشته حدود یک میلیون تومان برآورد میشد. این یعنی سفره رمضان امسال در مقایسه با سال قبل، افزایشی نزدیک به ۲۰۰ درصدی را تجربه کرده است. اگر هزینه وعده سحر را نیز به این ارقام اضافه کنیم، نتیجه نگرانکنندهتر میشود: حدود نیمی از دستمزد یک کارگر حداقلبگیر، صرفاً صرف تغذیه در این ماه مبارک خواهد شد.
