در تاریخ اسلام، شخصیتهایی هستند که با نقاب دیوانگی، حقایق را به زبان میآوردند و از خشم قدرتمندان در امان میماندند. یکی از مشهورترین این چهرهها، بهلول است؛ مردی که در عصر طلایی خلافت عباسی، با رفتارهای بهظاهر احمقانهاش، زبان گویای مردم ستمدیده بغداد شد. سریال سوری «أعقل المجانین» (عاقلترین دیوانه) روایت زندگی همین شخصیت تاریخی است؛ روایتی که سه فصل و حدود ۸۴ قسمت از تلویزیون سوریه را به خود اختصاص داد و حالا سالها پس از تولید، همچنان مخاطبان خود را در ماه رمضان پای گیرندهها مینشاند.
این مجموعه تلویزیونی که بین سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ میلادی ساخته شد، داستان ابا وهب بن عمر الصیرفی معروف به بهلول را روایت میکند؛ فقیه، دانشمند و قاضیای که در بغداد عصر هارونالرشید زندگی میکرد. او که بهظاهر دیوانه مینمود، اما در باطن از عاقلترین مردمان روزگار خود بود، با همین نقاب هم از گزند خلیفه در امان ماند و هم توانست زبان انتقاد را علیه ظلم و فساد درباریان بگشاید.
داستان سریال از نقطهای حساس آغاز میشود: هارونالرشید، خلیفه مقتدر عباسی، بهلول را به مقام قاضیالقضات منصوب میکند و از او میخواهد برای اعدام امام موسی کاظم (ع) که به دستور خود خلیفه زندانی شده، فتوا صادر کند. بهلول که شیفته و ارادتمند امام بود، خود را در برابر تکلیفی سهمگین میبیند: یا باید خواسته خلیفه را اجابت کند و مرتکب ظلمی بزرگ شود، یا جان خود را بر سر مخالفت با قدرتمندترین مرد روزگار بگذارد.
راه سوم اما از سوی خود امام به او پیشنهاد میشود: تظاهر به دیوانگی. بهلول این راه را برمیگزیند و از آن پس، زندگی تازهای را آغاز میکند. او با چوبدستی به جای اسب در کوچههای بغداد میگردد، لباسهای مندرس میپوشد و رفتارهایی از خود نشان میدهد که مردم عادی را به خنده میاندازد. اما پشت این نقاب دیوانگی، حقایق تلخی نهفته است که او هر از گاهی به زبان میآورد و قدرتمندان را به لرزه میاندازد.
سریال در هر قسمت با حکایتها و موقعیتهای جذاب، نشان میدهد که چگونه بهلول با زیرکی و طنز، فساد، ظلم و ریا را افشا میکند. او مشکلات مردم عادی را حل میکند، بیعدالتیهای درباریان را به رخ میکشد و حتی گاه هارونالرشید را که به او علاقهمند شده، در لحظات دشوار یاری میرساند. خلیفه که گاهی به بهلول نزدیک میشود و از سخنان عمیق او بهره میبرد، همیشه در تردید است که آیا این دیوانگی واقعی است یا نقابی بر هوش سرشار او. این دوگانگی میان ظاهر و باطن، جذابیت اصلی درام را شکل میدهد و باعث شده سریال هم جنبه سرگرمکننده داشته باشد و هم درسهای اخلاقی و عرفانی را به مخاطب ارائه کند.
سه فصل این سریال هر یک توسط کارگردانان متفاوتی ساخته شده است. فصل اول و سوم را نذیر عواد کارگردانی کرده و فصل دوم را محمد الشیخ نجیب. شرکتهای تولین للإنتاج و مرکز بیروت الدولی نیز تولید این مجموعه را بر عهده داشتهاند. اما بیتردید، مهمترین عامل ماندگاری این سریال، بازی درخشان أندریه إسکاف (آندره اسکاف) در نقش بهلول است. او با ایفای این نقش ماندگار، چنان در دل مخاطبان جا باز کرد که هنوز هم پس از سالها، نامش با بهلول گره خورده است.
در ایران، شبکه تماشا پخش این سریال را در ایام ماه رمضان در دستور کار قرار داده است. هر شب ساعت ۲۱، مخاطبان میتوانند قسمت جدیدی از این مجموعه قدیمی اما همچنان پرطرفدار را تماشا کنند و بازپخش آن صبح زود و ظهر روز بعد پخش میشود. استقبال از این سریال نشان میدهد که داستانهای حکایتی با شخصیتهای عارفمسلک و نقد قدرت، همچنان برای مخاطبان جذاب است.
شاید رمز ماندگاری «عاقلترین دیوانه» در این باشد که بهلول، این شخصیت تاریخی، نمادی از مقاومت خردمندانه در برابر ظلم است؛ کسی که با حفظ ظاهر دیوانگی، توانست در سختترین شرایط، هم جان خود را نجات دهد و هم صدای حق باشد. سریال نیز با فضاسازی مناسب تاریخی و دیالوگهای نافذ، توانسته این پیام را به خوبی به مخاطب منتقل کند. برای علاقهمندان به تاریخ اسلام، به ویژه دوران عباسیان، و همچنین کسانی که از داستانهای پرمعنا و شخصیتهای چندلایه لذت میبرند، این سریال میتواند گزینهای جذاب برای تماشا در شبهای ماه رمضان باشد.
عاقلترین دیوانه رو بیشترین ستاره یعنی ۵ستاره بهش می دم واقعا عالیه آموزنده، طنز و فوق العاده است
ببخشید اشتباها دستم روی دو ستاره رفت خیلی ناراحت شدم هر کاری کردم ۵ستاره نشد واقعا حقش حتی بیش از ۵ستاره است