در طول چهار ماه واپسین، بازار محصولات غذایی دستخوش افزایش بیسابقه نرخها شده است. بررسی ارقام دریافتی از واحدهای خردهفروشی در فاصله اواخر آذر تا پایان فروردین حکایت از آن دارد که میانه قیمت کالاهای ضروری در دیماه نسبت به ماه پیش از خود ۵۳ درصد بالا رفته؛ رقمی که عملاً فشار بیشتر تورم حوزه خوراک را طی یک ماه آزاد کرده است. پس از این شوک نخست، مسیر صعودی نرخها در بهمن و اسفند با شیب کمتری یعنی حدود ۵ درصد در هر ماه ادامه پیدا کرد و در فروردین ۱۴۰۵ برای نخستین بار، افت مختصری نسبت به اسفند به ثبت رسید.
آنطور که دنیای اقتصاد گزارش داده، واکاوی جزییات اقلام مختلف نشان میدهد برخی محصولات رشدی به مراتب فراتر از میانگین را تجربه کردهاند. روغن آفتابگردان با ۳۶۶ درصد افزایش در فروردین نسبت به آذر، بالاترین نرخ تورم را در میان خوراکیها به خود اختصاص داده و بخش عمده فشار افزایش قیمت را تحمل کرده است. در رتبههای بعدی، گوشت مرغ با رشد ۷۵ درصدی، گوشت گوساله با ۶۸ درصد و پنیر با ۵۱ درصد بیشترین جهش را ثبت کردهاند؛ موضوعی که آشکارا فشار شدید بر سبد پروتئینی خانوادهها را نشان میدهد. در سوی مقابل، ماکارونی با ۲۴ درصد، برنج ایرانی با ۳۱ درصد و حبوبات با ۳۷ درصد کمترین میزان افزایش قیمت را داشتهاند.
این جهش شدید نرخ مواد خوراکی به طور مستقیم بر دخل و خرج خانوادهها اثر گذاشته است. بر اساس دستمزد پایه تعیین شده برای سال ۱۴۰۵، یک کارگر دارای همسر و دو فرزند ماهانه ۲۵ میلیون و ۵۷۵ هزار تومان دریافت میکند که با افزودن یارانه کالابرگ، جمع درآمد خانوار به نزدیک ۲۹ میلیون و ۵۷۵ هزار تومان میرسد.
در حالی که هزینه تأمین سبد استاندارد غذایی برای یک خانواده چهارنفره در فروردین ماه به ۲۵ میلیون و ۱۵۹ هزار تومان رسیده است. به این ترتیب، خوراکیهای پایه به تنهایی ۸۵ درصد از حداقل درآمد یک خانواده کارگری را میبلعند؛ سهمی که به روشنی از فشار سنگین معیشتی روی دوش کارگران حکایت دارد.
مجموع این ارقام و اطلاعات نشان میدهد که شوک اصلی تورم خوراکیها در دیماه و بلافاصله پس از حذف ارز ترجیحی رخ داده و باقیمانده فشار تورمی طی ماههای بهمن و اسفند به تدریج تخلیه شده است. فروردین اما نشانههایی از آرامش نسبی را در بازار برخی اقلام مخابره میکند، هرچند سطح قیمتها هنوز به مراتب بالاتر از آذرماه باقی مانده است.
