ارقام رسمی نشان از جهش ۳۳ درصدی بهای خوراک و آشامیدنی در بازه سهماهه ابتدایی اجرای طرح حمایت خرید را دارد. این یعنی ارزش واقعی مبلغ یک میلیون تومانی یارانه خرید در زمستان سال گذشته، در بهار امسال به میزان یکسوم کاهش یافته است.
بر اساس اعلام معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تا زمانی که دولت به جمعبندی نهایی نرسیده، طرح یارانه خرید با همان مبلغ ماهانه یک میلیون تومان به کار خود ادامه میدهد. یعقوب اندایش تصریح کرده که دولت مصمم به تداوم این طرح است و پیش از ابلاغ ارقام تازه، مبلغ فعلی همچنان واریز خواهد شد.
وی همچنین افزوده که وزارت رفاه پیشنهاد خود را برای بالا بردن سقف یارانه خرید با در نظر گرفتن هزینههای افزایشیافته سبد کالاهای ضروری، به ستاد تنظیم بازار ارائه کرده و این موضوع هماکنون در کارگروههای تخصصی دولت در دست بررسی است.
به گفته معاون امور رفاهی، قرار است رقم جدید یارانه خرید نهایتاً در نشست هیئت وزیران تعیین شود. او همچنین خاطرنشان کرده که در بند ۳ قانون بودجه صراحتاً به دولت تکلیف شده که مبلغ یارانه خرید را متناسب با نرخ تورم افزایش دهد.
همشهری گزارش داده که در دیماه سال قبل و همزمان با آغاز اجرای ملی این طرح، مسئولان وعده شفافی به مردم دادند: هر سه ماه یک بار در صورت افزایش قیمت کالاهای اساسی، امکان بالا بردن مبلغ یارانه خرید بررسی خواهد شد تا فشار هزینه اضافی از دوش مردم برداشته شود. اما حالا در آستانه ماه پنجم اجرا، تازه قرار است مسئولان به بررسی تغییرات قیمت بپردازند.
وزیر کار در جدیدترین صحبتهای خود در یک مصاحبه تلویزیونی درباره بالا بردن مبلغ یارانه خرید گفته: «جهت سیاستی بر افزایش آن است. تصمیمگیری در این خصوص باید تا پانزدهم اردیبهشت نهایی شود.» این در حالی است که طبق وعده اولیه، نخستین بازنگری باید پایان سه ماه نخست (ابتدای فروردین) انجام میگرفت و اکنون دولت با یک تا دو ماه تأخیر، تازه از «بررسی» افزایش سخن میگوید.
نتیجه این تأخیر آن شده که مردم در فروردین ماه همان مبلغ ثابت را دریافت کردهاند، در حالی که قیمتها پیوسته سیر صعودی داشته، به طوری که تخمین زده میشود یک سوم ارزش خرید یارانه فروردین ماه از بین رفته باشد.
وزیر کار در بخش دیگری از اظهارات خود به نکته قابل تاملی اشاره کرده. به گفته وی، آمارها نشان میدهد قیمت کالاها در نقاط مختلف کشور تفاوت چشمگیری دارد و جالب اینکه بهای برخی اقلام در پایتخت از شهرهای کمجمعیت ارزانتر است. این سخن میدری یعنی ضربه تورم بر سفره خانوادهها در شهرهای کوچک و مناطق محروم حتی از تهران سنگینتر است؛ همان خانوادههایی که اتفاقاً وابستگی بیشتری به یارانه خرید دارند.
همشهری مینویسد نکته تلخ آنکه حتی اگر مطابق وعده میدری در پانزدهم اردیبهشت تصمیم به بالا بردن مبلغ یارانه خرید گرفته شود، باز مردم بابت یارانه فروردین ماه متحمل ضرر شدهاند. یارانهای که برای مقابله با گرانی طراحی شده بود خود گرفتار تورم شده و اکنون باید دید تصمیمگیران در میانه نبرد اقتصادی چه چارهای برای جبران این عقبماندگی خواهند اندیشید.
بررسی ارقام بانک مرکزی نشان میدهد که شاخص قیمت خوراک و آشامیدنی در بازه سه ماهه زمستان (همان سه ماه نخست اجرای طرح یارانه خرید) حدود ۳۳ درصد بالا رفته است. به عبارت روشنتر، یک سبد ثابت از مواد خوراکی که در پایان پاییز خریداری میشد، در پایان زمستان ۳۳ درصد پرهزینهتر شده است.
با ادامه روند صعودی تورم در فروردین و اردیبهشت، این فاصله روزبهروز بیشتر شده، در حالی که مبلغ یارانه خرید تغییری نکرده است. وعده نخست این بود که یارانه خرید برای جبران هزینه ناشی از اصلاح نرخ ارز کالاهای اساسی در نظر گرفته شده و متناسب با نوسان قیمتها تعدیل خواهد شد. اما حالا که قیمتها ۳۳ درصد جهش کرده، یارانه خرید همان یک میلیون تومان باقی مانده است. بدین ترتیب، قدرت خرید واقعی این یارانه تنها در عرض چند ماه حدود یکسوم کاهش یافته است.
